Quần thể mộ cổ trong khuôn viên Viện Pasteur?

08:22 01/06/2010
Theo chia sẻ của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Đức Mạnh thì với kinh nghiệm của một người từng có thâm niên vài chục năm gắn bó với công tác khảo cổ, khai quật mộ cổ, khu vực Viện Pasteur TP HCM tồn tại khá nhiều mộ táng cổ.

Theo quyết định của UBND TP HCM, ngày 1/6, Trung tâm Bảo tồn và Phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa thành phố tổ chức khai quật ngôi mộ táng trong khuôn viên Viện Pasteur TP HCM, thuộc địa bàn phường 8, quận 3 - một trong những khu vực được xác định là tập trung nhiều mộ táng đặc thù theo tục lệ triều đình, chỉ dành cho tầng lớp vua quan phong kiến của Việt Nam, được giới khảo cổ gọi chung là mộ hợp chất. Từ lâu, mộ hợp chất đã được giới khảo cổ coi là di sản văn hóa tâm linh thuần Việt, một kiểu mộ táng thuần Việt cần được quan tâm đầu tư, nghiên cứu một cách có hệ thống…

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Đức Mạnh, người từng trực tiếp chỉ đạo khai quật một ngôi mộ hợp chất trong khuôn viên Viện Pasteur TP HCM năm 2006 thì có thể vẫn còn khá nhiều mộ cổ. Đầu tiên phải kể đến là 2 ngôi mộ nằm gần giao lộ Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Võ Thị Sáu, trong đó có một ngôi đã được các giảng viên, nhà nghiên cứu thuộc môn Khảo cổ học, Trường Đại học KH-XH&NV thành phố khai quật năm 2006 và được xác định là mộ của một phu nhân họ Vũ, chánh thất (vợ cả) của một vị quan tham tri bộ họ Lê, tạm gọi là "mộ bà".

Ngoài thông tin từ các chữ trên bia mộ, câu đối, kiến trúc, chất liệu xây dựng, tại ngôi mộ này, các nhà khảo cổ còn thu được khá nhiều đồ tùy táng như đôi bông tai vàng, khuy áo bằng đồng mạ vàng, lược đồi mồi viền vàng… Ngay sát ngôi "mộ bà" còn một ngôi mộ khác, được phán đoán là "mộ ông" (mộ của vị quan tham tri bộ họ Lê), hiện chưa được khai quật.

Ngôi "mộ ông" được xác định có niên đại từ thế kỷ XVIII trong khuôn viên Viện Pasteur TP HCM.

Cũng tương tự như "mộ bà", "mộ ông" được xây bằng hợp chất cổ, tuy đã có khá nhiều dấu hiệu tôn tạo của đời sau: 2 trụ sen được đắp lại, bình phong chắn mặt, bia được tô mới, khắc thêm một số mới nhưng mộ còn nguyên tường bao, phần đế bình phong trước mộ bằng hợp chất cổ, có nhiều phần kiến trúc tương tự ngôi "mộ bà". Hiện tại, ngôi "mộ ông" vẫn được giữ nguyên, được quét vôi khá mới. Nhiều nhân viên trong Viện Pasteur TP HCM cho biết, năm nào Viện cũng quét dọn lại mộ như một sự tri ân đối với tiền nhân.

Tuy nhiên, ngôi mộ được tiến hành khai quật ngày 1/6 nhằm phục vụ cho việc xây dựng, mở rộng Viện Pasteur không phải là "mộ ông" mà là một ngôi mộ cổ khác cũng nằm trong khuôn viên Viện. Cho đến ngày 31/5, mộ không có bia, được quét vôi trắng bao phủ, chưa lộ hoa văn nên tất cả phải chờ khai quật.

Trao đổi về vấn đề này, Tiến sĩ Phạm Hữu Mý, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa TP HCM, người phụ trách chính công tác khai quật cho biết, vẫn chưa thể xác định điều gì. Sau khi công tác khai quật hoàn thành, dự kiến khoảng 1 tháng, đơn vị sẽ có báo cáo gửi UBND thành phố và có thông tin chính thức.

Ngoài các ngôi mộ kể trên, nhân viên của Viện Pasteur cũng xác nhận tại khu nhà kho của Viện cũng còn một ngôi mộ khác. Song, theo chia sẻ của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Đức Mạnh thì với kinh nghiệm của một người từng có thâm niên vài chục năm gắn bó với công tác khảo cổ, khai quật mộ cổ, khu vực này đã tồn tại khá nhiều mộ táng cổ.

