Nổi tiếng nhờ vẽ chân dung phái đẹp
Thiếu nữ trong tranh của Vi Quốc Hiệp không chỉ là những cô người mẫu hay hoa hậu mà còn có cả những cô đi cấy, bán hàng rong, con gái ông bán phở... Thiếu nữ của Vi Quốc Hiệp không yếu đuối ủy mị mà có cái chất phác, khoẻ khoắn, dễ gần, đáng yêu, đầy tự tin của con người mới có ý thức đầy đủ về mình.
Thời gian qua báo chí, truyền hình đã lần lượt giới thiệu với công chúng trong nước những thông tin về họa sĩ người Tày xứ Lạng Vi Quốc Hiệp hiện đang sống tại Đà Lạt. Anh là một con người đa tài: làm thơ, viết văn, sáng tác nhạc và vẽ. Trong đó nổi bật hơn cả là mảng hội họa. Anh được người ta ngợi khen là họa sĩ có “tài vẽ bà con nữ”.
Tôi gặp họa sĩ Vy Quốc Hiệp lần đầu tiên ở Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc cuối năm 2005 tổ chức tại Vân Hồ. Tác phẩm của anh trưng bày tại đó. Qua mấy người bạn tôi được biết anh là họa sĩ nổi tiếng với những bức tranh phong cảnh kiến trúc cổ Đà Lạt và chân dung phụ nữ. Tò mò, tôi bắt chuyện với anh. Anh lôi từ trong cặp ra cho tôi xem rất nhiều bức ảnh chụp lại những bức vẽ của anh. Cả một không gian của cao nguyên Đà Lạt như hiển hiện ra trước mắt tôi với những ngôi biệt thự đẹp theo lối kiến trúc cổ phương Tây được phác họa dưới nhiều góc khác nhau trên nền vàng ấn tượng của hoa cúc quỳ, trong cái lãng đãng của khói sương.
Chưa hết ngạc nhiên về vẻ đẹp lung linh của những ngôi biệt thự cổ Đà Lạt, tôi lại bị cuốn vào vẻ đẹp của người phụ nữ trong tranh. Đây là mảng hội họa đã giúp anh trở nên nổi tiếng. Cuộc triển lãm “Phụ nữ Việt
Vi Quốc Hiệp là người dân tộc Tày sinh ra ở Lạng Sơn. Sau khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Hà Nội, anh đã lên Hà Giang vẽ. Những bức tranh thời kỳ này cho thấy tình yêu của anh đối với mảnh đất quê hương mình. Là người con của núi rừng Việt Bắc, anh đã có những cảm nhận rất tinh tế vẻ hồn hậu chất phác của những gương mặt phụ nữ của các dân tộc thiểu số anh em. Những cảm nhận ấy đã được đôi bàn tay tài hoa chuyển tải vào những bức vẽ. Với đường nét và sắc màu anh đã phác họa vẻ đẹp của những người phụ nữ ở nhiều góc độ, trong những công việc lao động khác nhau. Tác phẩm Thiếu nữ dân tộc Tày (1974), Chợ Đồng Văn (1975), Nữ dân quân Tày (1975)... đã cho thấy một phong cách nhuần nhụy, thuần phác, giàu chất trữ tình.
Mặc dù đã chuyển vào Đà Lạt sinh sống và công tác nhưng anh vẫn khôn nguôi nỗi nhớ Việt Bắc. Anh thường có những chuyến ra Bắc dài ngày mở triển lãm tranh tại Hà Giang, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Thái Nguyên và vẽ. Những người phụ nữ dân tộc anh gặp luôn là niềm cảm hứng cho mỗi sáng tác.
Cuộc chiến tranh chống Mỹ vĩ đại của dân tộc thắng lợi có một phần đóng góp của giới nữ. Hình tượng này đã được họa sĩ Vi Quốc Hiệp ghi lại bằng những đường nét qua một số bức tranh như: Cô dân quân Đồng Văn (sơn dầu, 1971), Bài ca Đồng Lộc (sơn dầu, 1973), Dân quân trẻ Tây Nguyên (sơn dầu, 1974)...
Qua cuộc triển lãm tại Hà Nội bức sơn dầu Cô dân quân Đồng Văn đã được đánh giá cao. Nhà viết sử mỹ thuật Nguyễn Phi Oanh đánh giá: “Đây là bức tranh đẹp của hội họa ta”. Còn tác phẩm Bài ca Đồng Lộc sau triển lãm tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam năm 2002 và triển lãm Mỹ thuật quân đội toàn quốc năm 2004 đã gây tiếng vang lớn. Hiện nay bức tranh đã được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Phụ nữ Việt
Trong suốt cuộc hành trình đi tìm cái đẹp, anh đã dày công tìm tòi và phát hiện những nét đẹp khác nhau tiềm ẩn trong nhan sắc người phụ nữ. Anh vẽ chân dung thì tuyệt. Điều này không phải họa sĩ nào cũng làm được. Anh có biệt tài vẽ mắt, rất nhanh và rất giống.
Anh nói: “Khi vẽ họ, tôi tập trung tất cả tâm hồn mình. Và khi một bức tranh hoàn thiện không phải là anh em họ hàng thì thần thái của người phụ nữ cũng toát lên qua bức tranh”. Với anh, người phụ nữ nào cũng có một vẻ đẹp riêng phải tinh tế để nhận ra. Với những ngành nghệ thuật khác như âm nhạc, văn thơ còn có sự mô tả, giải thích, còn hội họa đòi hỏi con người ta phải dùng trực giác để nhận ra. Anh đã say sưa ghi lại những khoảnh khắc đẹp của người phụ nữ bằng chính cảm nhận và hóa thân của niềm đam mê riêng mình. Đến nay tính riêng gia tài tranh phụ nữ của anh đã có 300 bức.
Năm 2004 trong khuôn khổ của chương trình triển lãm mỹ thuật tại Thái Lan, họa sĩ Vi Quốc Hiệp đã giới thiệu cho người xem của đất nước này một phong cách sáng tạo độc đáo. Trong 30 bức tranh mang đi triển lãm, ngoài biệt thự cổ Đà Lạt, đồng bào miến núi còn lại là những bức vẽ phái đẹp. Bức tranh “Cô dâu người Dao” đã được họa sĩ tặng cho Udon (Thái Lan) để trưng bày tại Bảo tàng Bác Hồ tại thành phố này. Có thể nói triển lãm của Vi Quốc Hiệp đã củng cố thêm tình đoàn kết, hữu nghị của nhân dân hai nước Việt
Thời gian có thể làm cho nhan sắc người phụ nữ phôi pha nhưng những khoảnh khắc xuất thần đẹp nhất của họ đã được Vi Quốc Hiệp ghi lại trong những khung tranh sẽ trở thành vĩnh cửu