Gừng cay muối mặn ta đừng quên nhau

07:04 28/05/2005

Hồi mới lên 10 tuổi, tôi đã được mẹ dẫn đi xem phim "Vua Lia" ở rạp Kim Đồng trên phố Hàng Bài. Trí óc non nớt của tôi không hiểu gì nhiều về những thông điệp mà đại văn hào Anh William Shakespears gửi gắm trong tác phẩm bất hủ đó nhưng tôi cứ bị ám ảnh mãi về món quà mà cô công chúa út muốn dâng lên cha mình như báu vật quý nhất trong đời: Muối! Lớn lên rồi, tôi mới thấm thía hình tượng đó và câu ca dao mà mẹ vẫn ru tôi thuở nhỏ...

Tôi đã nhớ tới "Vua Lia" khi ngồi dịch bài thơ nhỏ của một thi nhân người Thổ Nhĩ Kỳ, Berdil Parmil Ayuborlu. Bài thơ chỉ vẻn vẹn 9 câu:

Nếu phải chọn
Muối hoặc đường
Anh chọn muối

Nếu phải chọn
Biển hoặc đất liền
Anh chọn biển

Nếu phải chọn
Em hoặc mình
Anh chọn em

Giản dị vậy thôi. Như những lời nói đời thường. Hình như tất cả những gì anh minh đều giản dị. Và khiến chúng ta đọc xong rồi luôn cảm thấy nao lòng và khó quên. Và về sau, thường hay nhớ lại và ngẫm ngợi.

Đã sinh ra làm người, thông thường ai cũng muốn được tất cả mọi thứ, nhất là trong tình yêu. Cô nữ sĩ đa đoan Đoàn Thị Lam Luyến có lần còn thét to lên giữa thanh thiên bạch nhật: "Em muốn ôm cả đất, em muốn ôm cả trời...". Trước  đó, nữ sĩ người Nga Margarita Aligher cũng đã từng mơ ước (đây cũng là thơ tôi dịch từ tiếng Nga):

Em sẵn sàng hóa thân thành tất cả
Những gì anh thương quý.
Giữa bình minh,
Anh hãy dậy, tới gần cửa sổ
Đón nhận em trong mọi vật quanh mình...
Đó là em trong tiếng kêu ríu rít
Của họa mi,
Hoa nở rộ, hạt sương
Giữa cánh hoa.
Em đó, - anh có biết!-
Em đó anh, mây giăng trải trên vườn.
Anh hạnh phúc, nghĩa là em liền cạnh,
Tình em luôn phù hộ, độ trì anh...

Yêu nhau đến thế là cùng, muốn nâng đỡ nhau, vây bủa nhau đến thế là cùng... Thế nhưng, đời thực thường khó khăn hơn và rất lắm khi chúng ta phải đứng trước những sự chọn lựa rất ngặt nghèo. Nhà thơ Thổ Nhĩ Kỳ đã cố gắng hình dung ra lối thoát của mình trong những tình huống như vậy. Và ông đã có được câu trả lời như của một hiền triết trong thử thách đầu tiên:

Nếu phải chọn
Muối hoặc đường
Anh chọn muối

Tất nhiên, Ayuborlu đã đọc "Vua Lia". Ông chắc chắn không biết tiếng Việt nhưng lại tư duy đúng cả với tâm lý người Việt: "Những nơi cay đắng là nơi thiệt thà". Ta đừng sợ những ai có thể "mặn lời" với ta. Thà nghe câu nhận xét thẳng thừng gay gắt quá mức nhưng thật lòng và thật việc hơn là phải nghe những lời vỗ về ngọt ngào nhưng nhạt tình và giả tạo.

Trong thử thách thứ hai, Ayuborlu đã xử sự đúng với phong thái Colombo, người phát hiện ra châu Mỹ:

Nếu phải chọn
Biển hoặc đất liền
Anh chọn biển

Chúng ta ai cũng cần một chỗ đứng chân vững chắc trên đất liền để tồn tại. Nhưng để phát triển, phải dám dấn thân vào những cuộc chinh phục mới, vươn tới những khoảng mênh mang của đại dương. Chỉ có biển mới giúp những người chân chính hiểu rõ sức vóc, cả cái mạnh lẫn cái nhược của mình thôi. Sống lắm khi không có nghĩa là để nhận biết cái bên ngoài ta mà là để hiểu hết chính độ nông sâu của lòng ta, của trí ta. Nhà văn Hữu Ước đã nói rất chí lý là: "Vượt lên chính điều mình đã làm được mới khó nhất... Đối thủ của tôi chính là tôi"... Và nữ sĩ Xuân Quỳnh cũng đã rất đúng khi viết: "Chỉ có thuyền mới hiểu, Biển mênh mông nhường nào. Chỉ có biển mới biết, Thuyền đi đâu về đâu...".

