Nhiều cổ vật độc đáo trong ngôi nhà cổ đẹp nhất Việt Nam
Tồn tại đã trên 250 năm, ngôi nhà cổ Tấn Ký nằm trên trục đường Nguyễn Thái Học, thị xã Hội An, Quảng
Nhà cổ Tấn Ký là điểm du lịch thu hút hàng ngàn du khách khi đến tham quan phố Hội, đồng thời nhà cổ Tấn Ký đã đón nhiều vị nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo cao cấp trong nước và nước ngoài đến thưởng ngoạn.
Nhà cổ Tấn Ký được xây dựng từ năm 1741, đã có 7 thế hệ con cháu người Hoa mang họ Lê sinh sống dưới ngôi nhà này. Trải qua biết bao biến thiên, thăng trầm của lịch sử, song nhà cổ Tấn Ký vẫn giữ được hầu như nguyên vẹn phong cách kiến trúc của mình.
Sở dĩ đây được xem là một trong những ngôi nhà cổ đẹp nhất Việt
Mái nhà của phòng khách được làm bằng gỗ mít kiến trúc theo kiểu "Mái vì võ cua" mở rộng không gian phòng khách. Nhiều họa tiết hoa văn được chạm trổ tinh xảo mang đầy ý nghĩa nhân văn chẳng hạn như: Cuộn thơ, cây bút, hòm sách nói lên mong ước có nhiều kiến thức; Bàn cờ, ống tiêu, bầu rượu thể hiện sự giải trí, thư giãn; đầu cá đuôi rồng để nói đến sự vượt khó thành đạt; trái bí đỏ, quả lựu thể hiện gia chủ muốn đông đúc con cháu; ngoài ra còn nhiều họa tiết khác như đào (trường thọ), con dơi (hạnh phúc) con sóc, chùm nho (giao lưu văn hóa)...
Nhà cổ Tấn Ký còn lưu giữ được nhiều hoành phi, liễn đối, trong đó có nhiều bức tuyệt đẹp như: "Tích đức lưu tôn" (dạy bảo con cháu giữ đức tốt cho thế hệ sau); "Tâm thường thái" (giữ tâm luôn yên tĩnh), ngoài ra nơi đây còn lưu giữ một bộ liễn đối "Bách Điểu" được giới am tường nghệ thuật và khảo cổ coi là độc nhất vô nhị. Liễn đối Bách Điểu được viết bằng 100 nét, mỗi nét là một con chim đang bay ("Bách xích thùy dương thiên lý vũ/ Thập phân minh nguyệt nhất lầu thư". Dịch nghĩa: Một dãy dương liễu chỉ dài trăm thước đón được cơn mưa từ ngàn dặm/ một mảnh trăng rộng chỉ mười phân rọi sáng cả một căn gác đầy sách).
Nhà cổ Tấn Ký còn có nhiều báu vật không thể định giá bởi nó cực kỳ quý hiếm, một trong những báu vật đó là cái chén Khổng Tử. Theo tích sử ghi lại, suốt 14 năm liền từ nước này sang nước khác để đưa đạo của mình ra giúp đời, một hôm Khổng Tử đi qua vùng hoang mạc, vừa đói, vừa khát tưởng phải bỏ mạng thì gặp được một tiều phu. Tiều phu dẫn Khổng Tử đến một ao nước cạn và cho một cái chén để Khổng Tử múc nước uống. Trong cơn khát, Khổng Tử múc nước đầy chén nhưng khi đưa lên miệng thì không còn giọt nào. Thì ra, đáy chén có một cái lỗ và mỗi lần chén đựng đầy nước lại tự thoát ra qua lỗ ấy. Khổng Tử tìm cách bịt lỗ ấy lại nhưng vẫn không được. Sau nhiều lần như thế, Khổng Tử hiểu được muốn giữ nước trong chén thì không được múc đầy.
Sau lần thoát chết ấy, Khổng Tử hình thành thuyết Trung dung, chủ trương con người cần phải biết kiềm chế hành vi và giữ cho ý nghĩ luôn ở trạng thái trung hòa, không thái quá, không bất cập và sống ở đời theo nhân, nghĩa, lễ, trí và tín để thành người quân tử. Về sau cái chén này được gọi là chén Khổng Tử và trở thành một huyền thoại, gắn liền với nhiều huyền bí. Vì thuyết Trung dung đối với người đời thường khó hiểu, các môn đệ đời sau của Khổng Tử đã làm ra những vật dụng cụ thể như chiếc chén Khổng Tử để giúp người đời dễ hiểu và thực hành thuyết của Người.
Chén Khổng Tử ở nhà cổ Tấn Ký phía trong chén có hình Khổng Tử đang niệm Phật nối với đáy không có một chỗ hở nào. Còn phía dưới đáy có 1 lỗ nhỏ. Khi đổ nước vào khoảng 80% thì không có chuyện gì xảy ra, uống nước bình thường. Thế nhưng, đổ đầy chén thì tự dưng nước chảy xuống thông qua lỗ ở dưới đáy đến khi hết mới thôi.
Trong những năm qua nhà cổ Tấn Ký đã đón các nguyên thủ quốc gia Thái Lan, Lào, Tây Ban Nha, Trung Quốc... đến tham quan thưởng ngoạn. Nhiều đoàn làm phim trong nước và quốc tế từng đóng phim tại đây.
Ông Lê Chương, chủ nhân nhà cổ Tấn Ký tự hào: "Tôi có vài trăm huy hiệu của du khách đến thăm rồi tặng gia đình làm kỷ niệm. Khắp hành tinh đều hiện diện ở đây". Nhà cổ Tấn Ký là ngôi nhà cổ đầu tiên ở đô thị cổ Hội An được công nhận là di tích quốc gia (1985) và xếp vào hạng đặc biệt