Họa sĩ Bùi Huy Hiếu đã ra đi: Bớt một tri âm, buồn trọn kiếp
Thực sự bất ngờ khi nhận được tin dữ, họa sĩ rất được yêu thương và quý trọng trong làng sân khấu Bùi Huy Hiếu đã qua đời vào tối 28/6. Chẳng có gì là điềm báo trước tin dữ này. Một vài giờ trước đó, ông vẫn hồn hậu, vui vẻ với gia đình.
Chỉ khi ngồi một mình xem truyền hình ở tầng gác cao nhất trong nhà, ông mới từ từ lịm dần khi, thanh thản "như cầy xong thửa ruộng", thọ 69 tuổi. Lúc cô con gái duy nhất của ông đi làm về, lên định hỏi xem bố có ăn thêm gì trước lúc đi ngủ không, thì... Giời ạ, giá mọi người tốt đều có thể chia tay với "cõi nhân gian bé tí" này như thế.
Họa sĩ Bùi Huy Hiếu là một người trai hào hoa "đệ nhất Hà Thành". Tất cả những ai biết ông dù ít hay nhiều chắc đều sẵn sàng đồng ý với ý kiến này của tôi. Trong công việc, ông từ lâu đã là một uy tín lớn. Vở kịch đầu tiên mà Bùi Huy Hiếu đứng tên họa sĩ chính là "Tàn đêm" ("ra lò" năm 1963, tác giả Tất Đạt, đạo diễn: Đình Quang, nay là GS, NSND). Không chỉ một trong những tác phẩm sân khấu mà họa sĩ Bùi Huy Hiếu tham gia thiết kế mỹ thuật tới nay đã trở thành những tác phẩm kinh điển của nước nhà, thí dụ như nhạc kịch "Cô Sao", "Người tạc tượng" (Đỗ Nhuận)... Ông cũng là người thiết kế mỹ thuật của vở opera "Ruồi trâu" (1970), một trong những thử nghiệm sân khấu hàn lâm khá thành công ở Việt
Uy tín nghề nghiệp của họa sĩ Bùi Huy Hiếu cao đến mức vài ba thập niên gần đây, hầu như tất cả những đạo diễn tên tuổi ở Việt Nam đều mời ông là người thiết kế mỹ thuật cho những công trình có tham vọng để đời của mình. Danh mục những công trình này có thể khiến tất cả chúng ta ngả mũ: "Tôi và Chúng ta", "Nhân danh công lý" (1985); "Lịch sử và Nhân chứng" (1987), "Đêm trắng" (1989), "Othello" (1990)... Rồi vân vân và vân vân... Tổng số những vở kịch mà họa sĩ Bùi Huy Hiếu đã thiết kế mỹ thuật có thể lên tới hàng trăm. Không ngẫu nhiên mà làng nghề từ lâu đã tôn vinh ông là một trong những "trưởng lão" của nền mỹ thuật sân khấu nước nhà.
Ông thiết kế hàng trăm thậm chí cả nghìn vở đủ các chủng loại, đặt nền móng cho sân khấu mỹ thuật nước nhà.
Họa sĩ Bùi Huy Hiếu được bạn bè, đồng nghiệp xa gần quý mến, kính trọng không chỉ vì chất lượng nghệ thuật trong các công trình của ông. Tôi là lớp hậu sinh, học cùng con gái ông, có nhiều dịp tiếp cận với ông ở khoảng cách gần, tôi cực kỳ "kết" ông ở cả những phẩm chất đời thường. Không nhiều người nghệ sĩ dù chịu bao nhiêu những "cú đánh" của số phận vẫn yêu đời và yêu người như thế. Ông luôn luôn "hỉ xả" với người khác, không có chuyện gì có thể khiến ông "lấy đó làm điều".
Ai đấy đã nói rằng, hiểu biết tức là tha thứ được tất cả. Tôi không rõ họa sĩ Bùi Huy Hiếu đã biết hết mọi sự trên đời chưa nhưng sinh thời, ông luôn luôn tâm niệm "tha thứ làm đầu". Người họa sĩ này không bao giờ than thân trách phận, không bao giờ ta thán về những nỗi đời ấm lạnh. Ông yêu đời một cách đơn giản và hồn nhiên, lấy niềm vui của người khác làm niềm vui của mình... Không ít người tìm thấy trong ông một khách tri âm...
Bớt một tri âm, buồn trọn kiếp. Tang lễ cố họa sĩ Bùi Huy Hiếu sẽ được cử hành tại Nhà tang lễ Bệnh viện Hữu nghị Hà Nội, sáng 1/7 tới. Nghe nói, trong danh sách những người được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân đợt này có tên của họa sĩ Bùi Huy Hiếu. Ông sẽ không còn được chứng kiến giây phút trang trọng đó nữa.
Xin được phép coi bài viết này như một nén nhang thắp trên linh cữu người họa sĩ lớn, ra đi khi tuổi đời đâu đã phải là quá nhiều. Thực sự tôi muốn tin rằng, thời gian càng trôi qua, chúng ta càng có điều kiện để đánh giá đúng những đóng góp của họa sĩ Bùi Huy Hiếu vào ngành Mỹ thuật sân khấu nói riêng và nền mỹ thuật nước nhà nói chung. Mong sao ở thế giới bên kia linh hồn thanh tịnh và hồn nhiên của ông sẽ được siêu thoát