Quy định về miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ
Hỏi: Tôi đang có dự định xây nhà ở để thay thế ngôi nhà cũ đã xuống cấp. Tôi nghe nói từ ngày 1/7/2025, người dân khi xây dựng nhà ở không cần phải thực hiện thủ tục xin giấy phép xây dựng. Xin hỏi trường hợp của tôi khi xây dựng nhà ở có được miễn giấy phép xây dựng không? (Trần Văn Hải, phường Xuân Phương, Hà Nội)
Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo - Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh cho biết: Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định về giấy phép xây dựng như sau: Giấy phép xây dựng là văn bản pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho chủ đầu tư để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, di dời công trình.
Giấy phép xây dựng bao gồm: Giấy phép xây dựng mới; giấy phép sửa chữa, cải tạo; giấy phép di dời công trình; giấy phép xây dựng có thời hạn.
Theo quy định của Luật Xây dựng, công trình xây dựng phải có giấy phép xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho chủ đầu tư, trừ một số trường hợp được miễn giấy phép xây dựng.
Bạn dự kiến xây dựng công trình là nhà ở riêng lẻ, căn cứ khoản 2 Điều 89 Luật Xây dựng, chỉ có 2 trường hợp nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép xây dựng sau đây:
"h) Nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng thuộc dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng nhà ở có quy hoạch chi tiết 1/500 đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;
i) Công trình xây dựng cấp IV, nhà ở riêng lẻ ở nông thôn có quy mô dưới 7 tầng và thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung huyện, quy hoạch chung xã đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; công trình xây dựng cấp IV, nhà ở riêng lẻ ở miền núi, hải đảo thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng; trừ công trình, nhà ở riêng lẻ được xây dựng trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa".
Đối chiếu với quy định nêu trên, nếu nhà ở bạn dự kiến xây dựng thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, bạn không cần phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng mà chỉ cần thực hiện thông báo thời điểm khởi công xây dựng, hồ sơ thiết kế xây dựng theo quy định đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương để quản lý.
Nếu nhà ở bạn dự kiến xây dựng không thuộc các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, bạn phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 140/2025/NĐ-CP thì UBND cấp xã/phường là nơi thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ.
Trong trường hợp nhà ở dự kiến xây dựng không thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng nhưng vẫn cố tình xây dựng, chủ đầu tư có thể bị xử phạt vi phạm hành chính số tiền tối đa 100.000.000 đồng theo quy định tại khoản 7 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP ngày 28/11/2022 của Chính phủ.