Cuộc đời và sự nghiệp danh tướng Phạm Ngũ Lão

17:25 13/07/2008
Công trạng lẫy lừng của danh tướng Phạm Ngũ Lão là điều sử sách còn ghi, nhưng việc tôn vinh ông một cách xứng đáng vẫn chưa được thực sự quan tâm khi nhiều dấu tích quan trọng ở đền Phù Ủng – được xây dựng ngay trên cố trạch của tướng quân Phạm Ngũ Lão từ khi ông qua đời – vẫn chưa được quan tâm đúng mức nên bị hư hại.

Lễ hội đền Phù Ủng được tổ chức hàng vào dịp đầu năm vẫn chưa xứng tầm một di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Vì thế, vào ngày 12/7, trên mảnh đất quê hương của vị tướng quân, các nhà sử học đã cùng với chính quyền huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên tổ chức hội thảo khoa học "Tướng quân Phạm Ngũ Lão và lễ hội đền Phù Ủng" nhằm làm rõ hơn cuộc đời và sự nghiệp của ông.

Dựa trên các cứ liệu lịch sử, nghiên cứu khoa học, các nhà sử học: PGS.TS Nguyễn Văn Nhật – Viện trưởng Viện Sử học, GS. Lê Văn Lan, PGS.TS Nguyễn Minh Tường, Tăng Bá Hoành, TS. Văn Lang,… đã đưa ra nhiều thông tin về cuộc đời và sự nghiệp của danh tướng Phạm Ngũ Lão, giúp hậu thế có cách nhìn đầy đủ hơn về con người ông.

Phạm Ngũ Lão là người làng Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Ông thông minh, văn võ toàn tài bậc nhất, có chí lớn và đạo đức cao, nên dù xuất thân bình dân, nhưng đã trở thành Điện úy Thượng tướng quân, uy danh đức vọng rất lớn, được sánh ngang với Hưng Đạo vương và được hưởng ân điển đặc biệt của triều Trần.

Cuộc đời và sự nghiệp của Phạm Ngũ Lão đã trở thành huyền thoại lớn trong lịch sử dân tộc, minh chứng cho tư tưởng và nghệ thuật quân sự nhân dân thời Trần. Tài năng xuất chúng đã khiến ông, dù không phải vương hầu, nhưng đều được các triều vua Trần nể trọng.

Tuy về vai trò lãnh đạo của Phạm Ngũ Lão trong 3 cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông của nhà Trần còn chưa được các nhà sử học đạt tới sự thống nhất, do chính sử không ghi lại, nhưng các nhà nghiên cứu đã dễ dàng đi đến quan điểm chung về đóng góp của Phạm Ngũ Lão trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước thời Trần. Vai trò của ông nổi bật trên 3 lĩnh vực: chống ngoại xâm, bảo vệ lãnh thổ quốc gia và chống nội loạn bảo vệ vương triều.

Sau lần ra mắt Hưng Đạo Vương thật ấn tượng bằng việc ngồi đan sọt giữa đường, Phạm Ngũ Lão đã trở thành gia tướng của Trần Quốc Tuấn rồi được ông gả công chúa Anh Nguyên và cho theo đi đánh giặc Nguyên - Mông. Với sự đào luyện, tiến cử của Hưng Đạo Vương, Phạm Ngũ Lão trở thành võ tướng trụ cột của triều đình.

Các chứng cứ lịch sử còn ghi cho thấy, Phạm Ngũ Lão đã lập nên những chiến công lừng lẫy, góp phần lớn lao trong sự nghiệp bảo vệ lãnh thổ phía Tây của quốc gia Đại Việt cũng như bảo vệ và khẳng định chủ quyền quốc gia ở miền biên giới phía Nam, tạo nền tảng vững chắc cho bước tiến về phía Nam của người Việt trong các thế kỷ sau.

Các nhà khoa học tham gia hội thảo "Tướng quân Phạm Ngũ Lão và lễ hội đền Phù Ủng".

Là một tài năng quân sự, Phạm Ngũ Lão biết phát huy sở trường đặc biệt của mình là khả năng chiến đấu và chiến trận bằng tập kích để trở thành vị tướng suốt đời bất bại, khiến giặc phải kiêng nể, còn các vị vua Trần đều kính trọng.

Bài học lớn về quân sự ông để lại mà "Đại việt sử ký toàn thư" ca ngợi vẫn còn nguyên giá trị: "Ông chỉ huy quân rất có kỷ luật, đối đãi với tướng tá như người nhà, đồng cam cộng khổ với binh sĩ, thương yêu nhau như con một nhà nên đánh đâu được đấy; coi tiền của như không. Thật là bậc danh tướng!" Khi lựa chọn các "Tướng có danh tiếng và tài giỏi" của đời Trần, sử gia Phan Huy Chú chỉ chọn ra 4 vị tướng tài, trong đó, xếp Phạm Ngũ Lão tề danh cùng Trần Quốc Tuấn, Trần Nhật Duật và Trần Khánh Dư. Sử sách còn ghi "Phạm Ngũ Lão lập nhiều công to, trước sau giữ trọn danh dự, tiếng tăm rõ rệt. Tóm lại đều không hổ là bậc nguyên thần".

Chỉ với 2 bài thơ, trong đó có bài "Thuật hoài" nhưng tác phẩm văn chương của Phạm Ngũ Lão được sử gia Ngô Sĩ Liên đánh giá: "Các tướng giỏi đời Trần như Hưng Đạo Vương thì học vấn tỏ ra ở bài Hịch, còn Phạm Điện Súy thì hiện ra ở câu thơ" khi đã cho thấy hoặc học vấn của Phạm Ngũ Lão mà còn cả chí lớn cao xa của ông.

Hội thảo về Phạm Ngũ Lão dẫu chỉ mới là bước đầu nhìn lại về con người và sự nghiệp của ông, song dưới ánh sáng của khoa học lịch sử, chúng ta đã có thể nhận diện được sự đóng góp toàn diện, sâu sắc của tướng quân trong lịch sử dân tộc. Vì thế, gìn giữ các di tích có giá trị, bảo tồn và phát huy khu di tích về Phạm Ngũ Lão là trách nhiệm không chỉ của chính quyền tỉnh Hưng Yên và huyện Ân Thi mà còn của chung mỗi người dân đất Việt

Thanh Hằng

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文