Việt Nam sẽ ứng phó hiệu quả với đại dịch COVID-19

• Thủ tướng: Chống dịch như chống giặc!
• Thủ tướng Chính phủ yêu cầu: Chống dịch như chống giặc

Chuyên gia Nga Grigory Trofimchuk, Chủ tịch Hội đồng chuyên gia Quỹ nghiên cứu Á-Âu, người có nhiều năm nghiên cứu về Việt Nam, bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ ứng phó hiệu quả với dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19. 

Ông đánh giá công tác phòng, chống dịch COVID-19 của Việt Nam trong thời gian qua khá hiệu quả, theo đó chất lượng y tế và các biện pháp vệ sinh dịch tễ là những điều mà Việt Nam có thể chia sẻ kinh nghiệm với các nước. 

“Việt Nam là một ví dụ đáng ngạc nhiên khi nhiều người được chữa khỏi bệnh, các bạn đã công khai và cởi mở, đưa ra những thống kê đầy đủ về các trường hợp lây nhiễm, khỏi bệnh hoặc cần theo dõi y tế”, ông nhấn mạnh. 

Vị chuyên gia bày tỏ hoan nghênh quan điểm này của Việt Nam, cũng như việc Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với thế giới trong lĩnh vực y tế nói chung và trong cuộc chiến chống COVID-19 nói riêng, sự tham gia của Việt Nam vào việc bảo đảm an ninh, phòng chống dịch bệnh; cho rằng qua đó Việt Nam đang thực hiện tốt Ủy viên không Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) nhiệm kỳ 2020-2021.

Trong khi đó, trong bài viết phân tích một số khía cạnh tích cực trong công tác chống dịch COVID-19 của Việt Nam, đặc biệt là việc chú trọng cách ly và rà soát đối tượng tiếp xúc, tờ Financial Times nêu rõ: “Khi hầu hết người dân Việt Nam còn đang ăn Tết Nguyên đán thì Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có mặt tại một cuộc họp về virus Corona của Chính phủ”. Đó là lúc dịch bệnh đang hoành hành ở biên giới với Trung Quốc và Thủ tướng đã cảnh báo dịch sẽ sớm lan đến Việt Nam. 

“Chống dịch như chống giặc”, Thủ tướng Việt Nam đã nói như vậy ngay từ cuối tháng 1. Kể từ đó, Việt Nam đã cho thấy mô hình phòng chống dịch bệnh của mình có hiệu quả. 

Thay vì bắt tay vào xét nghiệm diện rộng, vốn là cách mà quốc gia giàu có hơn là Hàn Quốc đối phó với COVID-19, Việt Nam chú trọng cách ly những người nhiễm bệnh và tìm kiếm các đối tượng đã tiếp xúc với bệnh nhân. Ngoài việc xét nghiệm người có triệu chứng, Việt Nam còn áp dụng cách ly bắt buộc và huy động sự chung tay góp sức của các sinh viên y khoa năm cuối, các bác sĩ và y tá đã nghỉ hưu. 

“Việt Nam có lực lượng an ninh lớn, chính phủ điều hành theo ngành dọc, vốn rất hiệu quả trong ứng phó với thiên tai”, Giáo sư Carl Thayer từ Đại học New South Wales Canberra (Australia) nhận xét. Còn ông Kidong Park, đại diện của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ở Hà Nội, thì ca ngợi Việt Nam vì sự chủ động và nhất quán trong suốt quá trình chống dịch.

Việt Nam đang kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19 cũng nhờ một phần vào việc huy động nhân viên y tế, quân sự, mạng lưới thông tin. Các phương tiện truyền thông không ngừng đưa tin về dịch bệnh, các quan chức dường như đã minh bạch về sự bùng phát của dịch. 

Bộ Y tế Việt Nam cũng gửi tin nhắn văn bản thường xuyên đến người dân, bao gồm tin tức và các lời khuyên về phòng dịch COVID-19. Một cuộc khảo sát gần đây của Nielsen Việt Nam (công ty nghiên cứu thị trường) cho thấy hầu hết mọi người đều biết rõ triệu chứng của bệnh. 

Các nỗ lực đối phó với COVID-19 của chính phủ đã thu hút được sự ủng hộ của mọi người, có thể thấy thông qua các bài đăng cổ vũ nhân viên y tế trên mạng xã hội hay các tranh vẽ tuyên truyền bằng khẩu hiệu: “Ở nhà là yêu nước!”. 

Việt Nam cũng nặng tay với các tin tức giả về dịch bệnh. Cảnh sát đã triệu tập và phạt khoảng 800 người chia sẻ tin giả. Mạng lưới cung cấp thông tin của Việt Nam cũng rất hiệu quả. “Hàng xóm sẽ biết ngay nếu bạn vừa trở về từ nước ngoài”, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa nhiễm - nội thần kinh, Bệnh viên Nhi đồng 1 TP HCM, nhận định với Financial Times, “Nếu có người bị nhiễm trong khu vực, hàng xóm chắc chắn sẽ báo cáo”.

