Nhớ bài thơ "Lại về" của nhà thơ Tố Hữu

13:50 10/10/2009
Bài "Lại về" Tố Hữu viết tháng 10/1954 khi bộ đội ta về tiếp quản Thủ đô là một trong những bài ghi lại được sự kiện có ý nghĩa trọng đại và đặc biệt - lưu lại được những xúc cảm, những buồn vui lẫn lộn của lòng người lúc bấy giờ.

... Hà Nội ơi Hà Nội!
Bao giờ
             
Giữa Thủ đô

Cụ Hồ về
             
Bộ đội
Tiến vào năm cửa ô?

Về đến đây rồi, Hà Nội ơi 
Người đi kháng chiến tám năm trời
Hôm nay về lại đây Hà Nội
Ràn rụa vui lên ướt mắt cười

Đường quen phố cũ đây rồi
Thủ đô tươi dậy mặt người như hoa
Vườn hồng ngớt gió mưa qua
Cờ hoa đỏ nắng, mái nhà vàng sao...

Tay vui sóng vỗ dạt dào
Người về kẻ đợi, mừng nào mừng hơn?
Biết bao vui sướng tủi hờn
Trông nhau mà tưởng như còn trong mơ

Hồ Gươm xanh thắm quanh bờ
Thiên thu hồn Nước mong chờ bấy nay
Bây giờ đây lại là đây
Quốc kỳ đỉnh tháp, sao bay mặt hồ...

Nếu như trong thế kỷ XX, Tố Hữu được xem là "nhà thơ thời sự thành công nhất của Việt Nam ta", thì trước tiên, có mấy cơ sở để ta tin lời nhận định ấy, là với những bước ngoặt lịch sử, những biến đổi lớn lao của đất nước, ông đều sáng tác và đều có những sáng tác tương xứng. Bài "Lại về" ông viết tháng 10/1954 khi bộ đội ta về tiếp quản Thủ đô là một trong những bài ghi lại được sự kiện có ý nghĩa trọng đại và đặc biệt - lưu lại được những xúc cảm, những buồn vui lẫn lộn của lòng người lúc bấy giờ.

Các cán bộ, chiến sĩ Công an hành quân tiếp quản Thủ đô trước quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Ảnh: Thân Trọng Ninh.

"Nguyên bản" của bài thơ cũng... khá dài, dài như đằng đẵng những năm trường kỳ kháng chiến, trông trời trông đất mà mong có ngày trở lại Thủ đô. Để tham gia vào sự "tiếp quản" này, tác giả đã huy động khá nhiều "binh chủng" thể loại đưa vào bài thơ: Nào là thơ ngũ ngôn, thất ngôn, thơ lục bát. Ngay trong từng khổ, từng đoạn, bút pháp của tác giả cũng rất linh hoạt, biến hóa:

Chợt là câu chuyển sang thơ thất ngôn, câu thơ bảy chữ dài, căng phần phật, như một lời reo vui chất ngất:

Về đến đây rồi, Hà Nội ơi!
Người đi kháng chiến tám năm trời    

Rồi bỗng chùng xuống, lắng lại:

Hôm nay về lại đây Hà Nội
Ràn rụa vui lên ướt mắt cười

Trong những ngày này, những giây phút này, niềm vui thường bừng lên rồi lại lắng xuống, hòa xen với nỗi buồn. Để có được ngày hôm nay, bao máu xương anh em đồng chí đã đổ suốt chín năm ròng kháng chiến.

Nhưng rồi, có lẽ thơ lục bát (với những đặc điểm của hai vế đối đồng đều) biểu lộ niềm vui, sự dào dạt ngất ngây của lòng người hơn cả. Cũng vẫn là sóng, sóng nhịp, sóng tình, nhưng đây là sóng cồn lên từ những dòng lục bát:

Đường quen phố cũ đây rồi
Thủ đô tươi dậy mặt người như hoa
Vườn hồng ngớt gió mưa qua
Cờ hoa đỏ nắng, mái nhà vàng sao
Tay vui sóng vỗ dạt dào
Người về kẻ đợi, mừng nào mừng hơn?
Biết bao vui sướng tủi hờn...

Nhưng sao, rõ ràng có sự náo nức trong lòng người, mà giọng thơ vẫn buồn buồn. Có sự ngây ngất của hình ảnh đẹp "lãng mạn cách mạng": Bây giờ đây lại là đây/ Quốc kỳ đỉnh tháp sao bay mặt hồ, mà âm thanh thơ vẫn trầm lắng. Âu cũng là quy luật tình cảm.

Và phải chăng, với nhãn quan của một nhà thơ Ủy viên Trung ương (Tố Hữu được bầu trong Đại hội Đảng lần thứ II năm 1951), Tố Hữu đã nhận thức và muốn nhắc nhở người ta rằng: Sau bao mất mát hy sinh để có được thắng lợi vĩ đại này, toàn Đảng, toàn dân ta lại bước vào một chặng đường mới với rất nhiều khó khăn thử thách...

P.K.

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

Hơn 300 tấn thịt lợn bệnh lọt ra thị trường, trong đó được tiêu thụ cả ở trường học đang gây phẫn nộ trong dư luận. Sự việc gây lo lắng, bất an cho người dân, các bậc phụ huynh khi bộc lộ lỗ hổng trong quy trình quản lý chăn nuôi, giết mổ, tiêu thụ và cung cấp đến bữa ăn của người tiêu dùng.

Ngày 2/4, Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) thông báo một tàu du lịch hoạt động tại Cát Bà, Hải Phòng trong quý I/2026 đã sử dụng thiết bị thu phát sóng vệ tinh (hay đài vệ tinh trái đất) Starlink để cung cấp Internet cho khách du lịch. Đáng chú ý, thiết bị  này chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định tại Việt Nam.

Vụ việc gần 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, thậm chí lọt vào một số bếp ăn tập thể và trường học đã khiến dư luận đặc biệt lo ngại. Đây không chỉ là hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm mà còn là hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng trong khâu kiểm soát thực phẩm cung cấp cho bữa ăn học đường – nơi liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ em.

Là công trình trọng điểm, tuyến giao thông huyết mạch về Khu di tích Quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An nhưng Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn sau hơn 1 năm thi công vẫn đang ngổn ngang vì vướng mặt bằng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật hai bên tuyến.

Anh đang từng bước thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn với Liên minh châu Âu (EU) trên các lĩnh vực then chốt như an ninh, quốc phòng và kinh tế, đồng thời chủ động triển khai các cơ chế hợp tác đa phương mới trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều biến số khó lường.

Ngày 2/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã công bố một bức thư ngỏ gửi người dân Mỹ trên nền tảng mạng xã hội X, khẳng định việc khắc họa nước này như một mối đe dọa là không phù hợp với thực tế lịch sử cũng như những sự thật có thể quan sát được ở hiện tại.

Hôm 1/4, một nghi phạm giữ vai trò then chốt trong mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia do Chen Zhi (Trần Chí) cầm đầu đã bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường phối hợp trong khu vực nhằm triệt phá các đường dây lừa đảo và tội phạm tài chính quy mô lớn.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文