Phát huy vai trò của phụ nữ trong hoạt động báo chí
Một thế kỷ qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam không chỉ là công cụ tuyên truyền hiệu quả của Đảng mà còn là tiếng nói đồng hành cùng phụ nữ trong hành trình khẳng định vị thế, vai trò trong gia đình và xã hội. Những nỗ lực của các nhà báo nữ và dòng báo nữ đã góp phần thay đổi nhận thức xã hội về giới, thúc đẩy thực hiện bình đẳng giới, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Đây là nhận định chung của nhiều đại biểu tại Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Phụ nữ với 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam”.
Hội thảo do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức ngày 11/6 tại Hà Nội, nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2025).
Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Hội LHPN Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam cùng hơn 200 đại biểu là các chuyên gia, nhà khoa học, nhà báo, giảng viên, sinh viên các cơ sở đào tạo báo chí - truyền thông, đại diện Hội LHPN một số tỉnh, thành.
Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam khẳng định: Trong lịch sử nước nhà, từ những trang báo đầu tiên như Nữ giới chung (năm 1919) do bà Sương Nguyệt Anh làm chủ bút - đến Tiếng gọi phụ nữ (năm 1945), Phụ nữ Việt Nam (1948), Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh (1975), Phụ nữ Thủ đô (1986)… dòng báo chí nữ luôn đồng hành, phản ánh, dẫn dắt và cổ vũ cho sự nghiệp giải phóng và phát triển của phụ nữ Việt Nam qua từng giai đoạn lịch sử. Trong các cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc cũng như thời kỳ đổi mới, lớp lớp các thế hệ phụ nữ cùng nhân dân cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã làm nên những mốc son chói lọi. Họ là những nhà báo vừa làm trách nhiệm với báo chí, vừa là người tiếp lửa, cổ vũ cho phong trào cách mạng trong đó có phong trào phụ nữ. Ngày nay, trước yêu cầu của một nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn, việc nghiên cứu, đánh giá vai trò báo chí từ góc nhìn giới là rất cần thiết.
Tại hội thảo, các đại biểu cùng nhau trao đổi, phân tích những nghiên cứu và dẫn chứng lịch sử, làm nổi bật vai trò của báo chí nữ và các nhà báo nữ qua các thời kỳ. Cùng với 35 tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà báo, lãnh đạo cơ quan báo chí và cán bộ Hội LHPN Việt Nam, tại hội thảo, các đại biểu đã làm rõ hai nội dung trọng tâm: “Báo chí Cách mạng Việt Nam: 100 năm đồng hành cùng phong trào phụ nữ”; “Báo chí Cách mạng với sứ mệnh của phụ nữ trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam”.
Nhiều tham luận phân tích chiều sâu vai trò lịch sử của báo chí trong cổ vũ phong trào phụ nữ, từ thời kỳ kháng chiến đến thời kỳ đổi mới và hội nhập. Dòng báo nữ đã phát triển mạnh mẽ, phản ánh tâm tư, nguyện vọng, khát vọng của phụ nữ, đồng thời khẳng định năng lực lãnh đạo, sáng tạo, cống hiến của nữ giới trong nhiều lĩnh vực. Nhiều tham luận làm rõ vai trò mới của báo chí trong việc truyền cảm hứng, động viên phụ nữ tiếp tục thực hiện sứ mệnh kiến tạo và đổi mới đất nước trong thời đại số, kỷ nguyên chuyển đổi số và toàn cầu hóa. Đồng thời, nhận diện những cơ hội và thách thức đặt ra cho dòng báo nữ, nhà báo nữ trong thời đại công nghệ số hiện nay.
Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Kim Dung cho rằng, đối với công tác phụ nữ, báo chí vừa là công cụ truyền tải thông tin, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng và những đóng góp quan trọng của phụ nữ trên mọi lĩnh vực, vừa là kênh truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức, khơi dậy lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và phát huy vai trò, vị thế của phụ nữ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nhà báo Trần Kim Hoa, nguyên Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam nhận định: Đã có 108 năm ở Việt Nam, chúng ta có tờ báo nữ đầu tiên cho riêng mình, và đến nay, nhà báo nữ, báo chí nữ đã trở thành một bộ phận quan trọng của lực lượng báo chí cách mạng. Không phải quốc gia nào cũng có được điều này. Phải thấy đó là sức mạnh, là khát vọng khẳng định, là vấn đề nữ quyền đã được ấp ủ từ nhiều thế hệ để lại, dồn nén trong những tên báo, trang báo.
Nhà báo nữ hơn bao giờ hết cần tăng cường rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ, đạo đức làm báo, nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong môi trường truyền thông mạng - nơi tin giả, bạo lực ngôn từ và định kiến giới vẫn còn nhiều thách thức.
Đồng nhận định với nhà báo Trần Kim Hoa về vai trò của phụ nữ với báo chí nói chung, Báo chí Cách mạng Việt Nam nói riêng, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương đã chia sẻ với những khó khăn, vất vả của phụ nữ làm báo. Ông cho rằng cần tiếp tục có nhiều chính sách thuận lợi hơn nữa cho các nhà báo nữ, để phụ nữ nói chung, nhà báo nữ nói riêng phát huy hơn nữa vai trò của mình trong các lĩnh vực của đời sống, trong đó có báo chí.