Có một điểm rất khác của các mộ hợp chất ở TP HCM nói riêng, Nam Bộ nói chung là nếu ở phía Bắc, mộ kiểu này chỉ dành riêng cho vua chúa thì phía Nam được dành cho cả những người thuộc tầng lớp giàu có. Ước tính, tại TP HCM có khoảng 1.000 mộ cổ, được đặt ở các khu đất cao so với mặt bằng chung, tập trung quanh khu vực Trung tâm thành phố như Vườn Chuối, Phú Thọ Hòa, xóm Cải, Viện Pasteur, Khu chế xuất Tân Thuận, Trung tâm Đào tạo kỹ thuật hướng nghiệp dạy nghề Thủ Đức…

Đã có khoảng 5.000 mộ cổ được khai quật, trong đó có nhiều mộ hợp chất. Tiếc là nhiều ngôi mộ khi được khai quật đã không còn nguyên vẹn, đồ tùy táng đã bị trộm mộ lấy hết. Với những ngôi mộ còn khá nguyên vẹn cả đồ tùy táng cũng chưa hẳn được tổ chức bảo tồn, phục dựng và phát huy nhiều sau khi khai quật…

Ngọc Nguyễn

Trước thềm trận bán kết Vòng chung kết U23 châu Á, cái tên U23 Trung Quốc mang đến nhiều suy ngẫm lẫn tò mò. Không hào nhoáng, không áp đảo về mặt thế trận, đội bóng trẻ đến từ Đông Á lại lặng lẽ tiến sâu bằng một con đường khác biệt: phòng ngự đến tận cùng và chắt chiu từng khoảnh khắc sinh tồn. Đó không phải là lối chơi hấp dẫn, nhưng lại là một bài toán thực sự hóc búa cho bất kỳ đối thủ nào, trong đó có U23 Việt Nam.

Giữa trùng khơi, trong nhịp sóng vỗ nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc, hơn 1.900 người dân cùng các lực lượng vũ trang trên đặc khu Thổ Châu (tỉnh An Giang) đang hân hoan, tin tưởng hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của dân tộc mà còn mang theo bao mong muốn, kỳ vọng về một cuộc chuyển mình lịch sử cho Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình.

Thực hiện cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, Công an tỉnh Điện Biên vừa bắt 1 đối tượng, tang vật thu giữ 10 bánh ma túy.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có những chuyển dịch phức tạp, Greenland giờ không chỉ là một hòn đảo tự trị băng giá xa xôi của Đan Mạch. Tổng thống Donald Trump gần đây thường xuyên khẳng định, Mỹ phải kiểm soát Greenland để chống lại mối đe dọa từ các đối thủ ở khu vực Bắc Cực. Đặc biệt, với sự xuất hiện của hệ thống Vòm Vàng và hệ thống vũ khí hiện đại, nhu cầu kiểm soát Greenland trở nên đặc biệt cấp thiết.

Trong không khí Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trung ương và địa phương về tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng lớn nhằm xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc; phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Những ngày gần đây, dư luận cả nước đặc biệt quan tâm đến thông tin báo chí phản ánh việc xuất hiện một ngôi nhà rường bằng gỗ dựng ngay trước cổng vào bửu thành của Lăng Hoàng thái hậu Từ Dụ, đồng thời một cổng gỗ dạng tam quan cũng được dựng ở khu vực phía ngoài Lăng vua Thiệu Trị. Cả hai công trình đều do Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế cho xây dựng, với lý do “phục vụ hương khói, nghi lễ” và được thực hiện từ nguồn xã hội hóa.

Với 88 ca ghép gan cho bệnh nhi, Bệnh viện Nhi Trung ương hiện là đơn vị có số ca ghép gan nhi nhiều nhất tại Việt Nam, trong đó có những ca đòi hỏi kỹ thuật khó. Sau mỗi ca ghép thành công là một tương lai được viết lại, một cuộc đời được hồi sinh từ lòng nhân ái của người hiến và gia đình, cùng sự tận tâm, nỗ lực của các y bác sĩ. Ca ghép thứ 88 được thực hiện cuối năm 2025 là dấu mốc quan trọng đánh dấu lần đầu tiên Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện thành công ca ghép gan từ người hiến chết não cho bệnh nhi 3 tuổi bị teo đường mật bẩm sinh.

Ngày 18/1, Ban Quản lý dự án Chương trình phát triển các đô thị loại II (thuộc Sở Tài chính TP Huế) cho biết, đã ban hành quyết định xử phạt Công ty Cổ phần 479 Hòa Bình với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng do vi phạm tiến độ hợp đồng tại gói thầu số 28 nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ và xây dựng tuyến đường 100m nối khu đô thị A-B thuộc khu đô thị An Vân Dương.

Với mục tiêu bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 và Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Công an tỉnh Nghệ An đã triển khai đợt cao điểm tấn công, trấn áp các loại tội phạm và bước đầu có nhiều kết quả đáng ghi nhận…

Sau thành công của seri phim Cảnh sát hình sự “Đội điều tra số 7”, Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) tiếp tục mang đến cho khán giả những tập phim cuốn hút, thú vị về lực lượng tình báo trong bộ phim truyền hình “Tận hiến”. Đây không chỉ là bước đi mới, táo bạo của Điện ảnh CAND mà còn là dự án phim đặc biệt hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tình báo CAND (21/2/1946 – 21/2/2026).

Thời điểm cận Tết Nguyên đán 2026, nhu cầu mua sắm, đầu tư, đi lại tăng mạnh cũng là lúc các loại tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoạt động rầm rộ, tinh vi và liều lĩnh hơn bao giờ hết. Nếu không nâng cao cảnh giác, mỗi người dân đều có thể trở thành mục tiêu tiếp theo của tội phạm lừa đảo.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文