Nobel và những điều kỳ thú Người Việt Nam đầu tiên đoạt giải Nobel

Ở các lĩnh vực y học, vật lý và hóa học, các nhà khoa học nam gần như thống trị. Người phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel Vật lí cùng chồng là Marie Curie, vào năm 1903. Bà cũng chính là người phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel cá nhân lĩnh vực Hóa học vào năm 1911. Bà là người phụ nữ đầu tiên và duy nhất xuất sắc hai lần được nhận giải Nobel.

Trong số 58 người phụ nữ đoạt giải Nobel, có 17 phụ nữ được trao giải Nobel Văn học, nhiều hơn bất kỳ giải Nobel nào khác ngoại trừ giải Nobel Hòa bình. Ở Việt Nam chỉ có duy nhất một người được trao giải Nobel.

Người Việt Nam được giải Nobel là ai?

Trong lịch sử Giải Nobel, người Việt Nam duy nhất được trao giải Nobel Hòa bình chính là Lê Đức Thọ. Ông là nhà ngoại giao và nhà cách mạng tài năng, lỗi lạc của Việt Nam trong thế kỷ 20. Ông Lê Đức Thọ tên thật là Phan Đình Khải, quê Nam Định. Ông đã được trao tặng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Cách mạng tháng Mười và Huân chương Angko cho sự nghiệp lừng lẫy của mình.

Ông đã có cuộc “đấu trí” đi vào lịch sử trên bàn đàm phán với Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger vào năm 1973 tại Paris nhằm mang lại hòa bình và sự thống nhất đất nước cho Việt Nam. Vào thời điểm đó, cả hai bên đều muốn chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam. Người Việt muốn người Mỹ chấm dứt các hành động gây chiến tại Việt Nam để có thể thống nhất đất nước trong khi người Mỹ muốn mang vinh quang trở về. Những mong muốn đó đặt nặng lên vai hai nhà ngoại giao ở hai đầu chiến tuyến. Cuộc đàm phán đã khiến chính khách trên toàn thế giới phải thốt lên rằng “Trời đã sinh ra Kissinger sao còn sinh ra Lê Đức Thọ”.

Từ chối nhận giải Nobel và lòng tự trọng của một người yêu nước

Tháng 8 năm 1973, Ủy Ban Nobel Hòa Bình đã công bố danh tính của hai cá nhân nhận chung giải là nhà ngoại giao Lê Đức Thọ và ngoại trưởng Henry Kissinger. Họ được chọn vì những nỗ lực trong việc đàm phán Hiệp định Paris về Việt Nam nhằm kết thúc cuộc chiến tranh vô nghĩa tại Việt Nam. Những người phản đối chiến tranh Mỹ gây ra tại Việt Nam đã phản đối việc trao giải cho Kissinger bởi ông ta đóng vai trò là người gây chiến. Hai thành viên của Ủy ban Nobel đã từ chức nhằm phản đối việc trao giải chung này.

Vào ngày đó, chỉ có Henry Kissinger bước lên nhận giải thưởng. Nhà cách mạng tài năng, lỗi lạc Lê Đức Thọ của nước Việt Nam anh dũng đã từ chối giải thưởng bởi hòa bình vẫn chưa lập lại tại Việt Nam và Hiệp định Paris 1973 đã bị vi phạm nghiêm trọng bởi chính quyền Mỹ và bè lũ tay sai. Nói về việc từ chối giải thưởng danh giá này, ông Lê Đức Thọ đã chỉ rõ việc Mỹ là phía đã thực hiện hành vi xâm lược đất nước ta hơn 20 năm. Và việc Ủy ban Giải thưởng Nobel Hòa bình đã đặt ngang bằng kẻ xâm lược và người bị xâm lược là phi lý và không thể chấp nhận được.

Mặc dù Lê Đức Thọ đã từ chối nhận giải nhưng lịch sử giải Nobel vẫn ghi nhận ông là người Việt Nam duy nhất đoạt giải Nobel Hòa bình bởi những nỗ lực đem lại hòa bình cho đất nước. Ông cũng là người châu Á đầu tiên được vinh danh ở giải thưởng này.

Người phụ nữ đầu tiên và duy nhất đoạt 2 giải thưởng Nobel

Người phụ nữ kiệt xuất này chính là Marie Curie - Nhà khoa học Pháp gốc Ba Lan. Bà là nhà vật lý học, nhà hóa học được bầu chọn là phụ nữ có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Cái tên Marie Curie nổi tiếng toàn thế giới, gắn liền với công trình nghiên cứu chất phóng xạ. Bà vinh dự là người phụ nữ đầu tiên và duy nhất nhận 2 giải thưởng Nobel ở hai lĩnh vực khác nhau.

Giải Nobel đầu tiên bà đoạt giải Nobel Vật lý cùng chồng năm 1903. Marie và Pierrecùng nhau nghiên cứu các vật chất phóng xạ, đặc biệt là quặng uraniuraninit, có tính chất kỳ lạ là phóng xạ hơn chất urani được chiết ra. Ngày26/12, Marie Curie tuyên bố sự hiện hữu của chất này. Sau nhiều năm nghiên cứu họ đã tinh chế vài tấn uraninit. Sau khi làm thí nghiệm nhiều lần, ngoài nguyên tố phóng xạ trên còn có một nguyên tố nữa mà Marie phát hiện ra là polonium và nguyên tố radi vì khả năng phóng xạ của nó (radiation). Sau 4 năm ròng rã cho sự nỗ lực của cả hai vợ chồng, họ đã chứng minh được điều mà mình phát hiện ra.

Bà cũng chính là người phụ nữ đầu tiên giành giải Nobel cá nhân ở lĩnh vực Hóa học vào năm 1911, vì phát hiện ra các nguyên tố radium và polonium. Thành tựu của bà đối với khoa học vô cùng to lớn. Bà đã phát triển lý thuyết phóng xạ (phóng xạ là thuật ngữ do bà đặt ra), kỹ thuật để cô lập đồng vị phóng xạ. Và phát hiện ra hai nguyên tố, polonium và radium. Dưới sự chỉ đạo của bà, các nghiên cứu đầu tiên trên thế giới đã được tiến hành nhằm để điều trị các khối u bằng cách sử dụng các đồng vị phóng xạ. Bà thành lập Viện Curie ở Paris và Warsaw, nơi vẫn là trung tâm nghiên cứu y học lớn hiện nay. Trong Thế chiến I, bà đã phát triển các xe X-quang di động. Để cung cấp dịch vụ X-quang cho các bệnh viện dã chiến.

Trong lịch sử Nobel bà là người phụ nữ đầu tiên và duy nhất đoạt hai giải Nobel.

------------

Kỳ 2: Người phụ nữ đầu tiên đoạt giải văn chương Nobel.