Độc đáo lễ hội của dân tộc Brâu có hơn 400 người

20:13 25/02/2014
Trong ngày hội “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc” vừa được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức tại Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Hà Nội), có lẽ, Brâu là một trong số ít dân tộc được đông đảo du khách ấn tượng nhất. Cho đến tận ngày nay, người Brâu vẫn giữ được phương thức canh tác nông nghiệp thô sơ là chọc lỗ, tra hạt. Theo đó, trước khi bắt đầu xuống giống, cả buôn làng sẽ tập trung tổ chức lễ hội, gọi là lễ hội trỉa lúa với nhiều nghi thức tâm linh độc đáo, để bà con dân bản ăn mừng, nhảy múa trong suốt hai ngày hai đêm.

Dân tộc Brâu sống ở vùng Tây Nguyên, tập trung phần lớn ở huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum với vỏn vẹn hơn 400 người. Như tất cả các dân tộc thiểu số khác, người Brâu có phong tục tập quán, có bản sắc văn hóa riêng của mình, sống gần gũi, chan hòa với thiên nhiên, đất trời. Đối với người Brâu, lễ trỉa lúa là một nghi thức tâm linh quan trọng nhất của họ trong năm. Đây không chỉ là dịp ăn mừng, mà còn thể hiện khát vọng vươn lên làm chủ cuộc sống, làm chủ thiên nhiên.

Chỉ vào mâm lễ được đặt trang trọng trước mặt, già làng A Ót (dân tộc Brâu, làng Đắk Mế, xã Bờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum) giới thiệu cho chúng tôi biết, trước khi diễn ra lễ hội này, dân làng phải chuẩn bị những đồ lễ gồm: 2 vò rượu cần, thịt gà, thịt heo, thịt dê, cơm lam và một tô tiết. Bên cạnh đó, một điều quan trọng không thể thiếu trong mâm lễ là một túi đựng tất cả những hạt giống để gieo trồng trong năm, mỗi loại khoảng một nắm tay, trộn đều vào nhau để cúng thần linh.

Gần 10h sáng, tại làng Brâu (Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam), buổi lễ cúng trỉa lúa của người Brâu đã được chính thức bắt đầu. Nhưng ngay từ trước đó hàng tiếng đồng hồ, hàng trăm du khách khắp nơi đã đổ dồn về đây, đứng quây thành vòng tròn chật ních, mong tìm được một vị trí thích hợp để được chứng kiến một cách đầy đủ nhất nghi lễ độc đáo này.

Già làng A Ót đang cùng dân làng thực hiện các nghi thức trong lễ hội trỉa lúa của dân tộc Brâu. Ảnh: Q. Cảnh.

Bắt đầu buổi lễ, trong không khí trang nghiêm, già làng A Ót lấy tiết của những con vật cúng thần đã được chuẩn bị sẵn trong mâm lễ để tưới lên những hạt giống và trộn chung lại với nhau. Số tiết còn lại, già làng A Ót bôi đều lên hai mặt của chiếc chiêng tha, mời tha ăn và khấn: “Đây là máu, là tim của vật cúng được dân làng chúng tôi dâng lên các vị thần... Đó là những con vật đẹp nhất, thức ăn ngon nhất, rượu cũng ngon nhất, xin thần hãy chấp nhận lời khấn của dân làng mà ban cho dân làng trỉa lúa không bị kiến tha, không bị chim, chuột ăn, trồng mì thì được tốt tươi nhiều củ, trồng gì được nấy, không bị thú rừng phá hoại”.

Trong lễ hội trỉa lúa, thủ tục cúng chiêng tha và mời tha ăn là quan trọng nhất. Người Brâu cho rằng, chiêng tha không chỉ là nhạc khí mà còn là thần linh, là tổ tiên của họ. Chiêng tha gồm chiêng vợ và chiêng chồng, là biểu tượng tinh thần, quyền lực tối ưu trong đời sống cộng đồng. Đó là vật chủ thông linh giữa thế giới thần linh và con người, nó có chức năng phán truyền, vì vậy chiêng luôn được đặt ở vị trí trang trọng nhất trong suốt quá trình diễn ra lễ cúng.

