Mẹ của anh

11:51 20/10/2009
Xưa nay, những điều tiếng quanh chuyện mẹ chồng nàng dâu đã đến mức nặng nề, làm cho thơ ca đi vào đề tài này không nhiều, càng hiếm những tác phẩm thành công. "Mẹ của anh" là một bài thơ hay. Đọc bài thơ, người ta thấy yêu một con người, một giọng nói.

Phải đâu mẹ của riêng anh
Mẹ là mẹ của chúng mình đấy thôi
Mẹ tuy không đẻ không nuôi
Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong
Ngày xưa má mẹ cũng hồng
Bên anh mẹ thức lo từng cơn đau
Bây giờ tóc mẹ trắng phau
Để cho mái tóc trên đầu anh đen
Đâu con dốc nắng đường quen
Chợ xa gánh nặng mẹ lên mấy lần
Thương anh thương cả bước chân
Giống bàn chân mẹ tảo tần năm nao
Lời ru mẹ hát thuở nào
Chuyện xưa mẹ kể lẫn vào thơ anh:
Nào là hoa bưởi hoa chanh
Nào câu quan họ mái đình cây đa
Xin đừng bắt chước câu ca
Đi về dối mẹ để mà yêu nhau
Mẹ không ghét bỏ em đâu
Yêu anh em đã là dâu trong nhà
Em xin hát tiếp lời ca
Ru anh sau mỗi âu lo nhọc nhằn
Hát tình yêu của chúng mình
Nhỏ nhoi giữa một trời xanh khôn cùng
Giữa ngàn hoa cỏ núi sông
Giữa lòng thương mẹ mênh mông không bờ
Chắt chiu từ những ngày xưa
Mẹ sinh anh để bây giờ cho em

(Thơ Xuân Quỳnh)

Theo tôi, có hai điểm cơ bản làm nên thành công của bài thơ này:

1. Tác giả ca ngợi mẹ chồng mà nói được lòng yêu chồng.

Điều này thể hiện rõ ở việc cô bày tỏ sự biết ơn đối với bà - trước tiên, chưa phải ở khía cạnh cá nhân mình (cả bài thơ không hề có chi tiết nào cho thấy sự đối xử của mẹ chồng với nàng dâu này như thế nào), mà ở chỗ bà đã có công sinh thành, nuôi dưỡng nên "anh"- người chồng mà cô yêu tha thiết:

Ngày xưa má mẹ cũng hồng
Bên anh mẹ thức lo từng cơn đau
Bây giờ tóc mẹ trắng phau
Để cho mái tóc trên đầu anh đen

Chung quy vẫn là từ cái "gốc" này mà ra:

Mẹ sinh anh để bây giờ cho em

Đúng là, cái giỏi của Xuân Quỳnh: Một mũi tên tới được hai mục tiêu (tất nhiên, tạm ví như vậy thôi, ai lại gắn chuyện tình cảm với chuyện mũi tên).

2. Nói là "nói với anh", cuối cùng lại hóa "xin mẹ", đặng để đón anh về (Xuân Quỳnh là người rất chủ động xây dựng hạnh phúc cho mình). Thì đây, cô đang "đánh tiếng" cho bà mẹ chồng của cô yên tâm rằng, cô hoàn toàn sẵn sàng thay bà chăm sóc anh:

Em xin hát tiếp lời ca  
Ru anh sau mỗi âu lo nhọc nhằn

Và đây, cũng nên xem như lời "tự thú", "tự thú" khéo đến mức không những anh chồng đồng ý (vốn dĩ anh muốn giấu chuyện này), mà bà mẹ chồng dù khó tính đến đâu cũng chỉ cười xòa. Tuổi trẻ vốn nông nổi, dại dột mà, miễn là chúng thực bụng yêu nhau, có sao đâu:

Xin đừng bắt chước câu ca
Đi về dối mẹ để mà yêu nhau
Mẹ không ghét bỏ em đâu

Nói thế thì ai nỡ lòng nào mà ghét bỏ được cơ chứ.

Xưa nay, những điều tiếng quanh chuyện mẹ chồng nàng dâu đã đến mức nặng nề, làm cho thơ ca đi vào đề tài này không nhiều, càng hiếm những tác phẩm thành công. "Mẹ của anh" là một bài thơ hay. Đọc bài thơ, người ta thấy yêu một con người, một giọng nói. Khi xưa, Nguyễn Du viết "Kiều", đoạn Kiều trình bày mọi lẽ với Thúc Sinh khi chàng Thúc muốn ngỏ ý lấy nàng, 28 câu ấy (từ câu 1333 đến hết câu 1360) đã được Xuân Diệu ngợi khen là 28 câu "khôn ngoan đến mực, nói năng phải lời".

Bài thơ 28 câu của Xuân Quỳnh cũng xứng đáng được lời khen này. Tuy nhiên, nếu tác giả chịu bớt đi mấy câu 3, 4, 25, 26, bài thơ sẽ chặt chẽ, hàm súc hơn chăng

Phạm Khải (chọn và bình)

Giá căn hộ chung cư liên tục thiết lập mặt bằng mới ở mức rất cao, đi kèm với đó là lượng tồn kho có xu hướng tăng trở lại vào giai đoạn cuối năm. Đây là thực trạng đáng quan ngại được đặt ra trong Báo cáo thị trường nhà ở quý IV và cả năm 2025 vừa được Bộ Xây dựng công bố.

Ngày 16/1, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, theo Điều 260 Bộ luật Hình sự để điều tra, làm rõ vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên tuyến cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45.

Tối 16/1, Công an phường An Đông (TP Hồ Chí Minh) cho biết đã phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh khám phá và bắt giữ đối tượng trộm cắp tài sản tiệm vàng tại khu vực chợ An Đông và thu hồi tài sản trị giá hàng trăm triệu đồng cho người dân, chỉ sau 7 giờ đồng hồ nhận tin báo.

Chào mừng Đại hội XIV của Đảng, chiều 16/1, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Nhà xuất bản (NXB) Chính trị Quốc gia Sự thật phối hợp tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “Ngành Tuyên giáo và Dân vận trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng - Bước chuyển từ tư duy lý luận đến hành động thực tiễn”.

Sau một buổi xét xử, đầu giờ chiều 16/1, TAND Khu vực 7, TP Hồ Chí Minh đã tuyên phạt bị cáo Đinh Thị Lan 1 năm 9 tháng tù về tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân".

Thực hiện Kế hoạch của Bộ Tư lệnh Cảnh vệ về bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhằm bảo đảm tốt công tác hậu cần phục vụ nhiệm vụ bảo vệ Đại hội, Phòng Hậu cần đã tổ chức rà soát toàn bộ lực lượng, phương tiện; xây dựng phương án chi tiết, phù hợp theo từng giai đoạn và từng tình huống cụ thể, bảo đảm chặt chẽ, khoa học, hiệu quả.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) ngày 15/1 (giờ Mỹ, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã triệu tập một phiên họp khẩn cấp nhằm thảo luận về tình hình tại Iran, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra những đe dọa can thiệp quân sự vào quốc gia Trung Đông này.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文