Xem xét trách nhiệm người đứng đầu cơ quan chậm trễ trong ban hành văn bản

Báo cáo do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long trình bày cho biết, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục tăng cường chỉ đạo công tác triển khai thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh, ban hành văn bản quy định chi tiết; rà soát, đề xuất phương án giải quyết các mâu thuẫn, chồng chéo của các luật, pháp lệnh gây khó khăn cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội, giải quyết những vấn đề mới phát sinh trong công tác phòng, chống dịch COVID-19. Các Bộ trưởng đã tập trung chỉ đạo sâu sát hơn, thường xuyên quán triệt, đôn đốc công tác này. Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ quyết liệt hơn trong theo dõi, đôn đốc thực hiện.

Trên cơ sở đề nghị của Chính phủ, Quốc hội đã xem xét, thông qua các đạo luật quan trọng, liên quan trực tiếp đến tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước; bảo đảm quyền con người, quyền công dân; hoàn thiện pháp luật về kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh. Qua đó góp phần tích cực vào việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, cụ thể hóa các quy định của luật, pháp lệnh, đưa luật, pháp lệnh thực sự đi vào cuộc sống, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội...

Về kết quả xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, từ tháng 10/2020 đến tháng 7/2021, Bộ Tư pháp đã kiểm tra theo thẩm quyền 3.393 văn bản, phát hiện và có kết luận, kiến nghị xử lý đối với 69 văn bản trái pháp luật về thẩm quyền, nội dung, 5 văn bản không phải là văn bản quy phạm pháp luật nhưng có chứa quy phạm pháp luật. Trong số văn bản trái pháp luật đã phát hiện, không có văn bản quy định chi tiết...

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Thường trực Ủy ban Pháp luật nhận thấy, năm 2021, mặc dù gặp nhiều khó khăn do tác động của đại dịch COVID-19 nhưng dưới sự lãnh đạo sát sao của Đảng, sự đồng hành của Quốc hội, sự chỉ đạo, điều hành chủ động, quyết liệt, linh hoạt, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, công tác thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh, nghị quyết và ban hành văn bản quy định chi tiết đã đạt những kết quả tích cực. Cùng với việc đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, toàn diện, công tác tổ chức thực thi pháp luật ngày càng được coi trọng. Về cơ bản, việc thi hành Hiến pháp, pháp luật được Chính phủ, các Bộ, ngành, cán bộ, công chức thực hiện nghiêm túc, hiệu lực, hiệu quả; Nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành.

Tuy số văn bản nợ giảm nhiều nhưng tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết vẫn chưa được khắc phục triệt để. Trong số những văn bản quy định chi tiết đã ban hành, có 55 văn bản ban hành chậm (chiếm 60,44%); trong đó, văn bản chậm ban hành lâu nhất là 1 năm 5 tháng, số văn bản chậm nhiều nhất là Nghị định (35/55 văn bản); cơ quan chậm ban hành thông tư nhiều nhất là Bộ Tài chính (7 văn bản). Trong số những văn bản nợ, có những luật được ban hành và có hiệu lực từ năm 2019 nhưng đến nay vẫn nợ ban hành văn bản quy định chi tiết.

"Vấn đề xem xét xử lý trách nhiệm người đứng đầu cơ quan để xảy ra chậm trễ trong việc triển khai thi hành, ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành chưa nghiêm túc, chưa bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong thực thi nhiệm vụ. Báo cáo chưa chỉ ra cụ thể việc xem xét xử lý trách nhiệm đối với người đứng đầu đã thực hiện như thế nào; giải pháp mà báo cáo nêu ra là chưa đáp ứng được yêu cầu", Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh.

Các đại biểu đã thảo luận, góp ý kiến vào các báo cáo, nêu giải pháp khắc phục tồn tại trong thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội. Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, UBTVQH đánh giá cao nỗ lực, trách nhiệm của Chính phủ trong thực hiện công tác thi hành luật, pháp lệnh trong 2021 đã có nhiều đổi mới, chuyển biến tích cực. Đặc biệt, việc tổ chức thi hành Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND đã góp phần quan trọng vào việc tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026.

UBTVQH đề nghị Ủy ban Pháp luật phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan giám sát việc thực hiện có hiệu quả các giải pháp nâng cao chất lượng công tác tổ chức thi hành pháp luật, xây dựng pháp luật. UBTVQH đề nghị Chính phủ tiếp tục kiểm soát chặt chẽ việc ban hành các văn bản quy định chi tiết nhanh hơn, kịp thời hơn; quan tâm đến việc nâng cao chất lượng công tác thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản nhằm kịp thời phát hiện và sớm có biện pháp khắc phục đối với những văn bản quy phạm pháp luật được ban hành có nội dung chưa phù hợp, chưa bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

UBTVQH cũng đề nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai về tình hình thực hiện Nghị quyết đặc thù của các địa phương và cơ chế, chính sách đặc thù của một số ngành, đơn vị, địa phương...