Trong bài viết ca ngợi về cuộc chiến chống dịch bệnh COVID-19 của Việt Nam, Hãng phát thanh truyền hình Deutsche Welle của Đức nêu rõ, trong khi đại dịch do virus Corona chủng mới (SARS-CoV-2) đang hoành hành ở các nước châu Âu giàu có, thì cách đó hơn 10.000km, Việt Nam - hàng xóm của Trung Quốc, nơi đại dịch bùng phát đầu tiên - nhìn chung dường như đã thoát khỏi giai đoạn cam go của dịch bệnh. 

Chỉ tính riêng ở Đức, số liệu thống kê mới nhất cho thấy đã có hơn 57.695 người bị nhiễm COVID-19 và 433 người thiệt mạng vì dịch bệnh. Trong khi đó, dù cùng chia sẻ đường biên giới dài 1.100km với Trung Quốc, nhưng Việt Nam mới có chưa đầy 200 ca nhiễm bệnh và chưa có trường hợp nào tử vong, tính từ khi dịch bệnh bắt đầu bùng phát. 

Ngay cả khi xem xét những con số này một cách cực kỳ thận trọng, một điều rõ ràng phải thừa nhận là: Việt Nam tới nay đã làm tốt công tác chống lại COVID-19. Trong dịp Tết Nguyên đán, Chính phủ Việt Nam cho biết đã “tuyên chiến” với virus SARS-CoV-2, mặc dù khi đó dịch bệnh vẫn chưa vượt ra khỏi biên giới Trung Quốc.

Để chiến đấu với virus SARS-CoV-2, Việt Nam đã đưa ra các chính sách cách ly nghiêm ngặt và thực hiện điều tra đầy đủ những người đã tiếp xúc với virus. So với Trung Quốc, nơi các lệnh phong tỏa hoàn toàn các thành phố được sử dụng như phương sách cuối cùng để ngăn virus lây lan rộng hơn, các biện pháp này đã được tiến hành sớm hơn rất nhiều trong tiến trình dịch bệnh ở Việt Nam. 

Chẳng hạn, vào ngày 12-2, Việt Nam đã ra lệnh phong tỏa một xã gần Hà Nội với dân số 10.000 người trong vòng 3 tuần. Tại thời điểm đó, mới chỉ có 10 ca nhiễm COVID-19 được xác nhận trên toàn quốc. Các nhà chức trách cũng tỉ mỉ thống kê bất kỳ người nào có nguy cơ đã tiếp xúc với virus. 

Trong khi đó, các nước phương Tây như Đức chỉ ghi lại hồ sơ về những người đã nhiễm bệnh và những người có tiếp xúc trực tiếp với họ. Việt Nam cũng theo dõi cả những người nghi có tiếp xúc với người nhiễm virus, gọi là các ca F2, F3 và F4. Tất cả những người này sau đó đều được áp dụng các mức độ hạn chế di chuyển và tiếp xúc nghiêm ngặt - một biện pháp đã chứng minh được hiệu quả. 

Và từ rất sớm, bất cứ ai đến Việt Nam từ một khu vực có nguy cơ cao sẽ được cách ly trong 14 ngày. Tất cả các trường phổ thông và trường đại học trong nước cũng đã cho học sinh nghỉ học từ đầu tháng 2.

Thay vì phụ thuộc vào ngành y tế và công nghệ để ngăn chặn virus SARS-CoV-2 bùng phát, bộ máy an ninh quốc gia mạnh mẽ của Việt Nam đã áp dụng một hệ thống giám sát công cộng rộng khắp, với sự hỗ trợ của lực lượng Quân đội được trang bị đầy đủ và được nhân dân kính trọng. Các cán bộ phụ trách an ninh xuất hiện trên mọi con đường, đến mọi khu phố và làng xóm. 

Quân đội cũng triển khai binh lính cùng các thiết bị và vật tư Quân đội trong cuộc chiến chống virus SARS-CoV-2. Sự giám sát chặt chẽ này đã giúp ngăn chặn việc người nhiễm virus lọt lưới hoặc trốn tránh các quy định. 

Deutsche Welle dẫn lời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ: “Mỗi doanh nghiệp, mỗi công dân, mỗi khu dân cư phải là một pháo đài chống dịch bệnh”. Phát ngôn này đã đánh trúng tâm lý nhiều người Việt với niềm tự hào về khả năng sát cánh bên nhau trong khủng hoảng và vượt qua khó khăn. 

Các phương tiện truyền thông nhà nước cũng đã triển khai một chiến dịch thông tin lớn. Bộ Y tế Việt Nam thậm chí còn tài trợ cho một bài hát hướng dẫn rửa tay đúng cách trên YouTube - bài hát này sau đó đã trở nên cực kỳ nổi tiếng.

Mặc dù chưa có nghiên cứu nào chứng minh, nhưng từ mạng xã hội và các cuộc trò chuyện với người dân Việt Nam, có thể thấy dân chúng đồng tình với các biện pháp của chính phủ. Họ tự hào rằng Việt Nam đang làm khá tốt trong việc đối mặt với khủng hoảng. Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã được ca ngợi trên Facebook là một vị “anh hùng của quốc gia”.