Theo quan niệm của người Brâu, lễ hội trỉa lúa cũng là dịp để cầu cho bản thân và gia đình mình có được một sức khỏe tốt, có đủ lúa ăn cho cả năm và cảm tạ thần linh đã bao bọc cho toàn thể dân làng. Theo quy định, trước khi xuống giống một ngày, dân làng phải kiêng ăn ớt, kiêng uống rượu, kiêng ăn muối, vì nếu ăn những thứ đó, thì con chim, con chuột sẽ phá lúa, phá rẫy.

Sau khi mời chiêng tha ăn xong là đến phần khấn quanh mâm lễ và thụ lộc. Theo đó, già làng sẽ ngồi trước hai vò rượu và cúng, mời các thần linh về hưởng thụ. Khi già làng khấn xong, hai nghệ nhân trong làng sẽ đánh chiêng bài “Đón khách” và bắt đầu phần nhảy múa, uống rượu vui vẻ. Cả làng và tất cả các khách đến tham dự lễ hội cùng nhau thụ lộc, giao lưu nhảy múa, biểu diễn cồng chiêng sôi nổi.

Người Brâu cho rằng, trong ngày lễ trỉa lúa, xuống giống này, nếu mời được khách đến càng đông, thì càng có nhiều may mắn, đem lại cho dân làng vụ mùa tốt tươi. “Lần đầu tiên được chứng kiến một lễ hội độc đáo và sôi nổi như thế này, tôi thấy mình như là thành viên của lễ hội trỉa lúa chứ không phải là khán giả. Qua đây mới biết, người Brâu rất nhiệt tình và hiếu khách, tôi thấy đặc biệt thích nét văn hóa này của họ”, anh Nguyễn Văn Khánh (du khách ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) chia sẻ.

Cũng trong lễ hội trỉa lúa, sau 2 ngày nhảy múa, ăn mừng, già làng sẽ gói tất cả các vật phẩm hạt giống đã được cúng tế thần và chia cho các thành viên trong làng mang về từng nhà để làm phép. Những hạt giống đó được đem về nhà trộn chung với thóc lúa, hạt giống xong mới được đem đi tra hạt

Cảnh Vũ

Thực hiện Kế hoạch của Bộ Tư lệnh Cảnh vệ về bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhằm bảo đảm tốt công tác hậu cần phục vụ nhiệm vụ bảo vệ Đại hội, Phòng Hậu cần đã tổ chức rà soát toàn bộ lực lượng, phương tiện; xây dựng phương án chi tiết, phù hợp theo từng giai đoạn và từng tình huống cụ thể, bảo đảm chặt chẽ, khoa học, hiệu quả.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) ngày 15/1 (giờ Mỹ, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã triệu tập một phiên họp khẩn cấp nhằm thảo luận về tình hình tại Iran, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra những đe dọa can thiệp quân sự vào quốc gia Trung Đông này.

Từ thực tiễn triển khai đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025, nhiều chuyên gia, nhà quản lý đã chỉ ra những nút thắt khiến hàng loạt dự án trọng điểm bị chậm tiến độ, đội vốn. Trong khi đó, giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến tổng chi cho đầu tư phát triển của cả nước có thể đạt khoảng 8.500.000 tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay.

Trong 2 ngày 14 và 15/1, thời điểm bắt đầu thực hiện xử lý vi phạm “phạt nguội” về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, thông qua hệ thống camera AI, hình ảnh do cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh, Công an TP Hà Nội đã tiến hành thực hiện xử lý “phạt nguội” 48 trường hợp, với số tiền hơn 58 triệu đồng. 

Mặc dù cơ quan chức năng đã thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo và nhiều vụ việc tự chế pháo nổ gây hậu quả nghiêm trọng đã xảy ra, song tình trạng này vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp. Đáng lo ngại, không ít đối tượng, nhất là thanh, thiếu niên, vẫn bất chấp quy định pháp luật, tự ý chế tạo, tàng trữ, sử dụng pháo nổ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/1 (giờ địa phương, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã đe dọa viện dẫn Đạo luật chống nổi loạn năm 1807 để triển khai quân đội tại bang Minnesota, sau nhiều ngày biểu tình căng thẳng bùng phát tại thành phố Minneapolis liên quan đến chiến dịch tăng cường hoạt động của lực lượng thực thi luật nhập cư liên bang.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa định hướng lâu dài đối với đất nước. Quy mô tổ chức lớn, chương trình dày, thành phần tham dự đa dạng, trong đó có các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế và lực lượng báo chí tác nghiệp đông đảo, khiến yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn là điều kiện tiên quyết để Đại hội diễn ra trang nghiêm, thông suốt.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文