Thế hệ nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ
Các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất quan điểm: Các tác phẩm văn học ra đời trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước mang tư tưởng nhân văn và chủ nghĩa anh hùng, tinh thần dân tộc và khát vọng hòa bình của nhân dân ta. Hàng trăm nhà thơ, nhà văn trẻ trực tiếp cầm súng ra chiến trường và sáng tác như Nguyễn Thi, Thu Bồn, Phạm Tiến Duật, Thanh Thảo, Lê Anh Xuân… và từ trong khói lửa, nhiều tác phẩm tiêu biểu đã ra đời: “Những bức thư từ tuyến đầu Tổ Quốc” (Anh Đức), “Vầng trăng và những quầng lửa” của nhà thơ Phạm Tiến Duật, “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi…
Theo nhà thơ Đỗ Trung Lai, “phần bổ sung sau 1975, khi nhìn lại kĩ hơn, sâu hơn vào tâm khảm người lính để chân dung người lính Việt Nam, của những người trong cuộc chiến ấy hiện lên đầy đủ hơn. Phải nói rằng sau 75 đã hình thành một kiểu thơ văn mới, một sự bổ sung cần thiết để tạo thành một nền văn học chống Mỹ xứng đáng với cuộc kháng chiến, đề cập đến mọi phương diện tâm hồn con người”.
Còn nhà thơ Bằng Việt cho rằng: “Có thể nói trong thơ chống Mỹ, cái tôi và cái ta gắn rất chặt với nhau. Tựu chung lại có thể nói rằng, khi tác giả xưng tôi thì cũng là nhân danh chúng ta. Ngược lại khi nói là ta thì cũng có phần tôi ở trong đó. Có lẽ không có thời kỳ nào như thời văn học chống Mỹ của chúng ta, cái tôi và cái ta lại hòa quyện với nhau như thế, bổ sung cho nhau một cách hoàn chỉnh như thế, gắn bó với nhau một cách mật thiết như thế”.
Từ không khí chiến tranh ngoài mặt trận, đề tài chiến tranh và người lính sau năm 1975 còn được bổ sung với những tác phẩm viết về hậu phương, góp phần làm cho chân dung người lính được thể hiện toàn diện hơn. Đến nay, mảng đề tài chiến tranh được những cây bút trẻ kế cận, với những tên tuổi như Nguyễn Bình Phương, Nguyễn Đình Tú, Lê Mạnh Thường… với những sáng tạo mới mẻ và đầy bản lĩnh, xứng đáng với truyền thống thế hệ đi trước.