Nhà văn Đào Xuân Tùng, đồng tác giả tiểu thuyết “Nhãn đầu mùa”, qua đời

10:44 28/11/2005
Nhà văn Đào Xuân Tùng, đồng tác giả tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa" đã qua đời ở tuổi 80 tại quê nhà Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An. Cả cuộc đời ông đã lặng lẽ sống, lặng lẽ viết, khắc tên mình vào những tác phẩm....

Là bậc con cháu, cùng quê với nhà văn Đào Xuân Tùng, thân thiết với các con ông, nhưng tôi cũng chỉ biết ông là đồng tác giả với nhà văn Trần Thanh của tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa", cái tin nghe lãng mạn như một bài thơ tình mà ngay từ bé tôi đã đọc nghiến ngấu. Đây là một cuốn tiểu thuyết ra đời từ năm 1960, là một trong ít cuốn tiểu thuyết được hoàn thành sớm sau cuộc kháng chiến chống Pháp... Được tin nhà văn mất tại quê nhà Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An ngày 25/11, thọ 80 tuổi, chúng tôi cùng nhiều người đã đến tiễn đưa ông càng thấy trân trọng biết bao tâm đức của người Bí thư đầu tiên Hội Mặt trận Việt Minh bí mật, Đội trưởng Đội tự vệ cảm tử xã Diễn Hồng tham gia cướp chính quyền tháng 8/1945, trên 50 tuổi Đảng… Dường như cả cuộc đời ông chỉ biết lặng lẽ viết, lặng lẽ sáng tác, sáng tạo như một sự trả nghĩa cho cách mạng.

Cũng khi ông đã nằm xuống, nhiều người mới được biết, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, nhà văn Đào Xuân Tùng đã xông pha ở nhiều mặt trận ác liệt. Lúc thì ông được giao Phó Trưởng ty Thông tin tỉnh Nghệ An những năm 1949-1950, lúc được giao Trưởng ty Thông tin tuyên truyền tỉnh Thừa Thiên thời kỳ Bình Trị Thiên khói lửa 1950 - 1955, cán bộ nghiên cứu văn nghệ Quân khu 4… Cuối cùng, ông trụ lâu nhất ở Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam từ năm 1960 đến lúc về hưu năm 1987, trải qua các chức vụ có lẽ đối với ông cũng không quan trọng lắm: Trưởng ban Kịch bản, Tổng Biên tập, Phó Bí thư Đảng ủy Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam.

Cũng không phải ngẫu nhiên, Đào Xuân Tùng là người tiên phong khi trở thành đồng tác giả bộ phim truyện nhựa đầu tiên của điện ảnh Việt Nam "Chung một dòng sông" (1959, viết chung với Cao Đình Báu) được đánh giá là khá xuất sắc, ghi dấu ấn nghệ thuật, rất nhanh nhạy truyền đến đồng bào cả nước ý chí bất khuất đấu tranh thống nhất đất nước. Và cũng không phải ngẫu nhiên ông cũng là người tiên phong viết chung với người bạn văn cùng quê Diễn Châu, nhà thơ Trần Hữu Thung kịch bản phim truyện "Ngày ấy bên Sông Lam", một bộ phim đồ sộ, một "bảo tàng" sinh động về phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931… Có lẽ đối với ông, một đảng viên được giao bất cứ nhiệm vụ gì cũng huy động hết tài năng và tâm huyết để hoàn thành với năng lực cống hiến cao nhất, tận tâm tận lực nhất…

Những người làm Báo CAND những năm thập kỷ 1980, 1990 vẫn thường được tiếp đón nhà văn Trần Thanh (tức Vũ Đình Thanh, SN 1928, ở huyện Nam Ninh, Nam Định), đồng tác giả tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa". Nhà văn Trần Thanh đến thăm, cộng tác với Báo CAND vì một lẽ cũng ít người biết ông từng là chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa từ tháng 8/1945; sau đó hoạt động một thời gian dài ở vùng du kích Thái Bình chống thực dân Pháp xâm lược. Năm 1954, Trần Thanh về công tác tại Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam cùng với nhà văn Đào Xuân Tùng. Một chiến sĩ văn hóa chiến đấu ở vùng Nghệ - Tĩnh, Bình Trị Thiên khói lửa đã gặp một chiến sĩ Công an chiến đấu ở Thanh Hóa, Thái Bình đã bén duyên nhau để Xuân Tùng - Trần Thanh cho ra đời bài ca bất tử  "Nhãn đầu mùa" với hình tượng tuyệt vời đẹp đẽ về đội du kích Hoàng Ngân của vùng quê Hưng Yên, Hải Dương ngoan cường chiến đấu hi sinh chống thực dân Pháp, giải phóng quê hương.

