Kho báu Chàm ở Vương quốc Thanh Long

09:46 18/01/2010
Đầy tự hào, ông Lư Thái Thuổi, người đảm trách việc gìn giữ kho báu cuối cùng của hoàng tộc Chăm, cho biết: "Phần lớn di vật trong bộ sưu tập là của triều vua PôKlong Mơ Hnai và các triều vua sau đó, có niên đại từ thế kỷ thứ XVI, XVII. Bộ sưu tập được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia vào năm 1993".

Diện kiến vua Chăm

Xuất phát từ TP Hồ Chí Minh, vượt gần 300km trong nắng gió hao hanh lần tìm đến thôn Tịnh Mỹ (xã Phan Thanh, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận), sau nhiều lần dò hỏi, rồi chúng tôi cũng tìm được ngôi nhà đang lưu giữ những cổ vật của hoàng tộc Chăm. Đó là căn nhà lầu kiên cố, to nhất thôn Tịnh Mỹ được xây vào năm 1965 với toàn bộ tầng trên được dùng làm nơi trưng bày cổ vật.

Tuy nhiên, ông Thuổi hẹn chúng tôi: "Mai đến" với lời giải thích: "Theo quan niệm của người Chăm, thứ 2 là ngày của Vua nên không ai được quấy rầy, kể cả con cháu trong dòng tộc".  Ông Thuổi "bù đắp" bằng việc tình nguyện dẫn đường đưa chúng tôi đi diện kiến vua PôKlong Mơ Hnai tại ngôi đền áng trên một đồi cát cách "kho báu" hơn 15km và cách thành phố Phan Thiết khoảng 50km, thuộc địa phận xã Lương Sơn.

Qua tham khảo nhiều nguồn tư liệu, chúng tôi được biết vua PôKlong Mơ Hnai lên ngai vàng vào năm 1622, đến năm 1627 thì nhường ngôi cho người con rể là Pôklong GaHul. Trong khoảng thời gian lãnh đạo vương quốc Chămpa, vua PôKlong Mơ Hnai được thần dân xem là vị vua anh minh, tài giỏi vì rất quan tâm đến cuộc sống của nhân dân. Điều đó được thể hiện qua việc vua cho khai thông và đào mới nhiều hệ thống mương đập tưới tiêu như đập Đồng, hệ thống mương đập sông Lũy.

Ông Lư Thái Thuổi trước một góc kho báu gia tộc. 

Ngôi đền được chia thành 5 gian với 3 gian trung tâm thờ vua (gian giữa), gian cánh tả thờ Hoàng hậu Ôbia Sơm và gian cánh hữu thờ tượng thứ phi người Việt, con của một vị chúa Nguyễn không rõ họ tên. Tượng vua bán thân đầu đội vương miện được tạc từ khối đá xanh với những đường nét sống động tả cảnh vua đang uy nghi thiết triều trước quần thần.

Tượng của hoàng hậu Ôbia Sơm và vị thứ phi cũng được đúc tạc trông y như thật. Ở ngoài trời nóng như lửa đốt nhưng trong đền Vua thì mát rười rượi. Khi chúng tôi hỏi chuyện về kho tàng Chăm đang được lưu giữ tại bảo tàng tư gia, ông Thuổi cho biết, ban đầu có gần 200 di vật nhưng sau do chạy giặc, chôn giấu nhiều nơi nên hiện chỉ còn hơn 100.

Các bảo vật trong kho báu gồm nhiều chất liệu khác nhau, có chiếu chỉ, kiếm báu, vương miện, áo bào… và nhiều món đồ ngày trước, vua, hoàng hậu cùng các hoàng tử, công chúa thường sử dụng như khay đựng trầu, gương soi, lư đốt trầm… và nhiều tô, tách trà, chén rượu.

Hôm sau, sáng thứ 3, vào lúc 7 giờ sáng, chúng tôi đã có mặt tại ngôi nhà báu vật và được bà Nguyễn Thị Đào, vợ ông Thuổi bật mí điều ly kỳ khác. Theo lời bà Đào, bộ sưu tập di sản của hoàng tộc Chăm là do các vua Chăm truyền lại cho hậu thế lưu giữ. Người thừa kế và lưu giữ lâu nhất là bà Nguyễn Thị Thềm, hậu duệ dòng vua PôKlong Mơ Hnai, người có uy tín, được người Chăm tin yêu gọi là "công chúa".

