Hoa Pơ lang nở muộn

09:14 13/08/2006

Những ngày này, khi hè đã vãn, trong những tán lá sum suê chỉ còn sót lại một vài bông nở muộn. Nhìn những bông hoa cuối mùa đang cháy hết mình kia, tự dưng tôi lại muốn liên tưởng đến nền văn học về Tây Nguyên hôm nay.

Tôi đã có ngót mười năm gắn bó với Tây Nguyên, cũng là chừng ấy năm sống chung với bạt ngàn nắng gió, với tiếng trầm tiếng bổng của những chiêng núm chiêng bằng mê hoặc lòng lữ khách. Lạ lùng thay thứ men lá rượu cần đắm đuối đêm xoang! Chả trách nhạc sĩ tài hoa Nguyễn Cường đã tự nguyện thủy chung với mảnh đất bazan đầy huyền thoại này. "Em cao nguyên huyền thoại, em cao nguyên cỏ dại, một cao nguyên ở trong tôi, vừa thật gần vừa xa xôi… có cái nắng, có cái gió, có nỗi nhớ không mang tên người ơi…" (Còn yêu nhau thì về Buôn Ma Thuột).

Tôi cũng từng có một buổi chiều dừng chân trên đỉnh đèo YangSin phóng tầm mắt tới ngút ngàn núi thẳm non xanh để tự hỏi mình rằng: Điều gì đã khiến mình không thể dứt bỏ mảnh đất này để ra đi? Hỏi mà không cần trả lời, tự thấy mình như con ong say mật rừng cứ vấn vương mãi với hoa thơm trái ngọt mà quên mất nẻo về.

Người Tây Nguyên tự hào vì có cồng chiêng là di sản văn hóa thế giới, có những pho sử thi đồ sộ không kém Ramayana của Ấn Độ hay Ođixê của Hy Lạp. Riêng hoa Pơ lang từng đi vào thơ văn như một biểu tượng về vẻ đẹp tinh túy của con người và thiên nhiên xứ nắng. Nhà văn Linh Nga Niêkdăm kể một câu chuyện khá buồn cười: Có một bạn văn từ miền xa đến tha thiết tìm hiểu hoa Pơ lang là loài hoa gì, đẹp đến cỡ nào, lần hỏi mãi hết người này đến người kia, quay về buông một câu: Tưởng gì hóa ra là hoa… Gạo.

Hoa Pơ lang là hoa Gạo, chưa đủ, phải nói thêm: Hoa Pơ lang, niềm tự hào của cư dân bản địa nơi đây. Những ngày này, khi hè đã vãn, trong những tán lá sum suê chỉ còn sót lại một vài bông nở muộn. Nhìn những bông hoa cuối mùa đang cháy hết mình kia, tự dưng tôi lại muốn liên tưởng đến nền văn học về Tây Nguyên hôm nay.

Đã qua rồi thời kỳ quật khởi của "Đất nước đứng lên" hay "Rừng xà nu" của Nguyên Ngọc - Nguyễn Trung Thành. Đó có thể coi là những trang viết hay nhất về khí phách hào hùng của con người Tây Nguyên trong chiến đấu. Những người cầm bút viết về Tây Nguyên hôm nay chưa thể vượt qua được những cái "bóng" quá lớn của những bậc đàn anh như Nguyễn Trung Thành, Trung Trung Đỉnh… Các tác phẩm văn học vẫn đều đặn ra đời nhưng xem ra vẫn quẩn quanh với những câu chuyện về một vài cá thể mà chưa có sức đại diện cho số phận của cả một cộng đồng.

Số lượng người cầm bút đã ít, đội ngũ các nhà văn là người dân tộc thiểu số càng ít hơn. Đếm đi đếm lại vẫn là Linh Nga Niêkdăm (Ê đê), Kim Nhất (Ba na)… Gần đây xuất hiện thêm Niê Thanh Mai, H,Wê ra Nie â(Ê đê). Chừng đấy bông hoa dù đã cố gắng đốt mình lên vẫn chưa đủ làm nên một mùa Pơ lang rực cháy.

