Nghệ thuật hài trên sân khấu: Cần lắm những tiếng cười trong lành
Diễn viên chọc cười lấy được, bê nguyên những thô lậu đời thường lên sân khấu. Việc lạm dụng hài đến mức gây khó chịu cho người xem vẫn xuất hiện dày đặc trên các chương trình giải trí khiến không ít người làm nghệ thuật chân chính ác cảm với hài.
Ngõ hầu mang tiếng cười lành mạnh hơn, xây dựng những tác phẩm có chất lượng nghệ thuật hơn, Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang còn quyết định thành lập hẳn một câu lạc bộ sân khấu cải lương hài. Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng việc này cũng khó như tìm đường lên trời của các cụ ngày xưa.
Chọc cười đơn thuần không phải nghệ thuật hài
Chia sẻ về dựng, diễn hài, Nghệ sĩ ưu tú Huỳnh Nga cho biết: Rất nhiều diễn viên hiện nay liên tục lấy tiếng cười của khán giả nhưng đó chỉ đơn giản là tấu hài, mượn yếu tố ngoại hình hay cái duyên của bản thân để chọc cười cho được người xem. Đây không phải là làm hài thực sự.
Gần cả cuộc đời gắn bó với sân khấu, đã dựng cả mấy trăm vở diễn nên ông biết, để có được vài "miếng" cười thâm thúy, có ý nghĩa xã hội sâu sắc, người diễn viên diễn xuất thành công trong một vở diễn rất khó.
Phải chú ý "nhặt nhạnh" các tình huống ngoài đời, diễn viên xử lý, chau chuốt từ trang phục, điệu bộ, tóc tai cho đến cách thể hiện rồi "lắp" vào vở diễn trên sân khấu thì mới bắt đầu phục vụ được cuộc sống một cách có ý nghĩa.
Bản thân nghệ thuật hài có tính chiến đấu, tính giáo dục rõ ràng. Người làm hài phải có quan điểm, lập trường giai cấp vững vàng, phải có đối tượng nhất định.
Mỗi tiếng cười hưởng ứng của người xem là từng "viên đạn" họ góp vào, động viên cho người làm chương trình, thế nhưng, nhiều khi người ta làm hài như "bắn đạn chày", đã "rải" xuống là tất cả người xem đều "bị thương". Muốn có tiếng cười thâm thúy, có sự hưởng ứng đầy đủ thì từ người viết đến người dựng, người diễn phải thận trọng và có bản lĩnh thật sự.
Nghệ sĩ hài Trung Dân, "cây cười" đắt sô hàng đầu hiện nay cũng thừa nhận rằng nhiều nghệ sĩ của chúng ta hiện nay còn "manh mún về tính cách", chạy theo lợi ích cá nhân, quá đề cao cái tôi. Sự không đoàn kết làm cho các tổ chức, đoàn nghệ thuật không hoạt động bền vững, hay đổ vỡ nên mới chỉ làm được những cái nhỏ lẻ.
Muốn dựng vở diễn hài hay, phải quy tụ được anh em nghệ sĩ tâm huyết và mỗi người phải biết đặt lợi ích tập thể lên nhiều hơn, thậm chí đôi khi phải hy sinh ít nhiều cái tôi ngay trong nghệ thuật.
Tìm thế hệ kế thừa: vừa làm vừa lo
Làm sân khấu cải lương hài hiện nay khó đủ bề, khó từ cơ sở vật chất đến đội ngũ viết kịch bản, tập hợp diễn viên… Khó nhưng vẫn phải làm. Đó là lời khẳng định của ông Phan Quốc Hùng, Giám đốc Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang trong ngày thắp hương tổ nghiệp, chính thức thành lập câu lạc bộ sân khấu cải lương hài.
Ông Hùng cũng lý giải: Với quá trình hơn 80 năm hình thành và phát triển, sân khấu cải lương đã in dấu ấn của rất nhiều tên tuổi nghệ sĩ hài thành danh: Văn Hương, Văn Chung, Tư Rượm, Thanh Hoài, Bảo Quốc, Bảo Chung… Tuy nhiên, từ thế hệ các nghệ sĩ này cho đến nay, sân khấu vẫn chưa tìm được thế hệ diễn viên trẻ để kế thừa. Chưa có nơi nào mở lớp đào tạo nghệ sĩ cải luơng hài trên sân khấu.
