Hội Đổ Giàn ở làng võ lừng danh Bình Định

07:25 13/02/2005
Đất võ Bình Định từ xưa có một làng võ nổi tiếng gọi là làng An Thái. Trước đây vào ngày rằm tháng 7, người dân huyện An Nhơn đổ về làng để dự lễ Vu Lan, xem hát bội và những cuộc đấu võ giữa các trường phái võ cổ truyền ở đây.

“Tiếng đồn An Thái, Bình Khê

Nhiều tay võ nghệ có nghề tranh heo...”

Cũng như nhiều nơi khác ở nước ta, vào dịp lễ hội, ngày rằm. Người An Thái lại dựng rạp, tổ chức hát bội suốt 3 ngày 3 đêm. Ông Hứa Thiện một người gốc Hoa kiều, hội viên Chi hội nhiếp ảnh Bình Định đang sống tại Tp. Quy Nhơn kể, cụ thân sinh ra ông đã từng được dân làng An Thái bầu làm chức “Tào Kê” chuyên trông coi việc tổ chức Hội Đổ Giàn và thu nhận tiền, phẩm vật cúng tế.

Theo ông, hồi ấy Hội Đổ Giàn không tổ chức một thời gian nhất định nào. Có thể 2 năm hoặc 3 năm một lần. Có lúc Hội Đổ Giàn được tổ chức vào rằm tháng 7, nhưng cũng có lúc vào mồng 5/5 (Tết Đoan Ngọ)... Năm bị thiên tai, hạn hán, mất mùa, dịch họa xảy ra liên tục, thì tổ chức Hội Đổ Giàn vào năm ấy.

Hiện nay, địa danh “làng An Thái” chỉ còn trong ký ức và sách sử. Nay là thôn Mỹ Thạch, thuộc xã Nhơn Phúc (An Nhơn). Vào những dịp hội hè, việc tổ chức thi đấu côn, quyền là tiết mục không thể thiếu được.

Cúng tế và thi võ

Tại An Thái, hiện nay vẫn còn nhiều chùa chiền cổ được người Hoa xây cất từ rất lâu như chùa Ông, chùa Bà, đặc biệt là ngôi chùa Hội quán được người dân An Thái làm nơi hội họp, thờ cúng. Vài năm một lần, đúng vào dịp rằm tháng 7 là họ tổ chức lễ cúng hết sức linh đình. Theo một số tư liệu khác thì Hội Đổ Giàn tổ chức chu kỳ 4 năm 1lần, nhằm vào các năm Tỵ, Dậu, Sửu... Địa điểm đổ giàn tổ chức luân phiên tại các chùa Bà, chùa Hội quán, Gò âm hồn và sau này được rời ra bãi cát sông Côn.

Sau 2 ngày cúng tế và hát bội, đến ngày thứ 3 thì bắt đầu cúng chẩn và đổ giàn. Lễ vật gồm có lá cờ phướn ghi 4 chữ: Phúc, Đức, Thần, Tài cùng với một con heo quay, bánh trái và gạo muối. Điều đặc biệt là hình thức sinh hoạt tín ngưỡng này đã dần dần biến thành nơi thể hiện tinh thần thượng võ giữa các làng võ trong vùng.

Người ta lập một sân khấu ngoài trời làm bằng gỗ hoặc tre khá chắc chắn, cao 5m. Trên sân khấu có người chủ trò và một đội võ sĩ bảo vệ. Trà trộn trong đám đông, người đi xem có nhiều võ sỹ thuộc các võ đường nổi tiếng như: An Thái, An Vinh, Suối Bèo, Trường Định, Hòa Phong...

Họ được phân công, tổ chức phòng thủ chặt chẽ, còn các võ sư thì ẩn trong các quán ăn gần đó để chờ đợi kết quả tỉ thí giữa các đệ tử của mình. Khoảng 3h chiều ngày thứ 3, sau 3 hồi chiêng, trống nổi lên báo hiệu lễ cúng kết thúc. Bất thần, người chủ trò chặt đứt dây neo giàn, xô đổ con heo quay và các lễ vật cúng tế rơi xuống đất...

Các võ sỹ tài nghệ cao phi lên giàn tìm cách cướp lấy con heo quay. Sau khi cướp được lễ vật, họ thường vác heo lao ra khỏi đám đông, cố hết sức mang con heo quay về địa điểm an toàn đã định. Tất nhiên, mỗi nhóm tranh tài đều đã có phân công người bảo vệ, ngăn cản những đối thủ lợi hại khác có thể giật lại heo trên vai.

