Bao giờ Việt Nam ăn Tết lệch ngày với Trung Quốc?

17:45 23/01/2009
Đến năm 1967, ta bắt đầu tính một lịch riêng theo múi giờ 7 là múi giờ chứa hầu hết phần đất liền của nước ta lệch 1 giờ so với lịch Trung Quốc (múi giờ 8). Tuy nhiên, dù có khá nhiều năm lịch VN khác lịch TQ, song chỉ xét ngày tết thì phải tới năm Canh Tuất (2030) và Quý Dậu (2053) hai nước ăn tết không cùng ngày.

Theo nghiên cứu của học giả Hoàng Xuân Hãn, bắt đầu từ năm 1080, lịch ta đã khác hẳn lịch Trung Quốc (TQ). Có sự khác nhau này là do phép tính lịch khác nhau, và còn do cách làm tròn không giống nhau ở chỗ bắt đầu một ngày mới. Vào thời Lê Trung Hưng đã có 11 lần Việt Nam (VN) ăn tết khác TQ. Sau năm 1945, có một thời gian ta không tính lịch âm nữa mà sử dụng một lịch ở vùng phía nam TQ.

Đến năm 1967, ta bắt đầu tính một lịch riêng theo múi giờ 7 là múi giờ chứa hầu hết phần đất liền của nước ta. Việc cải tiến lịch này đã khiến lịch ta so với lịch TQ càng lệch nhau nhiều, nhưng từ năm 1967 đến nay, ta và TQ đã ăn tết lệch nhau, vào các năm 1968, 1969, 1985 và năm 2007 là 4 lần.

Điều này dễ hiểu, bởi vì hầu hết phần đất của VN nằm ở múi giờ 7, nếu lấy theo lịch Trung Quốc (múi giờ 8) thì sẽ bị lệch tới 1 giờ. Nên cần phải tính một lịch riêng theo múi giờ 7 cho phù hợp với vị trí địa lý của nước mình.

Trong các năm ăn tết lệch nhau thì năm 1985 VN ăn tết trước TQ cả tháng trời. Chính sự cách nhau 1 tháng này đã có một số ý kiến cho rằng ta làm lịch thiếu khoa học, gây ảnh hưởng đến nông nghiệp bởi lẽ 2 nước chỉ cách nhau 1 múi giờ mà lại có sự chênh lệch lớn như thế?

Nguyên nhân là do đặc điểm của lịch âm có nhuận cả 1 tháng. Trong những lần lịch VN và TQ lệch nhau thì đặc biệt có năm Giáp Tý (1984) theo lịch TQ, tháng nhuận rơi vào tháng 10, cho nên sau tháng 10 là tháng 10 nhuận, rồi mới tới tháng 11, tháng Chạp. Còn theo lịch VN thì tháng nhuận lại rơi vào tháng 2 của năm sau, tức năm  Ất Sửu 1985. Do đó ta ăn tết sớm hơn TQ.

Giải thích cho sự khác nhau này, Học giả Hoàng Xuân Hãn đã viết bài “Năm Ất Sửu con trâu hai đầu”. Ông đã tính thử theo 4 múi giờ của 4 địa điểm khác nhau trên thế giới thì kết quả là 2 cặp điểm có tết cách nhau 1 tháng, giữa từng cặp cách nhau 1 ngày. Theo đó, lịch theo múi giờ 8 của TQ và lịch theo múi giờ 7 của VN đều đúng cho từng nước.

Sự thật các lịch khác nhau một ngày hay cả tháng cũng không ảnh hưởng nhiều tới sản xuất nông nghiệp. Cuối cùng, bao giờ thì VN và TQ lại ăn tết khác nhau? Có khá nhiều năm lịch VN khác lịch TQ, song chỉ xét ngày tết thì tới năm Canh Tuất (2030) và Quý Dậu (2053) hai nước lại ăn tết không cùng ngày

Vũ Thuận Hóa - ANTG số Xuân Kỷ Sửu

Xuất cảng Cam Ranh vào ngày 6/1/2026, khi chuẩn bị diễn ra Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và đón xuân Bính Ngọ. Đoàn công tác chúng tôi cùng Cục Tuyên huấn, Bộ Quốc phòng và Lữ đoàn 146, vùng 4 Hải quân trên chuyến tàu 571 dịp này chứa đựng ý nghĩa lịch sử thiêng liêng và xúc động.

Lễ chùa, du xuân đầu năm là nét đẹp văn hoá mỗi dịp Tết đến xuân về. Người dân Thủ đô và du khách đến Hà Nội Tết năm nay bất ngờ nhận thấy có nhiều đổi mới tích cực, mang lại sự tin tưởng và an tâm cho du khách. 

Ngày 19/2, Công an tỉnh Thanh Hoá thông tin chính thức về vụ án giết người đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn phường Nghi Sơn vào tối 18/2 (tức mùng 2 Tết Nguyên đán). Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật.

Phòng Cảnh sát  Quản lý hành chính về trật tự xã hội  (QLHC về TTXH) Công an TP Hà Nội phối hợp chặt chẽ cùng lực lượng Công an xã trong trong việc xây dựng phương án tuần tra, chốt chặn, phòng ngừa, ngăn chặn hiệu quả đối với các hành vi vi phạm pháp luật về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ  (VK, VLN, CCHT) và pháo, bảo đảm ANTT, không để xảy ra tình trạng đốt pháo trái phép diễn biến phức tạp trong Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Khi những con phố đã ngập tràn sắc xuân, các gia đình rộn ràng trong niềm vui sum họp, thì ở đâu đó vẫn có những bước chân âm thầm lặng lẽ. Không quản ngày đêm, CBCS Công an Lạng Sơn đang gác lại niềm riêng, nỗ lực gìn giữ bình yên cho nhân dân vui xuân, đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Trại giam Thủ Đức (xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng) được xem là trại giam có quy mô lớn nhất cả nước. Tại đây đang giam giữ, giáo dục, cải tạo hàng ngàn phạm nhân, trong đó có không ít phạm nhân người nước ngoài. Các phạm nhân này cũng “ăn Tết” với cảm xúc riêng và chung bầu không khí đón Xuân như các phạm nhân khác...

Trong những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hàng nghìn lượt khách du lịch đã đến tham quan Đại Nội Huế và các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế. Ngoài trải nghiệm không gian văn hóa Tết Huế, du khách còn tham gia các trò chơi ngày Tết trong cung đình xưa như đầu hồ, xăm hường….

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文