Việc thành lập câu lạc bộ sân khấu cải lương hài sẽ tạo điều kiện cho những đạo diễn trẻ, các nhà biên kịch có thêm đất "dụng võ", các nghệ sĩ vừa có địa chỉ trao đổi, học hỏi, phát huy tài năng của mình qua thực hiện tái dựng kịch bản cải lương kinh điển, từng vang bóng một thời, những kịch bản mang đề tài dân gian hay hiện đại, ngõ hầu mang đến cho khán giả những tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa.
Được biết, hiện nay, câu lạc bộ đã quy tụ được khá nhiều gương mặt nghệ sĩ đang được yêu thích: Hoài Linh, Trung Dân, Trinh Trinh, Quốc Thuận, Phi Nga… Tất cả đang tập trung nỗ lực chuẩn bị cho vở diễn "Đứa con tiền kiếp" của tác giả Phùng Cao Bảng, đạo diễn Nguyên Đạt, tác phẩm đầu tiên của câu lạc bộ sẽ ra mắt vào ngày 16/6 tới.
|
Mùa Euro: Vui cùng bóng đá, buồn cho nhà hát Khi trái bóng Euro lăn trên sân cỏ nước Áo và Thụy Sĩ, cũng là lúc không chỉ các sân vận động ở khắp nơi vắng vẻ, mà các sân khấu ở Việt Những "con chim đầu đàn" của sân khấu như Nhà hát Kịch Việt Nam, Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, Nhà hát Chèo Hà Nội v.v… còn phải có kế hoạch "độn" trong mùa bóng, huống gì các đơn vị nghệ thuật ở địa phương. Công việc của các đoàn nghệ thuật ở Hà Nội thời điểm này, nếu không có hợp đồng đã ký trước, hay đi diễn ở các địa phương xa thì cho diễn viên nghỉ phép hoặc tập vở mới và... nín thở chờ trái bóng EURO lăn qua tháng 6. Đương nhiên, trong bối cảnh đó, thu nhập của người nghệ sĩ bị ảnh hưởng là khó tránh khỏi. Là nơi có uy tín về cả trình độ diễn xuất lẫn phong cách tiếp thị, nhưng Nhà hát Tuổi trẻ đã phải giảm tối đa suất diễn. Ông Trương Nhuận - PGĐ Nhà hát Tuổi trẻ cho biết: "Trước đây, một tuần Nhà hát diễn 5 buổi, nhưng nay chỉ còn 2 buổi cuối tuần, mà là hài kịch, mới hy vọng "cự" nổi với hơi nóng Euro. Thời điểm này, rạp chủ yếu để cho thuê, bởi không chỉ khán giả mà chính diễn viên cũng đam mê bóng đá". Giờ đây, cả 2 đoàn kịch của Nhà hát Tuổi trẻ đành dành thời gian cho tập vở mới "Âm mưu và tình yêu" và chương trình nghệ thuật cho thiếu nhi, hoặc đi diễn phục vụ miễn phí cho trẻ em. Trong mùa Euro, có lẽ chỉ có một số đơn vị múa rối là còn được lạc quan bởi đối tượng phục vụ của họ là trẻ em nên không bị ảnh hưởng nhiều bởi bóng đá. NSƯT Trọng Dũng - Phó Trưởng phòng Nghệ thuật Nhà hát Múa rối TW cho biết: "Các buổi biểu diễn vẫn được đảm bảo, do Nhà hát vừa hoàn thiện đầy đủ hệ thống máy lạnh, sân khấu, sân chơi cho trẻ em với các vở diễn phong phú v.v...". Tuy nhiên, NSƯT Trọng Dũng cũng cho biết: lượng khách cũng đã giảm khoảng 20% do các bậc cha mẹ xem bóng đá ban đêm nên ban ngày không đưa trẻ đến Nhà hát được. Thanh Hằng |