NSND Đặng Nhật Minh vương tình Kinh Bắc

11:57 01/02/2009
Cuối năm 1979, nếu tôi nhớ không nhầm - tôi gặp anh Minh ở thị xã Bắc Ninh. Đó là một người đàn ông dáng cao ráo, đeo cặp kính gọng đen. Trông anh thật trí thức khiến tôi khi tiếp xúc cảm thấy nể trọng. Anh gốc Huế nhưng lại có dây dính họ mạc với đất Kinh Bắc từ thưở xa xưa - ở dốc Đặng vùng ngoại vi thị xã.

Vậy thế, phim đầu tiên của Đặng Nhật Minh là phim tài liệu về vùng Kinh Bắc (Hà Bắc quê hương) với rất nhiều trường đoạn về lễ hội mang đậm sắc thái dân gian. Anh nói với tôi: "Xứ Bắc của các ông lạ lắm, có khác biệt vùng miền nhưng cũng có cái đồng nhất với quê tôi: xứ Huế, vừa mơ mộng tinh tế lại nhiều chùa chiền lăng tẩm…".

Có lẽ bởi những duyên nợ như vậy, anh Minh thường xuyên về Hà Bắc thăm thú bạn bè và qua trò chuyện, kết nối các cuộc tiếp xúc, anh cũng hiểu hơn vùng quê anh yêu mến.

Tôi xin đơn cử vài chuyện xung quanh "Bao giờ cho đến tháng mười" - một bộ phim đã giữ anh "đứng chân" trong làng điện ảnh và chịu hệ lụy trong bước khởi nghiệp đầy gian nan ấy. Tôi có bài thơ "Ước gì cho đến tháng mười" viết về những ngày đi học xa nhớ quê sơ tán.

Anh Minh lại đặt tên cho bộ phim của mình là "Bao giờ cho đến tháng mười" xuất phát từ câu ca dao: "Bao giờ cho đến tháng mười - Ta đem liềm hái ra ngoài đồng ta". Âu cũng là một sự trùng hợp tình cờ giữa hai chúng tôi về một niềm khắc khoải chờ đợi: tháng mười, một vụ mùa no ấm. Và môtíp chủ đạo khi xây dựng bộ phim này anh Minh có sử dụng thủ pháp nghệ thuật trong tín ngưỡng dân gian và tâm thức người Kinh Bắc: chợ âm dương (người âm và người dương gặp nhau không mang sự bán mua và chủ yếu gặp gỡ…) cho cô Duyên (Lê Vân đóng) và người chồng gặp nhau như trong mộng mị.

Không hiểu sao khi hội đồng điện ảnh duyệt phim lại phê phán "dữ dội" thủ pháp này và cho là có yếu tố mê tín dị đoan. Anh Minh có đến mượn tôi cuốn "Địa chí Hà Bắc" về trình bày với hội đồng duyệt phim và kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình (văn sách đã in). Và không khí bấy giờ đã "thoáng" hơn ở những người có trách nhiệm cao nên chỉ sau một thời gian ngắn phim "Bao giờ cho đến tháng mười" đã được thông qua.

Buổi chiếu ra mắt phim ở Cung thiếu nhi Hà Nội, đạo diễn Đặng Nhật Minh có mời những người tham gia giúp đỡ trong quá trình làm phim và bạn bè đến chia vui. Nhất là được sự giúp đỡ của Công ty phát hành và chiếu bóng Hà Bắc, anh Minh cùng tốp làm phim về thị xã Bắc Giang ra mắt bộ phim như để trả ơn nghĩa nhân dân vùng quê này đã giúp anh xây dựng ý tưởng bộ phim giàu tính nhân văn. Tất nhiên, khi tôi đặt vấn đề anh viết một bài cho Tạp chí Kinh Bắc, anh Minh đồng ý ngay và hoàn thành bài viết với tựa đề "Mảnh đất đã nuôi dưỡng tâm hồn tôi" với lòng biết ơn sâu sắc.

Trong quá trình làm phim của đạo diễn, Nghệ sĩ nhân dân Đặng Nhật Minh có hai người cộng sự đắc lực của anh là nhà quay phim Nguyễn Hữu Tuấn (quê Đình Bảng - Từ Sơn - Bắc Ninh) và diễn viên quan họ Thúy Hường (Đoàn quan họ Bắc Ninh).