Đến bây giờ, tôi không thể nào nhớ kĩ để đánh giá kết cấu, hình tượng, văn chương của "Nhãn đầu mùa", nhưng cũng như những ai từng đọc tiểu thuyết xuất bản từ năm 1960 ấy, xin kính cẩn nghiêng mình trước tâm đức, tình yêu và sự lao động quên mình của Đào Xuân Tùng - Trần Thanh đã thắp sáng trong chúng tôi ngọn lửa lung linh ấm nóng bên câu chuyện lãng mạn về những người du kích yêu nhau đến tận cùng và yêu nước đến quyết tử… Nhà văn Trần Thanh, Cao Đình Báu, Trần Hữu Thung và nay nhà văn Đào Xuân Tùng trở thành người thiên cổ, nhưng "Nhãn đầu mùa", "Chung một dòng sông", "Ngày ấy bên sông Lam"… của các ông sẽ còn sống mãi. Sẽ chẳng có sự cống hiến nào - dù lặng lẽ - bị cuộc sống và bạn đọc nguôi quên

Ngày 22/2 (tức mùng 6 Tết Bính Ngọ 2026), khi dòng người từ các địa phương đồng loạt trở lại Thủ đô sau kỳ nghỉ dài ngày, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP Hà Nội đã triển khai đồng bộ các phương án nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, không để xảy ra ùn tắc kéo dài.

Thương mại toàn cầu vốn đang cần một nhịp ổn định hơn, nhưng mức thuế nhập khẩu phổ quát 15% của Mỹ đang buộc nhiều nền kinh tế bước vào một vòng cân não mới giữa lợi ích kinh tế và nguyên tắc luật lệ. Quyết định này được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố ngày 21/2, ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn gói thuế quan diện rộng trước đó vì vượt thẩm quyền.

Các lực lượng chức năng vừa tìm thêm 4 thi thể trong vụ lật tàu chở khách khiến 6 người mất tích tại hồ Thác Bà, Lào Cai. Như vậy, tính đến chiều 22/2, Công an tỉnh Lào Cai đã phối hợp cùng các lực lượng chức năng  tìm thấy 5 thi thể trong vụ tai nạn giao thông làm 6 người mất tích trên hồ Thác Bà. 

Chiều 22/2, liên quan đến vụ nhóm du khách bị đuổi đánh ở Vũng Tàu, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa thi hành Lệnh bắt khẩn cấp đối với 2 đối tượng để điều tra về hành vi Gây rối trật tự công cộng; đồng thời tiếp tục củng cố chứng cứ để xử lý đối tượng còn lại.

Trưa 22/2, Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế (CSKT) Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong quá trình mở rộng điều tra vụ án “Gây ô nhiễm môi trường” tại Công ty TNHH Lộc Thịnh (thôn Liên Trì Tây, xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi)), Cơ quan CSĐT đã phát hiện thêm dấu hiệu tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nên quyết định khởi tố bổ sung bị can Phạm Văn Lộc, Giám đốc Công ty này, về tội “Trộm cắp tài sản”.

Trong khi thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm về trật tự an toàn giao thông đường bộ, Đại uý Lê Đăng Hùng đã bị đối tượng điều khiển phương tiện lao thẳng vào tổ công tác nhằm bỏ chạy, khiến đồng chí Hùng bị thương.

Bộ Quốc phòng Australia ngày 22/2 ra thông cáo cho biết, tàu ngầm hạt nhân HMS Anson của Anh đã cập cảng HMAS Stirling (Tây Australia) để thực hiện đợt bảo dưỡng đầu tiên đối với một tàu ngầm hạt nhân Anh tại Australia. Sự kiện này đánh dấu bước tiến lịch sử trong năng lực vận hành và bảo dưỡng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Canberra trong khuôn khổ AUKUS - cơ chế hợp tác an ninh ba bên giữa Australia, Anh và Mỹ.

Reuters ngày 22/2 dẫn các nguồn thạo tin cho biết, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nâng mức thuế nhập khẩu toàn cầu từ 10% lên 15%, Bộ trưởng Thương mại Pháp nhấn mạnh rằng Liên minh châu Âu (EU) có "các công cụ” để phản ứng và đang trao đổi nội bộ với Ủy ban châu Âu cùng các nước thành viên.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文