Người Việt Nam đầu tiên đoạt giải nhất ảnh báo chí quốc tế

Ngày 1/6, tại Đại lễ đường nhân dân trên Quảng trường Thiên An Môn (Bắc Kinh, Trung Quốc) sẽ diễn ra lễ trao Giải Nhiếp ảnh báo chí châu Á (Asia Press Photo Contest -APPC) lần thứ nhất.

Giải Nhiếp ảnh báo chí châu Á được bố cục về thể loại và giải thưởng giống với Giải Nhiếp ảnh báo chí thế giới, có 8 giải nhất cho 8 thể loại: Cuộc sống thường nhật, Thể thao, Nghệ thuật và giải trí, Thiên nhiên & Môi trường, Khoa học & Công nghệ, Thời sự tổng hợp. Bức ảnh "Xem truyền hình chảo ở vùng cao Quản Bạ" của Nguyễn Việt Thanh được giải nhất của thể loại "Cuộc sống thường nhật".

Vào cuối năm 2005, trong chuyến đi công tác tại vùng cao Hà Giang này, Nguyễn Việt Thanh bất chợt gặp những người dân bản tụ tập rất đông tại nhà một người dân để xem những hình ảnh của Đài Truyền hình Việt Nam được thu qua anten chảo. Và khoảnh khắc bất ngờ đó đã được Việt Thanh ghi lại như một phản xạ tự nhiên của người cầm máy.

Nửa năm sau, chính bức ảnh không có trong dự định đó lại được vinh danh tại một giải nhiếp ảnh báo chí châu Á được tổ chức lần đầu tiên bởi 14 quốc gia phát triển châu Á và 2 tờ báo lớn China Daily, Asia News Network. Giải thưởng này đang được các nhà tổ chức kỳ vọng là giải thưởng đối trọng với Giải Nhiếp ảnh báo chí thế giới, vốn chủ yếu vinh danh các nhà nhiếp ảnh của các hãng thông tấn lớn Âu, Mỹ.

Nguyễn Việt Thanh tốt nghiệp Đại học Văn hóa Hà Nội và từng có 10 năm cầm máy, tự học tiếng Anh để có thể tiếp cận được với các tài liệu về nhiếp ảnh của các bậc thầy trên thế giới. Cũng nhờ có vốn tiếng Anh tốt, mà anh đã có được những khóa tu nghiệp về nhiếp ảnh tại nước ngoài với các thầy dạy vốn là những nhà nhiếp ảnh lừng danh được cả thế giới công nhận.

Bức ảnh 'Xem truyền hình chảo ở vùng cao Quản Bạ" của nhà báo Việt Thanh.

Từng được 3 giải thưởng của TTXVN, giải nhì ảnh báo chí toàn quốc và đoạt giải của Hội Nghệ sỹ nhiếp ảnh Việt Nam, nhưng Nguyễn Việt Thanh chưa bao giờ dám nhận mình là một nghệ sỹ mà chỉ đơn thuần với hai chữ "phóng viên". Thanh cho rằng, anh chỉ thiên về ảnh báo chí, cái phản ánh những bức xúc, bất hạnh và lớn nhất là nỗi xúc động của con người.

Nhìn lại hơn 1 triệu tấm hình mình đã chụp, Nguyễn Việt Thanh nhận thấy, những bức về cuộc sống thường nhật vẫn là mảng thành công nhất của anh. Một phần đó cũng là công việc của một phóng viên, nhưng phần khác, những cảnh đời, những mảng sống của hiện thực hôm nay đã cho anh những cảm hứng mạnh và không hiện thực nào giống hiện thực nào, không sự sống nào là giống nhau, vì thế ống kính Việt Thanh không có sự lặp lại.

Giải nhất của Giải Nhiếp ảnh báo chí châu Á lần thứ I là một trong những động lực quan trọng đối với Việt Thanh. Anh thấy tự hào về điều này vì sau nhiều lần gửi dự thi các giải thưởng ảnh báo chí quốc tế, nhưng đây là lần đầu tiên anh được giải. Vinh dự hơn, anh lại là phóng viên Việt Nam đầu tiên được vinh danh tại giải thưởng này. (Tại giải thưởng báo chí thế giới, đã có một người có nguồn gốc Việt, tên Lâm Đức Hiền đoạt giải, tuy nhiên Lâm Đức Hiền sinh tại Lào và quốc tịch Pháp - PV).

Việt Thanh cho rằng, nhiều phóng viên ảnh Việt Nam có tài năng nhưng hiện nay, trên mặt bằng chung, họ không có đất dụng võ, vì các tòa soạn chưa thực sự coi trọng những bức ảnh độc lập và nghiêm túc. Phóng sự ảnh cũng là mảnh đất quá hiếm hoi trên các trang báo, thế nên, một số phóng viên bất mãn, một số khác bỏ nghề và ảo tưởng rằng mình là số một, đi chụp ảnh thuê kiếm tiền.

Ở Việt Nam, nuôi dưỡng được lòng đam mê nghề với nhiếp ảnh cũng cần một sự tự nỗ lực rất nhiều. Việt Thanh đang hướng tới một cách chụp ảnh báo chí như lời dạy của các thầy tại trường nhiếp ảnh Berlin: chụp ảnh bằng trái tim mình và phải biết suy nghĩ trước mỗi bức ảnh.

Những người trong giới nhận xét, ảnh của Việt Thanh rất mạnh về bản năng. Cái bản năng đó sẽ tạo cho những bức ảnh có cảm xúc mạnh. Tuy nhiên, nếu chỉ bản năng thôi mà thiếu đi kỹ thuật và kinh nghiệm thì cũng không thể tiến xa được. Anh cho rằng, với 5 triển lãm cá nhân trong vòng 5 năm qua là 5 lần khác nhau trong góc nhìn của anh với cuộc sống. Và cũng qua 5 lần đó anh rút ra được nhiều kinh nghiệm quý giá cho mình.

Một cuộc sống khá đầy đủ với phương tiện hành nghề hiện đại nhất trong số phóng viên ảnh tại Hà Nội, Việt Thanh đã và đang đi dần tới cái đích của nhiếp ảnh chuyên nghiệp. Nhưng anh tâm niệm, phương tiện hiện đại, cuộc sống đầy đủ để có thể chuyên tâm vào công việc chỉ là điều kiện cần, còn những bức ảnh có giá trị hay không phụ thuộc vào những khoảnh khắc mà người nghệ sỹ nắm bắt được từ những phần của cuộc sống. Chỉ có lặn mình vào bộn bề cuộc sống này, nhà nhiếp ảnh mới tạo dựng được một cuộc sống trên những bức ảnh giản dị, gần gũi và nhân văn