Tuấn là bạn chơi của họa sĩ Thành Chương, Đỗ Dũng và Phạm Minh Hải mà anh em vẫn gọi đùa là Tuấn “tít". Tôi cũng chưa hiểu lắm về biệt danh này của anh nhưng khi xem các khuôn hình Tuấn quay trong "Thị xã trong tầm tay" và "Thương nhớ đồng quê" thì mê ngay. Không hiểu cảnh sắc vùng Kinh Bắc "nhập" vào anh từ lúc nào mà tôi thấy thân thuộc lắm, từ chùa chiền, cây đa, bến nước… đến nết ăn nết ở của người Kinh Bắc nghĩa tình thấm đẫm trong từng cảnh quay của anh góp phần làm nên sự thành công của hai bộ phim trên. Nghe Tuấn nói rất vui khi cộng tác cùng anh Minh và nhận xét đạo diễn kỹ trong từng khuôn hình nhưng tôn trọng những người trong kíp làm phim, không áp đặt thái quá…

Lại nữa, diễn viên Thúy Hường là một liền chị quan họ có giọng ca mượt mà "vang, rền, nền, nảy" có hạng nhưng khả năng diễn được bộc lộ qua phim "Thương nhớ đồng quê" (dựa theo truyện của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp) cũng là sự dày công của đạo diễn. Nghe Thúy Hường kể lại trong khi nhập vai được anh Minh động viên, cô đã khắc phục sự lúng túng ban đầu và phát huy khả năng diễn xuất của mình, hoàn thành vai diễn.

Bây giờ, nhìn lại, ngẫm lại tôi mới nhận ra một điều thật tâm đắc trong sự nghiệp nghệ thuật của đạo diễn, Nghệ sĩ nhân dân Đặng Nhật Minh: anh biết kết hợp sự am hiểu văn học với điện ảnh, biết nâng các ý tưởng trong nghệ thuật ngôn từ với các thủ pháp điện ảnh sống động…

Tự viết kịch bản văn học và đạo diễn phim, anh Minh bao giờ cũng nhất quán trong các phim anh làm: "Thị xã trong tầm tay" - "Bao giờ cho đến tháng mười" - "Thương nhớ đồng quê" - "Cô gái trên sông" - "Trở về" - "Hà Nội mùa đông 1946" - "Mùa ổi"… với sự bênh vực các số phận đau đớn, khuất lấp giữa dòng đời cam go, nghiệt ngã, anh luôn đề cao những phẩm chất tốt đẹp trong bất cứ hoàn cảnh nào. Đó là cuốn biên niên sử sống động trong nghệ thuật điện ảnh của một giai đoạn biến động dữ dội của đất nước (trong đó con người và cảnh sắc Kinh Bắc thấm đẫm trong nhiều bộ phim của anh).

Và anh - đạo diễn, Nghệ sĩ nhân dân Đặng Nhật Minh đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh nghệ sĩ của mình trong sự tỏa sáng ấy

Nguyễn Thanh Kim

Tối 4/4 trên sân Hàng Đẫy, CLB Công an Hà Nội (CAHN) đã giành chiến thắng đậm 5-1 trước SHB Đà Nẵng FC trong khuôn khổ vòng 17 V.league mùa 2025/2026, qua đó tiếp tục củng cố vững chắc ngôi đầu bảng xếp hạng. Trận đấu này mang ý nghĩa đặc biệt khi tiền vệ Nguyễn Quang Hải và thủ môn Nguyễn Filip cùng cán mốc 100 lần ra sân trong màu áo đội bóng Thủ đô.

Thất bại đậm 0-4 trước Manchester City tại tứ kết FA Cup tối 4/4 (giờ Việt Nam) không chỉ khiến Liverpool dừng bước mà còn đẩy HLV Arne Slot vào tâm điểm chỉ trích, trong bối cảnh “Lữ đoàn đỏ” đang bộc lộ nhiều dấu hiệu trục trặc ở mùa giải thứ hai dưới thời chiến lược gia người Hà Lan này.

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Hôm 2/4 (giờ địa phương), sứ mệnh Artemis II chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ), đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt trăng. Với sự tham gia của đội ngũ phi hành gia đặc biệt và hệ thống công nghệ trị giá hàng chục tỷ USD, chuyến bay không chỉ kiểm tra giới hạn vận hành của tàu Orion mà còn mang theo những thông điệp ấn tượng, từ hợp tác quốc tế đến câu chuyện truyền cảm hứng của một cậu bé 8 tuổi.

Một trong những nguyên nhân khiến hàng loạt dự án đầu tư công trên địa bàn TP Hồ Chí Minh chậm tiến độ, đội vốn đầu tư thời gian qua đã được chỉ rõ là do chậm trễ trong việc bồi thường, giải tỏa, thu hồi đất. Dù mức bồi thường theo Luật Đất đai năm 2024 đã tăng lên khá cao, đến ngày 30/3 vừa qua các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm vẫn chưa thể giải ngân hết số tiền chi bồi thường, thu hồi đất của năm 2025….

Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội nên trong thời gian vừa qua, tại các địa phương có dự án đi qua, công tác chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để khởi công, thi công dự án đang được tập trung cao độ.

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dây tải điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh lân cận, “cơn sốt” săn lùng cây muội hồng bất ngờ bùng phát, thu hút sự quan tâm của không ít người chơi cây cảnh. Từ những hội nhóm trên mạng xã hội đến các cuộc trao đổi, mua bán ngoài đời thực, cây muội hồng được thổi giá lên cao hàng chục triệu, trở thành đối tượng săn tìm ráo riết. Tuy nhiên, phía sau thú chơi tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy và những nguy cơ vi phạm pháp luật hiện hữu.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文