Năm 1995, bà Thềm qua đời và cháu gái bà, bà Nguyễn Thị Đào là người thừa kế tiếp theo.  Chiêm ngưỡng cổ vật Qua mấy lần cửa, rồi chúng tôi cũng được "lọt" vào kho báu ước mơ. Đứng trước chiếc vương miện bằng vàng biểu hiện cho đỉnh cao quyền lực được bày trong tủ kính hắt ra ánh sáng huyền hoặc, cảm giác thật khôn tả. Trên vương miện của vua Chăm là hai con rắn thần makara được chạm khắc tinh xảo. Cạnh vương miện của vua là búi chụp tóc của hoàng hậu Ôbia Sơm  được chạm trổ rất công phu với nhiều hoa văn.

Bà Đào cho biết, sau khi Cách mạng tháng 8 thành công, hưởng ứng lời hiệu triệu "Tuần lễ vàng" của Bác Hồ trong việc quyên góp tài lực để xây dựng đất nước, bà Thềm đã có nghĩa cử cao cả là hiến tặng chính quyền mới chiếc vương miện của hoàng hậu. Những năm sau đó, bà cũng hiến thêm nhiều cổ vật bằng đồng, bạc cho công cuộc kiến thiết đất nước. Phong phú nhất của bộ sưu tập là những phục trang của vua, hoàng tử, công chúa, cung tần, đặc biệt là bộ trang phục của vua Chăm với đủ loại hoàng bào mặc lúc ngự triều, khi lâm trận.  Bộ sưu tập di vật hoàng gia Chăm đã được Bộ Văn hóa-Thông tin công nhận là Di tích lịch sử quốc gia vào năm 1993

Thành Dũng

Bước sang Mùng 5 Tết Bính Ngọ 2026, thị trường hàng hóa thiết yếu đã vận hành trở lại gần như ngày thường. Tại các đô thị lớn, hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và chợ dân sinh đồng loạt mở cửa, nguồn hàng dồi dào, giao dịch sôi động hơn so với những ngày đầu năm nhưng mặt bằng giá không ghi nhận biến động bất thường.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran “đã sẵn sàng cho hòa bình” và theo đuổi giải pháp ngoại giao với Mỹ, cho rằng một thỏa thuận giữa hai nước vẫn trong tầm tay bất chấp các cảnh báo cứng rắn từ Washington và sự gia tăng hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, Al Jazeera đưa tin. 

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Đợt nghỉ Tết Cổ truyền Bính Ngọ 2026 kéo dài 9 ngày đã tạo điều kiện thuận lợi để nhiều gia đình thực hiện những chuyến du xuân dài ngày. Các điểm đến nổi tiếng của tỉnh Lâm Đồng như Đà Lạt và Phan Thiết tiếp tục là lựa chọn hàng đầu của du khách nhờ khí hậu mát mẻ và cảnh quan đặc trưng.

Nếu ví Quảng trường Ba Đình là trái tim của cả nước, thì Hồ Gươm chính là trái tim của Hà Nội. Đa số du khách trong nước, quốc tế khi đến Hà Nội, Hồ Gươm luôn là địa điểm họ mong muốn ghé chơi nhất. Âm hưởng trong câu hát: “Mặt Hồ Gươm vẫn lung linh mây trời/ Càng tỏa ngát hương thơm hoa Thủ đô” của nhạc sĩ Phan Nhân phần nào nói lên vẻ đẹp và sứ mệnh hoà bình của Hồ Gươm.

Lực lượng quân đội Mỹ xác nhận đã tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào một con tàu trên vùng biển quốc tế ở phía đông Thái Bình Dương, khiến ba người thiệt mạng. Washington cho rằng phương tiện này có liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy xuyên quốc gia, song không công bố bằng chứng cụ thể để chứng minh cáo buộc, Al Jazeera đưa tin. 

Ngày 20/2 (mùng 4 Tết), Đại tá Ma Quang Trung, Phó Giám đốc Công an tỉnh Tuyên Quang đã đến Trung tâm y tế khu vực Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang để thăm hỏi, động viên Thiếu tá Nguyễn Văn Đông, cán bộ CSGT bị thương trong khi thực hiện nhiệm vụ.

Là một nhà thơ, nhà văn hóa lớn nửa đầu thế kỷ 18, Nguyễn Du được người đời kính trọng, tôn vinh là “Đại thi hào dân tộc”, được UNESCO vinh danh “Danh nhân văn hóa thế giới” vào ngày 25/10/2013, tại kỳ họp lần thứ 37 của Đại Hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc tại Paris đã chính thức ban hành quyết định số 37C/15 vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du cùng với 107 danh nhân văn hóa toàn thế giới.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文