Do cách làm ăn chộp giật, trốn tránh trách nhiệm
Tại hội nghị, các đại biểu cho biết: Mặc dù đã có văn bản hướng dẫn thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan nhưng việc vi phạm vẫn diễn ra ở hầu khắp các địa phương. Không ít hộ kinh doanh luôn có tâm lý trốn tiền bản quyền với nhiều lý do như không thể không thỏa thuận thù lao với ca sĩ, với nhà sản xuất chương trình. Hoạt động của nhà hàng, khách sạn, quán karaoke có dấu hiệu vi phạm bản quyền mạnh mẽ nhất nhưng do tâm lý ngại lên tiếng, ngại đòi hỏi quyền lợi kinh tế từ phía tác giả nên chuyện xử phạt mới chỉ dừng lại ở việc răn đe, cảnh cáo, chưa đủ mạnh.
Nhà văn, nhà báo Trần Thị Trường - Phó Giám đốc khu vực phía Bắc, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho biết một thực tế trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật: “Các nhà sản xuất chương trình có thể xin 5-7 giấy phép kinh doanh. Nay xin là công ty A nhưng không thực hiện nạp tiền bản quyền. Ngày mai họ lại bằng giấy phép kinh doanh của công ty B… Như vậy là ba đầu sáu tay, thanh tra cũng khó phát hiện, khó làm việc. Đó là cái khó nhất chúng tôi đang gặp phải”.
Theo ông Nguyễn Hùng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Hồ Chí Minh, việc thực thi quyền tác giả và quyền liên quan chịu sự chi phối của rất nhiều văn bản, thông tư, bộ luật. Do vậy, ông đề nghị các nhà quản lý văn hóa phải nghiên cứu, thống nhất khâu hướng dẫn thực hiện quyền sở hữu trí tuệ nói chung và quyền tác giả, quyền liên quan nói riêng.
“Một số nghị định chúng tôi nghĩ đến giờ đã quá lạc hậu, nếu chúng ta cứ tiếp tục thực hiện thì rất khó. Tôi lấy ví dụ như Nghị định 61 về chế độ nhuận bút từ năm 2002 của Chính phủ, còn bây giờ là năm 2014 rồi. Thứ 2, khó khăn mà chúng tôi vướng phải và cũng là kiến nghị: đến bây giờ bộ máy thực thi quyền sở hữu trí tuệ nói chung và quyền tác giả nói riêng còn thiếu và yếu. Tổ chức giám định về lĩnh vực sở hữu trí tuệ và quyền tác giả, quyền liên quan đến giờ vẫn chưa được thành lập” - ông Nguyễn Hùng nói.
Về phía các cơ sở đào tạo, Tiến sĩ Nguyễn Nam Giang - đại diện Hội Sở hữu trí tuệ TP Hồ Chí Minh kiến nghị: nếu theo điều 25 của Luật Sở hữu trí tuệ về các trường hợp không phải xin phép, không trả thù lao (quy định cho phép tự photo không quá một bản nhằm mục đích nghiên cứu, giảng dạy) thì trên thực tế tất cả các sinh viên sẽ không được photo giáo trình, tài liệu. Trong trường hợp này có sự mâu thuẫn giữa mục đích bảo vệ bản quyền và phổ biến tri thức.
Tại hội nghị, các đại biểu cũng đề nghị cần thiết phải quy hoạch lại hệ thống tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đặc biệt là trong trường học