Nhà văn Đào Xuân Tùng, đồng tác giả tiểu thuyết “Nhãn đầu mùa”, qua đời

10:44 28/11/2005
Nhà văn Đào Xuân Tùng, đồng tác giả tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa" đã qua đời ở tuổi 80 tại quê nhà Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An. Cả cuộc đời ông đã lặng lẽ sống, lặng lẽ viết, khắc tên mình vào những tác phẩm....

Là bậc con cháu, cùng quê với nhà văn Đào Xuân Tùng, thân thiết với các con ông, nhưng tôi cũng chỉ biết ông là đồng tác giả với nhà văn Trần Thanh của tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa", cái tin nghe lãng mạn như một bài thơ tình mà ngay từ bé tôi đã đọc nghiến ngấu. Đây là một cuốn tiểu thuyết ra đời từ năm 1960, là một trong ít cuốn tiểu thuyết được hoàn thành sớm sau cuộc kháng chiến chống Pháp... Được tin nhà văn mất tại quê nhà Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An ngày 25/11, thọ 80 tuổi, chúng tôi cùng nhiều người đã đến tiễn đưa ông càng thấy trân trọng biết bao tâm đức của người Bí thư đầu tiên Hội Mặt trận Việt Minh bí mật, Đội trưởng Đội tự vệ cảm tử xã Diễn Hồng tham gia cướp chính quyền tháng 8/1945, trên 50 tuổi Đảng… Dường như cả cuộc đời ông chỉ biết lặng lẽ viết, lặng lẽ sáng tác, sáng tạo như một sự trả nghĩa cho cách mạng.

Cũng khi ông đã nằm xuống, nhiều người mới được biết, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, nhà văn Đào Xuân Tùng đã xông pha ở nhiều mặt trận ác liệt. Lúc thì ông được giao Phó Trưởng ty Thông tin tỉnh Nghệ An những năm 1949-1950, lúc được giao Trưởng ty Thông tin tuyên truyền tỉnh Thừa Thiên thời kỳ Bình Trị Thiên khói lửa 1950 - 1955, cán bộ nghiên cứu văn nghệ Quân khu 4… Cuối cùng, ông trụ lâu nhất ở Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam từ năm 1960 đến lúc về hưu năm 1987, trải qua các chức vụ có lẽ đối với ông cũng không quan trọng lắm: Trưởng ban Kịch bản, Tổng Biên tập, Phó Bí thư Đảng ủy Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam.

Cũng không phải ngẫu nhiên, Đào Xuân Tùng là người tiên phong khi trở thành đồng tác giả bộ phim truyện nhựa đầu tiên của điện ảnh Việt Nam "Chung một dòng sông" (1959, viết chung với Cao Đình Báu) được đánh giá là khá xuất sắc, ghi dấu ấn nghệ thuật, rất nhanh nhạy truyền đến đồng bào cả nước ý chí bất khuất đấu tranh thống nhất đất nước. Và cũng không phải ngẫu nhiên ông cũng là người tiên phong viết chung với người bạn văn cùng quê Diễn Châu, nhà thơ Trần Hữu Thung kịch bản phim truyện "Ngày ấy bên Sông Lam", một bộ phim đồ sộ, một "bảo tàng" sinh động về phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931… Có lẽ đối với ông, một đảng viên được giao bất cứ nhiệm vụ gì cũng huy động hết tài năng và tâm huyết để hoàn thành với năng lực cống hiến cao nhất, tận tâm tận lực nhất…

