Nhà văn Đào Xuân Tùng, đồng tác giả tiểu thuyết “Nhãn đầu mùa”, qua đời
Là bậc con cháu, cùng quê với nhà văn Đào Xuân Tùng, thân thiết với các con ông, nhưng tôi cũng chỉ biết ông là đồng tác giả với nhà văn Trần Thanh của tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa", cái tin nghe lãng mạn như một bài thơ tình mà ngay từ bé tôi đã đọc nghiến ngấu. Đây là một cuốn tiểu thuyết ra đời từ năm 1960, là một trong ít cuốn tiểu thuyết được hoàn thành sớm sau cuộc kháng chiến chống Pháp... Được tin nhà văn mất tại quê nhà Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An ngày 25/11, thọ 80 tuổi, chúng tôi cùng nhiều người đã đến tiễn đưa ông càng thấy t
rân trọng biết bao tâm đức của người Bí thư đầu tiên Hội Mặt trận Việt Minh bí mật, Đội trưởng Đội tự vệ cảm tử xã Diễn Hồng tham gia cướp chính quyền tháng 8/1945, trên 50 tuổi Đảng… Dường như cả cuộc đời ông chỉ biết lặng lẽ viết, lặng lẽ sáng tác, sáng tạo như một sự trả nghĩa cho cách mạng.Cũng khi ông đã nằm xuống, nhiều người mới được biết, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, nhà văn Đào Xuân Tùng đã xông pha ở nhiều mặt trận ác liệt. Lúc thì ông được giao Phó Trưởng ty Thông tin tỉnh Nghệ An những năm 1949-1950, lúc được giao Trưởng ty Thông tin tuyên truyền tỉnh Thừa Thiên thời kỳ Bình Trị Thiên khói lửa 1950 - 1955, cán bộ nghiên cứu văn nghệ Quân khu 4… Cuối cùng, ông trụ lâu nhất ở Xí nghiệp Phim truyện Việt
Cũng không phải ngẫu nhiên, Đào Xuân Tùng là người tiên phong khi trở thành đồng tác giả bộ phim truyện nhựa đầu tiên của điện ảnh Việt Nam "Chung một dòng sông" (1959, viết chung với Cao Đình Báu) được đánh giá là khá xuất sắc, ghi dấu ấn nghệ thuật, rất nhanh nhạy truyền đến đồng bào cả nước ý chí bất khuất đấu tranh thống nhất đất nước. Và cũng không phải ngẫu nhiên ông cũng là người tiên phong viết chung với người bạn văn cùng quê Diễn Châu, nhà thơ Trần Hữu Thung kịch bản phim truyện "Ngày ấy bên Sông Lam", một bộ phim đồ sộ, một "bảo tàng" sinh động về phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931… Có lẽ đối với ông, một đảng viên được giao bất cứ nhiệm vụ gì cũng huy động hết tài năng và tâm huyết để hoàn thành với năng lực cống hiến cao nhất, tận tâm tận lực nhất…
Những người làm Báo CAND những năm thập kỷ 1980, 1990 vẫn thường được tiếp đón nhà văn Trần Thanh (tức Vũ Đình Thanh, SN 1928, ở huyện Nam Ninh, Nam Định), đồng tác giả tiểu thuyết "Nhãn đầu mùa". Nhà văn Trần Thanh đến thăm, cộng tác với Báo CAND vì một lẽ cũng ít người biết ông từng là chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa từ tháng 8/1945; sau đó hoạt động một thời gian dài ở vùng du kích Thái Bình chống thực dân Pháp xâm lược. Năm 1954, Trần Thanh về công tác tại Xí nghiệp Phim truyện Việt
Đến bây giờ, tôi không thể nào nhớ kĩ để đánh giá kết cấu, hình tượng, văn chương của "Nhãn đầu mùa", nhưng cũng như những ai từng đọc tiểu thuyết xuất bản từ năm 1960 ấy, xin kính cẩn nghiêng mình trước tâm đức, tình yêu và sự lao động quên mình của Đào Xuân Tùng - Trần Thanh đã thắp sáng trong chúng tôi ngọn lửa lung linh ấm nóng bên câu chuyện lãng mạn về những người du kích yêu nhau đến tận cùng và yêu nước đến quyết tử… Nhà văn Trần Thanh, Cao Đình Báu, Trần Hữu Thung và nay nhà văn Đào Xuân Tùng trở thành người thiên cổ, nhưng "Nhãn đầu mùa", "Chung một dòng sông", "Ngày ấy bên sông Lam"… của các ông sẽ còn sống mãi. Sẽ chẳng có sự cống hiến nào - dù lặng lẽ - bị cuộc sống và bạn đọc nguôi quên