Có khoảng trống pháp lý trong quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Chiều 4/6, tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên, đại biểu Nguyễn Thị Thanh Lam, Ủy viên thường trực Ủy ban Xã hội của Quốc hội, đề cập vấn đề thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng chưa được thừa nhận ở Việt Nam, song được bán tràn lan trên thị trường. Loại thuốc lá này gây ảnh hưởng đến sức khỏe đến người dân, đặc biệt là giới trẻ; đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Công thương trong quản lý thị trường và cam kết của Bộ trưởng về vấn đề này.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, thuốc lá là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, được điều chỉnh bởi Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá. Trong khi đó, thuốc lá điện tử, nung nóng là loại thuốc lá thế hệ mới, chưa được điều chỉnh trong luật nên thời gian qua có khoảng trống pháp lý lớn.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, Bộ Công thương chưa cấp phép kinh doanh thuốc lá thế hệ mới cho bất kể đơn vị nào. Bộ đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường các địa phương đấu tranh, thu giữ nhiều sản phẩm thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc. Trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ quyết liệt cùng các bộ, ngành, do Bộ Y tế chủ trì, để ban hành chính sách rõ ràng hơn trong quản lý thuốc lá điện tử nhằm lấp khoảng trống pháp lý. Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng, việc ngăn chặn thuốc lá điện tử phải ngay từ biên giới, trong các trường học, đề cao công tác tuyên truyền và đặc biệt là trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý nhà nước.

Chưa thoả mãn với câu hỏi của Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) tranh luận, đề nghị Bộ trưởng cho biết các biện pháp phòng, chống buôn lậu thuốc lá mới liệu có hiệu quả, bởi tỷ lệ hút thuốc lá điện tử tăng lên rất nhiều, kể cả tình trạng buôn bán, sản xuất thuốc lá điện tử. Cần có giải pháp gì để lấp khoảng trống pháp lý trong công tác quản lý thuốc lá điện tử hiện nay?

Nội dung chất vấn của đại biểu Nguyễn Anh Trí, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên sẽ trả lời vào sáng 5/6.

Đại biểu Trịnh Minh Bình (đoàn Vĩnh Long) đặt câu hỏi về giải pháp gì khi người đứng đầu, lãnh đạo quản lý, công chức quản lý trên địa bàn để xảy tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, gian lận thương mại gây bức xúc cho nhân dân?

Trả lời nội dung này, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng, hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng trong môi trường thương mại điện tử hay trong nền kinh tế thị trường vì lợi nhuận thì người ta làm. Trách nhiệm thì phải được quy trách nhiệm cho từng cơ quan, từng tổ chức có chức năng. “Nếu quy trách nhiệm người đứng đầu ngành, cơ quan, địa phương, đơn vị có liên quan đến việc này thì tôi nghĩ yêu cầu cần thiết nhưng yêu cầu dồn trách nhiệm cho một người thì phải tính bởi lẽ nó tùy thuộc vào sự vào cuộc của các cơ quan tổ chức thì mới có thể áp dụng biện pháp, chế tài để xử lý. Nếu dồn trách nhiệm như thế tôi nghĩ chưa thật đầy đủ. Trong tương lai, chúng tôi sẽ nghiên cứu để nghiên cứu phối hợp với cơ quan chức năng tham mưu cho Chính phủ nghiên cứu xem có quy định như thế nào” – Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nêu quan điểm và cho biết, trong thực tế có những thứ mà chúng ta quy trách nhiệm cho người đứng đầu nhưng những thứ đó là người đứng đầu có thể kiểm soát được, nhưng tình trạng sản xuất hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng mà quy cho một người đứng đầu khái niệm rất chung chung thì rất khó. Nếu quy cho trách nhiệm người đứng đầu đơn vị cụ thể ở, công việc cụ thể có thể được nhưng cần thời gian để nghiên cứu, bởi vì chúng ta ngồi đây đều là người đứng đầu.

“Nếu chúng ta quy định như thế thì chắc chắn không dễ gì thực hiện. Đã quy định thì phải thực hiện, đã thực hiện không được thì quy định không hiệu quả. Chúng tôi tiếp thu ý kiến, tiếp tục nghiên cứu có dịp giải trình sau hoặc tham mưu cho cấp có thẩm quyền” – Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.