Cần minh bạch cơ chế tài chính các bệnh viện công
Chiều 8/9, Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chuyên trách thảo luận, cho ý kiến về dự thảo Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi).
Góp ý vào điều khoản về hợp tác công - tư trong y tế, ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu (Bình Định) đề xuất nên bỏ từ "xã hội hóa y tế", bởi tìm kiếm trong lịch sử ngành y Việt Nam và thế giới không thấy có định nghĩa thế nào như thế. "Chúng ta không thể xã hội hóa bằng cách tư nhân bỏ tiền ra chung với bệnh viện công mua cái máy đặt trong bệnh viện sử dụng rồi chia nhau lợi nhuận. Không xã hội hóa bằng cách như vậy và chúng ta không nên dùng từ xã hội hóa y tế", đại biểu nói.
ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu cho rằng, chỉ nên quy định 3 hình thức hợp tác công - tư trong y tế. Trong đó, hình thức đầu tiên là cho vay. Chúng ta khuyến khích điều này để các bệnh viện có thể đứng tư cách pháp nhân vay của các tổ chức tín dụng, tổ chức quốc tế cho vay. Chúng ta đầu tư bằng nguồn tiền vay đó và bệnh viện có trách nhiệm bảo vệ vốn vay như trách nhiệm cả một doanh nghiệp.
Thứ hai là thuê, chúng ta có thuê 2 chiều. Chiều thứ nhất, bệnh viện công thuê các phương tiện, trang thiết bị của bệnh viện tư, tư nhân như các máy móc đắt tiền, không đủ điều kiện mua; bệnh viện chịu trách nhiệm thuê để hoạt động hiệu quả. Chiều thứ hai, là tư nhân thuê của bệnh viện công. Chiều này rất khó nhưng trong dự án Luật nên đặt ra hướng để các luật khác hỗ trợ trở thành hiện thực.
"Y tế công có thương hiệu, hiểu biết, nguồn lực chất xám rất lớn nhưng không đủ khả năng để bỏ tiền ra xây dựng bệnh viện và kém nhất là vận hành bệnh viện về mặt quản trị. Chúng ta lấy thế mạnh của y tế công là thương hiệu, niềm tin của người dân, chất xám các bác sĩ, điều dưỡng, nhà khoa học và vận hành do tư nhân thực hiện", ĐBQH tỉnh Bình Định lấy ví dụ.
Hình thức thứ ba theo ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu là hợp tác công - tư phi lợi nhuận, và đây là hướng trên thế giới đã triển khai rất lâu, thành công. Tức là các nhà hảo tâm, các quỹ xây dựng bệnh viện rồi cho bệnh viện công vận hành. Lợi nhuận nếu có không chia cho nhau mà giữ lại đầu tư để phát triển bệnh viện rộng hơn, nâng cao đời sống cán bộ, nhân viên bệnh viện cũng như cho các bệnh nhân nghèo, khó khăn. "Đây là mô hình nên khuyến khích và chắc chắn sẽ rất nhiều tổ chức, cá nhân bỏ tiền ra xây dựng bệnh viện với thương hiệu nhà nước phục vụ người bệnh, để tiếng thơm cho các quỹ, cá nhân đó", đại biểu nhấn mạnh.
ĐBQH Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) đề nghị cần làm rõ, minh bạch về cơ chế tài chính của các bệnh viện công, để giúp cho các bệnh viện công lập đi theo đúng định hướng, tránh những vi phạm, sai sót trong quá trình quản lý tài chính của người đứng đầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập.
"Các bệnh viện tư nhân hoạt động thì hoàn toàn được quy định rõ và điều chỉnh theo Luật Doanh nghiệp nên rất thuận lợi trong quá trình hoạt động và minh bạch trong quá trình vận hành. Trong khi đó, các bệnh viện công lập thì cơ chế tài chính lại chưa thực sự rõ ràng. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng đã phát biểu là nên chăng cần có một điều về cơ chế tài chính nhưng trong bản dự thảo cuối cùng của Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) chưa thấy có điều riêng cho nội dung này", đại biểu băn khoăn.
Liên quan vấn đề giá dịch vụ khám chữa bệnh, ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng, đây là vấn đề phức tạp của ngành y tế mà nếu giải quyết hiệu quả sẽ tháo gỡ được nhiều khó khăn, mở ra cơ hội tự chủ cho các cơ sở y tế, xã hội hóa ngành y tế. Theo đại biểu, lần sửa đổi này là cơ hội lớn để tháo gỡ những vướng mắc, hướng tới thực hiện đúng chủ trương của Đảng về việc tính đúng, tính đủ giá dịch vụ khám chữa bệnh; sửa đổi các quy định hiện hành để các cơ sở y tế quản lý được, thực hiện được một cách công khai, thuận lợi.
Viện dẫn Điều 106 của dự thảo luật quy định giá khám bệnh, chữa bệnh được xác định dựa trên chi phí tính đầy đủ các yếu tố chi phí, phù hợp với khả năng chi trả và khuyến khích nâng cao chất lượng, phát triển kỹ thuật chuyên môn, ĐBQH Nguyễn Anh Trí lo ngại chỉ quy định "tính đủ" thì sẽ không đảm bảo được về việc "tính đúng".
Do đó, cần sửa đổi dự thảo luật theo hướng nhấn mạnh tiêu chí "tính đúng, tính đủ" giá dịch vụ y tế, đồng thời quy định cụ thể về chủ thể xác định giá dịch vụ, đảm bảo phù hợp với thực tiễn, đảm bảo các quy định của luật đi vào đời sống và tạo được hiệu quả rõ ràng khi luật được ban hành và áp dụng trong thực tiễn.
* Trước đó, hội nghị thảo luận về dự thảo Nghị quyết ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội (sửa đổi) và dự án Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi). Hội nghị bế mạc vào chiều cùng ngày.