Lùi thời gian phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT năm 2005
“Đợt phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT năm 2005 dự kiến sẽ bị chậm hơn thời gian đã quy định trong Luật Thi đua khen thưởng (vào ngày 2/9) vì phải chờ Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thực hiện.”, ông Hồ Trí Hùng - Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ VH - TT) cho biết.
Thông báo này được đưa ra tại Hội nghị triển khai công tác văn hóa - thông tin năm 2005 vừa diễn ra tại Hà Nội ngay lập tức đã gây xôn xao cho những nghệ sỹ, lãnh đạo ngành Văn hoá thông tin các tỉnh, thành, bởi đến thời điểm này, họ vẫn chưa hiểu rõ quy định mới về bầu chọn, đề nghị phong tặng danh hiệu nghệ sỹ. Hai tỉnh Tiền Giang, Kiên Giang đã hoàn tất hồ sơ gửi Bộ Văn hóa - Thông tin (VHTT). Lẽ dĩ nhiên, các nghệ sỹ cũng như hội đồng duyệt của hai tỉnh trên phải mất rất nhiều thời gian, công sức để hoàn thành những bộ hồ sơ này và giờ đây họ đang ngày đêm phấp phỏng hy vọng và chờ đợi đến ngày được lên bục vinh quang. Nhưng theo ông Hồ Trí Hùng thì xét theo luật mới sẽ có nhiều nghệ sỹ trong danh sách trên bị loại bởi không đủ tiêu chuẩn.
Cứ cho rằng, Nghị định sẽ được Chính phủ ban hành trong thời gian sớm nhất thì cơ quan chủ quản là ngành VHTT có "vắt chân lên cổ" cũng không phong tặng danh hiệu cho các nghệ sỹ đúng thời gian quy định trong Luật. Bởi lẽ khi đã có chủ trương của Chính phủ, Bộ VHTT phải xin ý kiến của các bộ, ngành xây dựng thông tư hướng dẫn thực hiện. Sau đó đề nghị Thủ tướng thành lập Hội đồng Trung ương xét tặng. Nghệ sỹ được phong tặng phải trải qua 5 vòng tuyển chọn: từ đoàn nghệ thuật, sau đó lên hội đồng của sở VHTT rồi lại đến hội đồng của tỉnh, thành phố và cuối cùng là Hội đồng của Trung ương sẽ phân ra từng hội đồng riêng như điện ảnh, múa, phát thanh, truyền hình...
Khi đã qua những vòng này, Hội đồng Trung ương sẽ làm tờ trình Chính phủ, sau đó trình Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT. Để hoàn thành tất cả các bước này thì sớm nhất đến cuối năm 2006, các nghệ sỹ mới được trao tặng danh hiệu cao quý này.
Có nên phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT cho phát thanh viên?
Theo NSƯT Vũ Hợp - Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT cho các phát thanh viên là chưa phù hợp. Bởi công việc của họ chưa liên quan nhiều đến nghệ thuật. Nếu có phong tặng thì nên đổi danh hiệu thành phát thanh viên nhân dân, phát thanh viên ưu tú. Hơn nữa, hiện giờ các đài phát thanh, truyền hình ít đưa phát thanh viên lên đọc các bản tin mà chủ yếu do các biên tập viên thực hiện.
Trong Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước ban hành năm 1985 không quy định phát thanh viên được phong tặng danh hiệu NSND, NSƯT. Nhưng có lẽ do nhiều lý do hoặc muốn tôn vinh một số phát thanh viên nổi tiếng nên phát thanh viên Kim Tiến, Minh Trí... được phong tặng NSƯT. Đến đợt xét thứ 4 - 5 thì phát thanh viên không được đưa vào danh sách xét tuyển nữa. Ngoài ra, vấn đề phong tặng những danh hiệu cao quý này cho các họa sỹ, nhạc sỹ cũng phải có quy định cụ thể...
Cả nước hiện có 151 NSND, 1.245 NSƯT. Đợt phong tặng đầu tiên diễn ra vào năm 1984 và đợt phong tặng nhiều nhất vào năm 1993, có tới 39 NSND và 386 NSƯT. Nhìn vào con số này, chúng ta vui mừng vì đất nước có nhiều tài năng nghệ thuật. Nhưng để danh hiệu này không bị lạm dụng thì các cơ quan chức năng phải có quy định cụ thể từng đối tượng xét tặng và danh hiệu NSND, NSƯT phải được trao cho những người xứng đáng