Còn các tác giả dưới xuôi lên thì sao? Công bằng mà nói, họ vẫn âm thầm sáng tác, làm việc một cách nghiêm túc và đều đặn cho ra đời những đứa con tinh thần. Nguyên Hương, Thu Loan, Văn Công Hùng, Tạ Văn Sỹ, Lê Vĩnh Tài… vẫn miệt mài cày xới và đều đặn công bố tác phẩm. Song, giữa những trang viết đó, có bao nhiêu dòng viết về Tây Nguyên, về những trăn trở của một vùng đất đang cất mình đi lên? Đâu là tiếng nói của ông cha vọng lên sau những bức tượng nhà mồ trầm mặc?

Viết về Tây Nguyên quả thực không dễ! Và những người tâm huyết với những giá trị văn hóa của vùng đất này vẫn đau đáu mong rằng: Một mai, sẽ có một thế hệ cầm bút mới viết về vùng đất này, sẽ có những đứa con "da nâu, mắt sáng" nói tiếng nói của riêng mình để ca ngợi khí phách, tâm hồn của ông cha. Những mùa hoa Pơ lang rồi sẽ cháy rực trời, dù muộn, nhưng vẫn mang trong mình ngọn lửa cao nguyên

Tuấn Thiện

Thất bại đậm 0-4 trước Manchester City tại tứ kết FA Cup tối 4/4 (giờ Việt Nam) không chỉ khiến Liverpool dừng bước mà còn đẩy HLV Arne Slot vào tâm điểm chỉ trích, trong bối cảnh “Lữ đoàn đỏ” đang bộc lộ nhiều dấu hiệu trục trặc ở mùa giải thứ hai dưới thời chiến lược gia người Hà Lan này.

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Hôm 2/4 (giờ địa phương), sứ mệnh Artemis II chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ), đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt trăng. Với sự tham gia của đội ngũ phi hành gia đặc biệt và hệ thống công nghệ trị giá hàng chục tỷ USD, chuyến bay không chỉ kiểm tra giới hạn vận hành của tàu Orion mà còn mang theo những thông điệp ấn tượng, từ hợp tác quốc tế đến câu chuyện truyền cảm hứng của một cậu bé 8 tuổi.

Một trong những nguyên nhân khiến hàng loạt dự án đầu tư công trên địa bàn TP Hồ Chí Minh chậm tiến độ, đội vốn đầu tư thời gian qua đã được chỉ rõ là do chậm trễ trong việc bồi thường, giải tỏa, thu hồi đất. Dù mức bồi thường theo Luật Đất đai năm 2024 đã tăng lên khá cao, đến ngày 30/3 vừa qua các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm vẫn chưa thể giải ngân hết số tiền chi bồi thường, thu hồi đất của năm 2025….

Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội nên trong thời gian vừa qua, tại các địa phương có dự án đi qua, công tác chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để khởi công, thi công dự án đang được tập trung cao độ.

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dây tải điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh lân cận, “cơn sốt” săn lùng cây muội hồng bất ngờ bùng phát, thu hút sự quan tâm của không ít người chơi cây cảnh. Từ những hội nhóm trên mạng xã hội đến các cuộc trao đổi, mua bán ngoài đời thực, cây muội hồng được thổi giá lên cao hàng chục triệu, trở thành đối tượng săn tìm ráo riết. Tuy nhiên, phía sau thú chơi tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy và những nguy cơ vi phạm pháp luật hiện hữu.

Khi một tiêm kích bị bắn hạ hoặc gặp nạn trên chiến trường, việc tìm kiếm phi công không đơn thuần là cứu hộ mà là một chiến dịch quân sự phức hợp. Với Mỹ, đây là nhiệm vụ ưu tiên cao, được triển khai theo mô hình tìm kiếm – cứu nạn trong tác chiến (CSAR), kết hợp công nghệ hiện đại, lực lượng đặc nhiệm và phản ứng gần như tức thì.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文