Trong thử thách thứ ba, nhà thơ Thổ Nhĩ Kỳ đã thêm một lần bộc lộ được phong độ đích thực của một thi nhân:

Nếu phải chọn
Em hoặc mình
Anh chọn em

Có gì phức tạp lắm đâu, mà sao "ngộ" ra rồi, ta dường như lại thấy mi mắt mình ngân ngấn nước. Tôi lại nhớ tới câu thơ từng viết trong một cơn bi phẫn: "Tôi đã yêu như chết là hạnh phúc, Tôi đã quên mình chỉ để nghĩ về em. Người đàn bà giấu đêm vào trong tóc, Còn điều chi em mải miết đi tìm?..". Xin đừng ai nhận thấy ở trong đó một mảy may của sự trách móc. Đó chỉ là lời tự sự về một đoạn đời đã qua của mình thôi. Để mình không phải xấu hổ hay nuối tiếc trước những sự tiếp theo không mấy khi cầu được ước thấy. Hạnh phúc của một đời người lắm khi là những khoảnh khắc hạnh phúc đã trải qua, chứ không hẳn chỉ là cái kết cục rốt cuộc cũng xuôi chèo mát mái... Ai mà chẳng muốn có được cả "thủy" lẫn "chung", nhưng trời mấy khi mà chiều người hết cả.

Nên tôi cũng vậy, nếu phải đứng trước những sự chọn lựa như Ayuborlu, tôi cũng sẽ chọn muối, biển và người phụ nữ mà tôi đã trót dâng hiến trái tim nhiều dông tố và mặn chát như nước biển của mình. Chỉ có một điều tôi vẫn chưa dám chắc, không hiểu người phụ nữ ấy sau khi trải qua những "gừng cay muối mặn" luôn đồng hành với đời một nhà thơ, liệu có đủ sức gánh vác hộ tôi "cây thập ác" của những niềm riêng không thể nào quên lãng/

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Các đối tượng, nhóm đối tượng chạy xe với tốc độ cao, dàn hàng ngang vừa chạy xe vừa rú ga, rú còi inh ỏi làm người đi đường khiếp đảm. Nhiều vụ tai nạn đã xảy ra, nhiều “quái xế” đã tử vong. Qua theo dõi các vụ việc liên quan, chúng tôi nhận thấy các “quái xế” đều rất trẻ. Thực trạng này có thể hạn chế và dẹp bỏ khi ngăn chặn từ gốc.

Như bài trước chúng tôi đã đề cập, lợi dụng tình hình cách mạng mới thành lập còn non trẻ, bọn phản cách mạng trong nước đua nhau ngóc đầu dậy chống phá chính quyền. Hàng chục tổ chức và đảng phái phản động vừa có thực lực, vừa được các đội quân xâm lược nuôi dưỡng, chỉ đạo, âm mưu cướp chính quyền, trong đó phải kể đến các cá nhân, tổ chức làm việc cho địch nhưng đã tìm cách chui vào nội bộ của ta để hoạt động gián điệp.

Bộ Ngoại giao Pakistan ngày 4/5 cho biết 22 thuyền viên của tàu chở container Iran mang tên MV Touska, từng bị Mỹ bắt giữ do vi phạm lệnh phong tỏa, đã được chuyển tới Pakistan để làm thủ tục hồi hương về Iran, Al Jazeera đưa tin. 

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Ngày 4/5, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Võ Nguyễn Duy An (SN 2002, trú xã Thăng Điền) để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy” theo Điều 313 Bộ luật Hình sự. An là người lái chiếc ô tô chở nhiều khối pin xe điện trẻ em đã cháy nổ tại cây xăng Petrolimex số 90 khiến 2 thiếu niên thiệt mạng.

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文