Một giả thuyết về chữ "Thần đồng"

10:43 18/04/2010
Không ít người tự cho mình là quý, là nhất, nên ở bất cứ đâu, vào bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng “cướp” diễn đàn. Họ quên mất rằng thiên hạ nhân, thiên hạ tài.

Đến như Khổng Tử được coi là "Người thầy của muôn đời" mà còn phải thua Hạng Thác, 7 tuổi, một chữ bẻ đôi chưa biết. Lê Quý Đôn được coi là nhà bác học, từng đỗ Bảng nhãn mà phải tự hạ tấm bảng kiêu ngông treo ngoài cổng, vì không giải được đúng một chữ của  nhà sư cật vấn.

Hậu sinh khả úy

Một lần, Khổng Tử ngồi trên chiếc xe nhỏ có ngựa kéo chu du khắp các nước. Đến một vùng nọ, thấy có chú bé lấy đất đắp một toà thành, rồi ngồi vào trong đó, Khổng Tử liền hỏi:

- Này cháu, cháu trông thấy xe ta đi tới cớ sao không chịu tránh?

Chú bé trả lời:

- Cháu nghe người ta đồn rằng, Khổng Phu Tử trên thông thiên văn, dưới tường địa lý, giữa hiểu lòng người. Vậy mà hôm nay cháu gặp Phu Tử thì không phải vậy. Bởi vì từ xưa đến nay, chỉ nghe nói có chuyện xe tránh thành, chứ có bao giờ thành lại tránh xe đâu?

Khổng Tử ngạc nhiên quá, liền hỏi:

- Cháu tên là gì?

- Dạ, Hạng Thác!

Năm nay cháu bao nhiêu tuổi?

- Dạ, 7 tuổi ạ!

- Mới 7 tuổi mà cháu đã khôn ngoan vậy sao?

- Dạ thưa, cháu nghe nói, con cá nở được 3 ngày đã bơi tung tăng từ hồ nọ sang hồ kia. Con thỏ 6 ngày tuổi đã chạy khắp đồng cỏ. Cháu sinh ra đến nay đã được 7 tuổi, đã lấy gì làm khôn?

Lần này thì Khổng Tử thật sự kinh ngạc, bèn đưa ra liền 16 câu hỏi khó để thử tài Hạng Thác. Thế nhưng Hạng Thác đã trả lời trôi chảy, rồi nói:

- Vừa nãy, Khổng Tử hỏi cháu nhiều quá. Bây giờ cháu xin hỏi Phu Tử: Tại sao con ngỗng và con vịt nổi trên mặt nước? Tại sao chim hồng chim hộc lại kêu to? Tại sao cây tùng cây bách lại xanh cả mùa hè lẫn mùa đông?

Khổng Tử đáp:

- Con ngỗng con vịt nổi được trên mặt nước là nhờ có hai bàn chân vuông làm phương tiện. Chim hồng chim hộc kêu to là vì cổ chúng dài. Tùng bách xanh tươi bốn mùa là vì thân chúng đặc.

- Thưa, không đúng! - Hạng Thác reo lên - con rùa nổi lên mặt nước, đâu có phải nhờ đôi bàn chân vuông làm bàn đạp. Con ễnh ương kêu to mà cổ nó đâu có dài. Cây trúc cũng xanh bốn mùa, mà ruột nó rỗng đấy thôi.

Khổng Tử chưa biết giải thích ra sao, thì chú bé lại hỏi:

- Thưa Phu Tử, cho phép cháu hỏi thêm: Tại sao mặt trời buổi sáng lại to, mà buổi trưa lại nhỏ?

Khổng Tử nói:

- Là vì buổi sáng mặt trời gần ta hơn.

- Không phải ạ! - Hạng Thác vặn lại - Buổi sáng mặt trời gần ta hơn, sao lại mát; còn buổi trưa mặt trời xa ta hơn, sao lại nóng?

Rồi Hạng Thác lý sự một hồi, khiến Khổng Tử phải thốt lên:

- Cháu còn ít tuổi mà lại thích hỏi những chuyện xa xôi viển vông ở tận đẩu tận đâu, chuyện trước mắt thì không hỏi.

Hạng Thác cười khanh khách, nói:

- Vâng, cháu xin hỏi chuyện ngay trước mắt ngài: Vậy lông mày của Phu Tử có bao nhiêu sợi ạ?

Khổng Tử không đáp, sai người đẩy xe đi, và than rằng: "Hậu sinh khả úy!". (Lớp hậu sinh thật đáng sợ!). Câu "Hậu sinh khả úy" ra đời từ đấy. Hạng Thác mất năm 10 tuổi, được lập đền thờ, gọi là Tiểu nhi thần, nghĩa là Thần nhi đồng, gọi tắt là Thần đồng. Chữ "thần đồng" cũng có từ ngày ấy

Lê Gia Hòa (sưu tầm)

Khi người người, nhà nhà quây quần bên mâm cỗ Tết, phố phường rực rỡ ánh đèn và sắc màu pháo hoa, lực lượng Cảnh sát trật tự Thủ đô vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ, thức trắng đêm để giữ gìn trật tự đô thị (TTĐT). Đây là năm đầu tiên, công tác duy trì TTĐT trong dịp Tết Nguyên đán được triển khai đồng bộ với việc ứng dụng hệ thống Trung tâm Camera AI ghi nhận, phát hiện vi phạm – một mô hình chưa từng có tiền lệ trong công tác trực Tết.

Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết), Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, Phòng CSGT, Công an tỉnh Phú Thọ đã tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kể cả đêm Giao thừa, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Từ phản ánh của nhiều người dân và du khách, trưa 21/2 phóng viên Báo CAND đã đến Khu du lịch Long Vân Garden ở thôn Suối Phèn, xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là thôn Suối Phèn, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk để tìm hiểu thực hư về chuyện “chặt chém” ở bãi giữ xe ô tô tự phát nằm kế bên khu du lịch này.

Ban ngày họ ngồi trước màn hình máy tính, tối mịt mới rời quán cà phê hay góc phòng trọ. Những con số nhảy liên hồi, biểu đồ lên xuống từng giờ, tin nhắn khách hàng dồn dập. Nghề của họ được gọi ngắn gọn là chạy quảng cáo - một công việc nghe có vẻ hào nhoáng trong kỷ nguyên số, nhưng phía sau lại là vô vàn áp lực, trăn trở và cả những khoảng xám khó gọi tên.

Từ mùng 3 Tết Nguyên đán, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận gia tăng bệnh nhân nặng từ các tuyến chuyển lên; bệnh nhân nội trú tăng gấp đôi so với mọi năm. Bệnh viện huy động bác sĩ, điều dưỡng rút ngắn ngày nghỉ Tết quay trở lại làm việc. 

Lợi dụng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng người tham gia giao thông vi phạm quy định về nồng độ cồn và chạy quá tốc độ..., các đối tượng sử dụng không gian mạng (Facebook, Zalo...) hình thành các hội nhóm “báo chốt, né chốt” và xuyên tạc hoạt động của CSGT.

Thực hiện kế hoạch cao điểm của Cục CSGT và chỉ đạo của Công an TP Hà Nội, lực lượng CSGT Thủ đô vẫn tiếp tục tăng cường các tổ công tác làm nhiệm vụ xuyên suốt kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, qua đó phát hiện xử lý nhiều trường hợp tài xế taxi và xe khách vi phạm nồng độ cồn.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文