Những người làm Báo CAND những năm thập kỷ 1980, 1990 vẫn thường được tiếp đón nhà văn Trần Thanh (tức Vũ Đình Thanh, SN 1928, ở huyện Nam Ninh, Nam Định), đồng tác giả tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa". Nhà văn Trần Thanh đến thăm, cộng tác với Báo CAND vì một lẽ cũng ít người biết ông từng là chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa từ tháng 8/1945; sau đó hoạt động một thời gian dài ở vùng du kích Thái Bình chống thực dân Pháp xâm lược. Năm 1954, Trần Thanh về công tác tại Xí nghiệp Phim truyện Việt Nam cùng với nhà văn Đào Xuân Tùng. Một chiến sĩ văn hóa chiến đấu ở vùng Nghệ - Tĩnh, Bình Trị Thiên khói lửa đã gặp một chiến sĩ Công an chiến đấu ở Thanh Hóa, Thái Bình đã bén duyên nhau để Xuân Tùng - Trần Thanh cho ra đời bài ca bất tử  "Nhãn đầu mùa" với hình tượng tuyệt vời đẹp đẽ về đội du kích Hoàng Ngân của vùng quê Hưng Yên, Hải Dương ngoan cường chiến đấu hi sinh chống thực dân Pháp, giải phóng quê hương.

Đến bây giờ, tôi không thể nào nhớ kĩ để đánh giá kết cấu, hình tượng, văn chương của "Nhãn đầu mùa", nhưng cũng như những ai từng đọc tiểu thuyết xuất bản từ năm 1960 ấy, xin kính cẩn nghiêng mình trước tâm đức, tình yêu và sự lao động quên mình của Đào Xuân Tùng - Trần Thanh đã thắp sáng trong chúng tôi ngọn lửa lung linh ấm nóng bên câu chuyện lãng mạn về những người du kích yêu nhau đến tận cùng và yêu nước đến quyết tử… Nhà văn Trần Thanh, Cao Đình Báu, Trần Hữu Thung và nay nhà văn Đào Xuân Tùng trở thành người thiên cổ, nhưng "Nhãn đầu mùa", "Chung một dòng sông", "Ngày ấy bên sông Lam"… của các ông sẽ còn sống mãi. Sẽ chẳng có sự cống hiến nào - dù lặng lẽ - bị cuộc sống và bạn đọc nguôi quên

Từ trưa 19/1, toàn bộ tuyến cao tốc Cần Thơ – Cà Mau dài hơn 110 km chính thức thông xe, đưa vào khai thác, tăng cường kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đây là tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông, hoàn thiện mạng lưới giao thông từ Cần Thơ đến Cà Mau.

Ngày làm việc đầu tiên của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam (Đại hội XIV) đã thu hút sự quan tâm của báo chí quốc tế. Nhiều hãng thông tấn và tờ báo lớn như Reuters, Sputnik, Xinhua hay New York Times đã có bài viết đánh giá về bối cảnh, nội dung và kỳ vọng đối với Đại hội, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trong khu vực.

Trận bán kết giữa U23 Việt Nam và U23 Trung Quốc tại vòng chung kết (VCK) U23 châu Á 2026 không chỉ là cuộc so tài để tranh vé vào chung kết, mà còn là màn đối đầu điển hình giữa hai trường phái bóng đá đối lập: một bên là tập thể giàu tính tổ chức, linh hoạt trong chuyển đổi trạng thái; bên kia là khối phòng ngự kỷ luật, thực dụng và kiên nhẫn bậc nhất giải đấu.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta; là dấu mốc quan trọng trong định hướng chiến lược phát triển đất nước. Cùng với nhân dân cả nước, đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La kỳ vọng những quyết sách đột phá sẽ mở ra động lực phát triển mới cho đất nước.

Tại Kỳ thi Olympic Hóa học châu Á (Asian Chemistry Olympiad -AChO) quốc tế năm 2026, đoàn học sinh Việt Nam đã xuất sắc giành ngôi Quán quân, 11 Huy chương Vàng (HCV), 10 Huy chương Bạc (HCB) và 22 Huy chương Đồng (HCĐ). Thành tích xuất sắc này tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ của học sinh Việt Nam trên đấu trường học thuật quốc tế uy tín về Hóa học.

Chiều 19/1, lực lượng nghiệp vụ Công an tỉnh Gia Lai đang khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan khám nghiệm hiện trường, tổ chức truy bắt đối tượng cướp Ngân hàng Vietcombank - Phòng giao dịch Trà Bá tại phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文