Trong cuộc tranh tài này, các võ sỹ dùng tất cả các ngón võ, chiến thuật khôn ngoan để dành chiến thắng về mình. Rất nhiều lần Hội Đổ Giàn đã để lại “nợ nần” giữa các phái võ trong vùng, thậm chí cả những lò võ ở tỉnh lân cận như Quảng Ngãi, Phú Yên, Khánh Hòa. Hội Đổ Giàn không phải chỉ tổ chức ở Bình Định, nhưng Hội Đổ Giàn của An Thái bao giờ cũng thu hút người tham dự đông nhất và “con heo quay” của An Thái cũng được xem trọng nhất.

Theo tục lệ, heo quay chiến lợi phẩm sẽ được đem xẻ ra để khao chung cho tất cả những võ sỹ cùng có mặt trong cuộc tranh tài. Những võ sỹ hay làng võ có người giành chiến thắng được mọi người hoan nghênh và nể trọng. Họ tin rằng năm ấy sẽ gặp hên vì có được “lộc của thần”. Thường thì những lò võ ở An Thái và huyện Bình Khê, nhiều tay võ sỹ có “nghề tranh heo”.

Ý nghĩa của cuộc tranh tài này không nằm trong giá trị vật chất của món quà dành được mà ở giá trị tinh thần được thể hiện qua tài nghệ của những người dự cuộc với chỗ đứng danh dự trong làng võ. Võ đường này không cướp được heo thì tiếp tục cho môn sinh tập luyện để chờ dịp khác thi thố tài năng

Nguyễn Tấn Tuấn

Khi người người, nhà nhà quây quần bên mâm cỗ Tết, phố phường rực rỡ ánh đèn và sắc màu pháo hoa, lực lượng Cảnh sát trật tự Thủ đô vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ, thức trắng đêm để giữ gìn trật tự đô thị (TTĐT). Đây là năm đầu tiên, công tác duy trì TTĐT trong dịp Tết Nguyên đán được triển khai đồng bộ với việc ứng dụng hệ thống Trung tâm Camera AI ghi nhận, phát hiện vi phạm – một mô hình chưa từng có tiền lệ trong công tác trực Tết.

Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết), Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, Phòng CSGT, Công an tỉnh Phú Thọ đã tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kể cả đêm Giao thừa, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Từ phản ánh của nhiều người dân và du khách, trưa 21/2 phóng viên Báo CAND đã đến Khu du lịch Long Vân Garden ở thôn Suối Phèn, xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là thôn Suối Phèn, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk để tìm hiểu thực hư về chuyện “chặt chém” ở bãi giữ xe ô tô tự phát nằm kế bên khu du lịch này.

Ban ngày họ ngồi trước màn hình máy tính, tối mịt mới rời quán cà phê hay góc phòng trọ. Những con số nhảy liên hồi, biểu đồ lên xuống từng giờ, tin nhắn khách hàng dồn dập. Nghề của họ được gọi ngắn gọn là chạy quảng cáo - một công việc nghe có vẻ hào nhoáng trong kỷ nguyên số, nhưng phía sau lại là vô vàn áp lực, trăn trở và cả những khoảng xám khó gọi tên.

Từ mùng 3 Tết Nguyên đán, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận gia tăng bệnh nhân nặng từ các tuyến chuyển lên; bệnh nhân nội trú tăng gấp đôi so với mọi năm. Bệnh viện huy động bác sĩ, điều dưỡng rút ngắn ngày nghỉ Tết quay trở lại làm việc. 

Lợi dụng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng người tham gia giao thông vi phạm quy định về nồng độ cồn và chạy quá tốc độ..., các đối tượng sử dụng không gian mạng (Facebook, Zalo...) hình thành các hội nhóm “báo chốt, né chốt” và xuyên tạc hoạt động của CSGT.

Thực hiện kế hoạch cao điểm của Cục CSGT và chỉ đạo của Công an TP Hà Nội, lực lượng CSGT Thủ đô vẫn tiếp tục tăng cường các tổ công tác làm nhiệm vụ xuyên suốt kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, qua đó phát hiện xử lý nhiều trường hợp tài xế taxi và xe khách vi phạm nồng độ cồn.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文