Hội nghị những người viết trẻ về lý luận, phê bình VHNT phía Bắc
Đồng chí Nguyễn Thế Kỷ, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương tới dự, cùng hơn 50 nhà LLPB VHNT trẻ là các nhà báo, giảng viên đại học.
Đánh giá chung của Hội đồng LLPB VHNT Trung ương là đội ngũ trẻ hoạt động trong lĩnh vực này hiện thiếu hụt trầm trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực nghệ thuật. Chất lượng phê bình VHNT trẻ hiện cũng chưa cao mặc dù nhiều cây bút đã nỗ lực tìm tòi, thể nghiệm; công tác đào tạo lý luận, phê bình gặp nhiều khó khăn…
| PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh, Chủ tịch Hội đồng LLPB VHNT Trung ương phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. |
Hoạt động lý luận phê bình VHNT trẻ hiện nay đang bộc lộ những dấu hiệu của sự nóng vội, thiếu tỉnh táo, bản lĩnh nghề nghiệp, ngại va chạm, chưa thực sự bám sát đời sống sáng tác đa dạng. Vì chưa thực sự hòa mình vào thực tiễn, trong tác phẩm phê bình của các cây bút trẻ rất dễ bắt gặp những cách diễn đạt dài dòng, tầm chương trích cú nhưng lại chưa đi vào cốt lõi vấn đề cần giải quyết.
Trong khi đó, một số cây bút LLPB trẻ đang có những biểu hiện xa rời chuẩn mực, dẫn đến có quan điểm lệch lạc trong nhìn nhận, đánh giá một số vấn đề của đời sống VHNT nói chung.
Trong khi một số nhà phê bình đổ lỗi cho LLPB VHNT không phát triển là do VHNT đang trầm lắng, bởi sáng tác có phát triển thì phê bình mới phát triển, khi các sáng tác đặt ra những vấn đề về thân phận con người mà phê bình văn học quan tâm, thì nhà phê bình Phùng Gia Thế lại cho rằng: Đó là quan niệm nhầm lẫn, vì một nền sáng tác dù èo uột cũng vẫn là cơ sở cho phê bình văn học phát triển. Phải coi phê bình văn học là một bộ phận, song hành cùng văn học, để phản biện, đối thoại sòng phẳng, chứ không phải là ăn theo văn học, chỉ ca ngợi. Người nào ngại bị chê, sợ va chạm thì không nên làm phê bình, vì khi phê bình văn học, là đối diện với văn bản, chứ không phải với tác giả và tiểu sử.
Điều mà cây bút phê bình Ngô Hương Giang đặt ra, rất đáng để quan tâm: “Không sợ một nền phê bình văn học yếu và thiếu, mà chỉ sợ một nền phê bình văn học không trung thực”.
PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh nhấn mạnh giải pháp cho vấn đề này: Phải nâng cao nhận thức của từng cơ quan chức năng, với việc mở chuyên mục, có đội ngũ chuyên viết LLPB VHNT; thành lập Hiệp hội LLPB VHNT. Các cơ quan chức năng cần có bước đột phá trong phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng các cây bút LLPB VHNT trẻ; tập hợp lực lượng, tạo diễn đàn riêng cho các cây bút LLPB VHNT trẻ công bố kết quả nghiên cứu…