Làm MC cũng cần phải học
MC hiểu nôm na là người dẫn chương trình, người dẫn chuyện. Bây giờ nhiều nhà tiếng, nhà hình, nhà biểu diễn… tuyển chọn người làm MC. Cũng nhiều người đua nhau xin làm MC, theo nghề MC.
Có người nghĩ lên sân khấu, lên màn hình, ngồi trước máy phóng thanh nói đôi câu ba điều chả khó chút nào. Làm người dẫn chỉ cần có một chút nhan sắc, một chút giọng nói, cộng với vẻ đẹp của thân hình là có thể làm được MC, trở thành một MC bình thường như mọi nghề. Có khi còn nổi tiếng trong nước và cả thế giới nữa là đằng khác.
Người hay xem và nghe truyền hình, nhất là những buổi truyền hình có người dẫn chuyện trong các chương trình trực tiếp, những buổi phát thanh trong các bản tin của nhiều đài khác nhau từ Trung ương tới địa phương ngoài những ưu điểm đã được dư luận khẳng định của một số người dẫn chương trình có trình độ, còn không hiếm những MC có những nhược điểm phổ biến.
Ví như những cách vào đề khô khan công thức, cách giới thiệu máy móc, dài dòng, những câu hỏi đơn giản, cứng nhắc, kiểu như nghĩ thế nào, cảm xúc ra làm sao… một cách hỏi dễ dãi, chương trình nào cũng như chương trình nào.
Nhiều phát thanh viên trong các bản tin thường là đọc tin chứ không phải dẫn tin. Người xem thấy rõ điều này ngay cả lúc không trông thấy tay họ cầm giấy tờ trên bàn phát thanh. Có người như học trò không thuộc bài. Có người đọc bản tin như đọc chỉ là đọc mà thiếu biểu cảm. Có lúc giọng đọc còn rời rạc và ngắc ngứ dẫn đến nhầm lẫn. Có phát thanh viên khó khăn khi đọc phải tên một địa danh hoặc quý danh một người nước ngoài không thuộc âm Hán - Việt.
Trong giao đãi, hỏi chuyện người dẫn chương trình có lúc nói trống không, hỏi trống không rất lạ với phong cách thưa gửi của người Việt. Hoặc khi chương trình sắp hết thì nói một câu lửng lơ kiểu như "và bây giờ xin chào"… chào ai, tạm biệt ai không biết?
Hình thể người dẫn chuyện lắm lúc như có sẵn, làm sẵn từ nụ cười đến cái vung tay. Nụ cười công thức, vô cảm. Cái vung tay cũng vậy. Có MC lúng túng xoay xoay mãi đôi tay mình như người cuộn chỉ. Có người giơ tay lên bỏ tay xuống cứng như tay gỗ. Cũng có người như vừa nói vừa sợ. Cũng có người lại như là diễn quá, điệu đà quá. Mà mọi sự thừa thãi quá với nghề MC cũng là điều không nên.
Nghề MC là nghề làm dâu thiên hạ. Đây là việc làm dâu ở chỗ sang trọng, đông đúc chứ không phải nơi bếp núc, nhà riêng. Một người nói hàng bao nhiêu người nghe. Một người trình diễn hàng bao nhiêu người xem với nhiều đối tượng và trình độ khác nhau.
Mọi người đều biết và đều thông cảm không phải người dẫn chuyện nào cũng tròn trặn giỏi giang như nhau cả. Nhưng nơi này cũng không thể là chỗ tập dượt để cho mọi người bắt buộc phải chứng kiến cả những điều còn vấp váp của nghề, cả những việc còn đang trong thô ráp đáng lý chỉ nên có trên sàn tập.
Tôi đã từng nghe đài khi giới thiệu giọng nói thu thanh của đồng chí lãnh đạo này lại ra giọng nói của một đồng chí lãnh đạo khác. Chuyện này lỗi có lẽ do nhầm lẫn của kỹ thuật nhưng người dẫn chương trình không phải không có lỗi.
Trong một bản tin khuya trên hình, phát thanh viên đọc tên và công việc của một người quan trọng tên thì nhớ đúng nhưng chức vụ lại nhầm sang chức vụ của người khác đến nỗi người xem ngơ ngác hỏi nhau rằng ông ấy hay bà ấy bị chuyển chức vụ từ bao giờ.
Có trường hợp người đáng gọi là ông người dẫn chuyện lại gọi là bà, đến khi nhân vật có tiếng ấy xuất hiện thì MC mới biết đó là nam giới. Hoặc có đài phát thanh trong bản tin thì đọc là "nữ Tổng thống cùng phu nhân"… (!) có thể phát thanh viên hay người biên tập bản tin nhầm từ "phu quân" ra "phu nhân"?
Truyền hình, truyền thanh… đang là món ăn tinh thần hằng ngày của mọi người. Các chương trình có người dẫn chuyện (kể cả người đọc tin) chiếm một thời gian không nhỏ trong lượng truyền thông hằng ngày của ta. Nhu cầu thưởng thức càng ngày càng nhiều hơn nhưng cũng không nên vì thế mà để ngẫu hứng có những hạt sạn như vậy. Miếng cơm có sạn có thể nhặt ngay được nhưng đây thì đành lòng phải thưởng thức…
Nghề MC là nghề mà ngoài những năng khiếu bản năng trời phú rất cần một phông văn hóa đầy đặn của người dẫn chuyện trong giao đãi, trong hỏi đáp, trong tư thế làm chủ nội dung câu chuyện, trong duyên sắc cầu nối đến người nghe, người xem.
Chúng ta đã có những MC duyên dáng, sinh động, thông minh làm nên thương hiệu của mình nhưng cũng không hiếm những MC vụng về, gượng ép gây nản cho người thưởng thức