Bảo tàng đặc biệt ở trường ĐH An ninh nhân dân

Trả lời cho sự ngạc nhiên của tôi, anh Hoàng Hồng Quang - Trưởng khoa Nghiệp vụ 3 nói: “Chúng tôi còn muốn giới thiệu cho chị thêm một điều kỳ thú trong khu rừng này: góc học tập đặc biệt của chúng tôi!".

Bảo tàng trong rừng

Theo tay anh Quang chỉ, tôi đã nhận ra một ngôi nhà rông với cái nóc đặc trưng như một mũi giáo xuyên qua rừng cây vươn thẳng lên trời. Nhưng không chỉ đơn thuần là ngôi nhà rông mà là hẳn một viện bảo tàng mini với trên 350 hiện vật tiêu biểu cho các dân tộc thiểu số phía Nam. Bất ngờ không nằm ở sự quý hiếm của ngôi nhà đặc biệt giữa lòng thành phố mà những hiện vật trưng bày trong đó đặc trưng cho những giá trị văn hoá mà đến các nhà nghiên cứu cũng khó mà đem ra cân đong đo đếm.

Những chiếc cột nhà tròn to cỡ 1 vòng tay ôm còn nguyên bản vững chãi. Diện tích cả 2 tầng là 150m2. Tầng trên dành trưng bày khoảng 70m2. Ngay trước cửa có cây nêu điển hình của dân tộc Tây Nguyên. Hai cầu thang lên xuống điển hình theo thiết kế của ngôi nhà rông dân tộc Xê Đăng. Không chỉ toàn bộ các loại vật liệu làm nên ngôi nhà đều được "bứng" từ Tây Nguyên về, mà 35 nghệ nhân thuộc xã Đắc Tô, huyện Ngọc Tụ, tỉnh Lâm Đồng cũng được mời xuống dựng nhà. Từng chi tiết đặc trưng đều được làm rất kỹ lưỡng và tỉ mỉ nên tới hai tháng sau ngôi nhà mới được hoàn thành.

Bảo tàng được chia làm ba mảng: Các dân tộc Tây Nguyên, Khmer - Nam Bộ, dân tộc Chăm và hầu hết đều có giá trị dân tộc học rất lớn theo đánh giá của các chuyên gia. Chiếm quá nửa số hiện vật nơi này là từ Tây Nguyên và đều là nguyên gốc. Từ bộ trống da voi cũ do chính tay già làng sử dụng đến bộ ché có niên đại hàng trăm năm. Từ những bộ chiêng cũ kỹ tới cây nỏ đã từng được chiến đấu và những hiện vật từng là đồ gia bảo cũng có mặt tại đây.

Nói tới Tây Nguyên không thể không nói tới văn hóa cồng chiêng. Nhà rông là nơi trung tâm của làng để giải quyết các "việc lớn". Mà thể hiện cho sức mạnh và ý chí của buôn làng là cặp trống da voi mà chỉ do già làng dùng khi có biến và khi có lễ hội. Ngay cạnh cặp trống da voi quý hiếm là 3 bộ chiêng: Bộ chiêng bằng 6 của người C'ho. Bộ 9 cái chiêng núm của dân tộc Gia Rai, Ba Na. Bộ A ráp 12 cái có niên đại gần 200 năm. Và còn hàng trăm hiện vật khác mang hơi thở của núi rừng Tây Nguyên. Ngoài ra có khá nhiều bức ảnh ấn tượng phản ánh cuộc sống văn hóa sinh hoạt và tinh thần của các dân tộc Tây Nguyên còn chưa được công bố.

Tôi phải dừng lại khá lâu và sững sờ trước vẻ đẹp của quần thể tháp Chăm Pô Klông Girai của TP Phan Rang - Tháp Chàm, Ninh Thuận. Để có được nó, đích thân Thiếu tướng Phan Đức Dư - Hiệu trưởng của trường đã phải ra đặt hàng tại Bình Thuận với sự hỗ trợ của Công an tỉnh Bình Thuận, Đoàn nghệ thuật dân tộc Chăm với dàn họa sỹ thiết kế, nhà điêu khắc, nghệ nhân người Chăm có tay nghề lâu năm về nung gốm cổ truyền vùng Ninh Thuận. Quần thể Tháp Pô Klông Girai ở đây như được các nghệ nhân thổi vào đó tín ngưỡng và văn hoá Chăm. Không có gì ngạc nhiên khi nó được các chuyên gia đánh giá là có tính toàn vẹn, độ chế tác tinh xảo vào loại đẹp nhất hiện nay của Việt Nam và cả Đông Nam Á với đầy đủ 3 tháp: tháp lửa, tháp cửa và tháp chính.

Với sự giúp đỡ của Công an và Sở VHTT tỉnh Trà Vinh, khu trưng bày văn hóa của người Khmer với 79 hiện vật. Trong đó có nhiều hiện vật quý giá: tập Kinh lá buông in chữ Khơ Me cổ được chuyển về từ Vương quốc Campuchia, ba bộ kinh Tam Tạng đã được lưu giữ hàng trăm năm, một bức tượng Phật có niên đại từ thế kỷ XV -XVI rất hiếm thấy ở nước ta, mô hình chùa Khmer do các nghệ nhân Khmer chế tác theo nguyên mẫu chùa tại tỉnh Trà Vinh…

Góc học tập đặc biệt

Đại tá Trần Xuân Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học An ninh nhân dân cho biết: Ý tưởng xây dựng một ngôi trường có cảnh quan xanh - sạch - đẹp đầu tiên là của Thiếu tướng Phan Đức Dư, Hiệu trưởng nhà trường. Sau này trong một lần gặp gỡ với bà Y Veng, Ủy viên BCH TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Kon Tum, thầy Hiệu trưởng đã nảy sinh ra ý định xây dựng một góc học tập… chưa có trong giáo trình cho sinh viên. Ý tưởng này đã được bà Y Veng nhiệt liệt hưởng ứng. Và bảo tàng ra đời từ đó. Nhưng từ ý tưởng đến việc thực hiện là cả một quá trình vất vả theo kiểu "tích tiểu thành đại". 

Đi vào hoạt động từ tháng 10/2007, góc học tập đặc biệt này hiện không chỉ mang đến cho sinh viên một điều kiện tự tìm tòi khám phá mà nó còn là nơi cho nhiều người đến tham quan, thư giãn; là nơi giáo dục các thế hệ sinh viên về một ý thức trân trọng, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc