Nghĩ ở nghĩa trang Thanh Tước

09:19 06/04/2007
"Thanh minh trong tiết tháng Ba, Lễ là Tảo mộ, Hội là Đạp thanh..." - hai câu Kiều này đã ngân nga trong tâm trí tôi trong sáng hôm qua (ngày 5/4, tức 18 tháng Hai âm lịch) khi tôi lững thững đi giữa nghĩa trang Thanh Tước.

Nhìn đội ngũ những ngôi mộ khang trang, mạch lạc nằm đều tăm tắp trên vùng đồi nhấp nhô, tôi chợt nhớ lại những câu thơ mà một bậc đàn anh đã viết khi mới bắt đầu đời lính, trước ngôi mộ lạ của người đồng đội lớp trước vừa được tìm thấy giữa rừng:

"Có ngày mẹ tìm thấy anh,

Gạt tro quên lãng phủ quanh nấm mồ.

Rừng đông buốt khói nhang mờ,

Riêng dòng lệ tự bao giờ nóng nguyên...

 

Anh thương mẹ quá đau phiền,

Anh thương tay mẹ cóng trên thân mình.

Nằm sâu dưới mộ sao đành,

Âm thầm anh nhú lên thành cỏ xuân..."

Trong rừng hay trên đồng quê mới có cỏ xuân, còn ở Thanh Tước bây giờ khó ai có thể tổ chức Hội Đạp thanh - khu vực này đã được bê tông hóa kỹ càng lắm nên khó mà tìm ra những bãi "cỏ non xanh tận chân trời" (Nguyễn Du).

Và ở Thanh Tước hôm nay, khác với thời "Nguyễn Du viết Truyện Kiều đất nước hoá thành thơ" (Chế Lan Viên), không có cảnh "gần xa nô nức yến anh", không có cảnh "Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe như nước, áo quần như nêm, Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay..." (Nguyễn Du).

Đã đành, thời thế đổi khác rồi, nhưng thú thực là tôi cũng không nghĩ rằng ngày Thanh minh năm nay ở đây lại tĩnh lặng đến vậy - cả khu nghĩa trang mênh mông và trập trùng chỉ thấp thoáng những bóng người đi tảo mộ. Không tràn ngập mùi hương, không ồn ào tiếng nói... Thế nhưng, nếu ta có người thân nằm ở đây, lòng ta thể nào cũng nhói lên những nỗi niềm thương cảm mà khó ở đâu khác ta có được.

Và cũng ở trên Thanh Tước, ngoài người thân thiết, ta còn có thể đọc trên những mộ chí những tên họ mà chắc chắn là tất cả chúng ta từng yêu quý hay ngưỡng vọng. Thanh Tước là nơi an nghỉ của không chỉ những cán bộ trung cao cấp mà còn của nhiều Nghệ sĩ Nhân dân, Nhà giáo Nhân dân, nhiều Thầy thuốc Nhân dân, nhiều Anh hùng Lao động, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân...

Có lẽ vì thế nên ở Thanh Tước tuyệt đại bộ phận đều là những ngôi mộ đẹp. Một khi ta đã để lại ân nghĩa và tình yêu ở lại sau ta, lớp hậu sinh không bao giờ lại hờ hững hay thiếu kính trọng ta cả.

Tôi đã thấy trên không ít những ngôi mộ ở Thanh Tước những biểu hiện nhỡn tiền của tình yêu và lòng kính trọng như thế. Đến ngôi mộ của cố NSND Lê Dung (số thứ tự 33), tôi đã thấy những bông loa kèn trắng muốt còn tươi nguyên đang bâng khuâng ngơ ngẩn với vòng nắng gần trưa, trong khói hương ngào ngạt - dường như ai đó vừa tới đây dâng hoa cho chị.

Những phiến đá bao bọc mộ còn thơm mùi rượu, như thể vừa được tắm rửa khỏi bụi bặm trần ai bằng tinh cốt của "hạt gạo làng ta, có vị phù sa..." (Trần Đăng Khoa). Tôi lại nhớ tới những câu mà một nhà thơ đã viết tặng chị:

"Men theo phía bên kia ánh sáng

anh thấy em đi giữa cánh đồng hoa

mắt em nhìn ấm và trong như nắng

tiếng em cười gió quyến ngân nga

 

cháy ngăn ngắt dưới chân em là cỏ

trời cao thấp thoáng trải mây vàng

em bối rối giữa ngàn làn hương lạ

bước ngập ngừng nhưng rất âm vang

 

như sống lại thời chưa tính tuổi

mơ tình yêu với tiếng hát song hành

cho tới phút cuối cùng em vẫn hỏi

thế nào sao không phải là anh

 

giờ đã muộn như một đời lỗi nhịp

như câu thơ với nhạc lạc hồn nhau

men theo phía bên kia ánh sáng

giống thiên đàng sao anh thấy mà đau???"

Phải chấp nhận số phận thôi, miễn là sự tử tế, miễn là những ký ức đẹp còn lại. Và Lễ Thanh minh là dịp để ta sống lại những ký ức đẹp đã khuất. Những người quản trang ở Thanh Tước nói với tôi rằng, những năm gần đây, dân ta coi Lễ Thanh minh là cả mùa xuân ("Mùa xuân là cả một mùa xanh... Cỏ nằm trên mộ đợi Thanh minh..." - Nguyễn Bính) nên năm nay đã không chỉ tới đây vào đúng ngày 18 tháng Hai âm lịch Đinh Hợi.

Hiểu điều này, nhưng vì sao đấy tôi vẫn cảm thấy bùi ngùi khi trên Thanh Tước trong ngày Thanh minh năm nay, không phải trên ngôi mộ nào cũng ngào ngạt khói hương và tươi sắc hoa loa kèn như trên mộ cố NSND Lê Dung...

Minh Trí

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) ngày 15/1 (giờ Mỹ, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã triệu tập một phiên họp khẩn cấp nhằm thảo luận về tình hình tại Iran, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra những đe dọa can thiệp quân sự vào quốc gia Trung Đông này.

Từ thực tiễn triển khai đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025, nhiều chuyên gia, nhà quản lý đã chỉ ra những nút thắt khiến hàng loạt dự án trọng điểm bị chậm tiến độ, đội vốn. Trong khi đó, giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến tổng chi cho đầu tư phát triển của cả nước có thể đạt khoảng 8.500.000 tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay.

Trong 2 ngày 14 và 15/1, thời điểm bắt đầu thực hiện xử lý vi phạm “phạt nguội” về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, thông qua hệ thống camera AI, hình ảnh do cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh, Công an TP Hà Nội đã tiến hành thực hiện xử lý “phạt nguội” 48 trường hợp, với số tiền hơn 58 triệu đồng. 

Mặc dù cơ quan chức năng đã thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo và nhiều vụ việc tự chế pháo nổ gây hậu quả nghiêm trọng đã xảy ra, song tình trạng này vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp. Đáng lo ngại, không ít đối tượng, nhất là thanh, thiếu niên, vẫn bất chấp quy định pháp luật, tự ý chế tạo, tàng trữ, sử dụng pháo nổ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/1 (giờ địa phương, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã đe dọa viện dẫn Đạo luật chống nổi loạn năm 1807 để triển khai quân đội tại bang Minnesota, sau nhiều ngày biểu tình căng thẳng bùng phát tại thành phố Minneapolis liên quan đến chiến dịch tăng cường hoạt động của lực lượng thực thi luật nhập cư liên bang.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa định hướng lâu dài đối với đất nước. Quy mô tổ chức lớn, chương trình dày, thành phần tham dự đa dạng, trong đó có các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế và lực lượng báo chí tác nghiệp đông đảo, khiến yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn là điều kiện tiên quyết để Đại hội diễn ra trang nghiêm, thông suốt.

Cố vấn của Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas xác nhận phong trào Hamas đồng ý từ bỏ quyền kiểm soát đối với dải Gaza và sẽ trao lại cho ủy ban kỹ trị được thành lập theo kế hoạch hòa bình của Tổng thống Mỹ.

Thủ đô Hà Nội cùng với nhiều tỉnh thành khác ở miền Bắc hôm nay được dự báo trời nhiều mây, sương mù và có mưa rét. Từ Trung Bộ trở vào Nam Bộ có nắng, chiều tối mưa vài nơi.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文