Xây dựng và hoàn thiện thể chế để huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính

Tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, chiều 21/1, thay mặt Đảng bộ Bộ Tài chính, đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã trình bày tham luận “Hoàn thiện thể chế, pháp luật về huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững” để làm rõ hơn về các giải pháp đột phá chiến lược trong hoàn thiện thể chế nhằm giải phóng mọi nguồn lực để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đại hội XIII của Đảng tiếp tục xác định đột phá về thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, đồng thời ưu tiên nhấn mạnh vai trò của hoàn thiện thể chế trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030, cụ thể là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển bền vững về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, môi trường..., tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc; khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước”. Đến năm 2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66, tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là “đột phá của đột phá”, là nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quán triệt các chỉ đạo này, trong nhiệm kỳ 2021-2025, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Quốc hội, cùng với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả của Đảng uỷ Chính phủ, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo toàn ngành tập trung nguồn lực cao nhất, đổi mới tư duy, tạo chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, nhằm đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh và đòn bẩy cho sự phát triển.

Bộ Tài chính đã trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 929 văn bản quy phạm pháp luật, để tháo gỡ các điểm nghẽn, gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu phát triển mới, tập trung vào ba lĩnh vực chính, gồm: kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực xã hội; huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia; phát triển thị trường vốn và kiến tạo khuôn khổ cho các mô hình kinh tế mới.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, từ Trung ương đến địa phương, sự ủng hộ của cả cộng đồng doanh nghiệp và người dân, các thể chế về tài chính và ngân sách nêu trên đã góp phần để đất nước ta đạt được các kết quả vượt trội về kinh tế, tài chính - ngân sách như tại các báo cáo trình Đại hội. Bên cạnh những kết quả đạt được, Đảng ủy Bộ Tài chính cũng hoàn toàn nhất trí với đánh giá tại dự thảo Văn kiện về những hạn chế trong công tác thể chế.

Nhấn mạnh giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn nước ta tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hoá khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, thay mặt Đảng ủy Bộ Tài chính, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng bày tỏ sự nhất trí cao với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030 nêu tại dự thảo Nghị quyết.  

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết đã đề ra các định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 - 2030, trong đó xác định “tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước… trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm”.

Giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn nước ta tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Đảng ủy Bộ Tài chính nhất trí cao với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn, với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2030 nêu tại dự thảo Nghị quyết.

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh: “Đây là mệnh lệnh để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế để huy động, sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ".

Giải pháp thứ nhất là tham mưu ban hành toàn bộ các văn bản hướng dẫn, các Luật, Nghị quyết mới được Quốc hội thông qua ngay trong quý I/2026 theo đúng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư để đưa các chủ trương, chính sách đột phá của Đảng vào cuộc sống nhanh nhất.                         

Hai là, tham mưu thể chế hóa, triển khai hiệu quả các Nghị quyết của Đảng về phát triển các thành phần kinh tế, hiện thực hóa khát vọng phát triển thành hành động và kết quả cụ thể, đẩy mạnh cơ cấu lại quản trị và vốn tại các doanh nghiệp nhà nước, nâng cao hiệu quả hoạt động, đặc biệt là đầu tư dự án để đảm bảo tính dẫn dắt, vừa đảm bảo hiệu quả tài chính.

Ba là tiếp tục hoàn thiện và thực hiện chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp chặt chẽ, hài hòa với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng cao, vừa đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô.

Bốn là, phát triển thị trường chứng khoán sâu rộng, hiện đại và hội nhập trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn, chủ yếu cho nền kinh tế, thu hút hiệu quả các quỹ đầu tư quốc tế. Tiếp tục hoàn thiện pháp lý cho các mô hình kinh tế, sản phẩm tài chính mới như kinh tế tri thức, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon, trái phiếu xanh, tài sản mã hóa.

Năm là, thường xuyên rà soát và đánh giá tổng thể hiệu quả của các chính sách đã ban hành để kịp thời hoàn thiện theo yêu cầu phát triển nhằm tháo gỡ dứt điểm các nút thắt, thực hiện hiệu quả quy hoạch với tầm nhìn dài hạn theo hướng tích cực. Sáu là, tiếp tục tăng cường truyền thông chính sách, tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực thi pháp luật để đưa chính sách vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận của người dân, cộng đồng doanh nghiệp, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật, tăng cường kỷ luật thực thi chính sách.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đại hội XIV, Đảng bộ Bộ Tài chính cam kết và khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, không ngừng nỗ lực phát huy trí tuệ tập thể, đoàn kết và đổi mới sáng tạo trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật nhằm tạo dựng hệ thống chính sách tài chính ngân sách ổn định và đồng bộ. “Ngành tài chính không chỉ quản lý tốt những gì đang có mà sẽ chủ động sáng tạo, kiến tạo không gian cho những động lực tăng trưởng mới bứt phá, góp phần đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định.