Sự thật về Macbeth

07:48 05/03/2006

Kẻ sát nhân ham hố quyền lực và vì thế, đã khiến vương quốc của mình rơi vào vòng khổ lụy và tan rã. Đó là hình ảnh Macbeth, vị vua xứ Scotland trong vở bi kịch của đại văn hào Anh William Shakespears. Thế nhưng, trong đời thực, Macbeth là một con người khác hoàn toàn.

Vấn đề là ở chỗ, nhà viết kịch thiên tài đã không dựa vào các sử liệu để sáng tác mà lại dựa chủ yếu vào những tin đồn đại, những giai thoại không đáng tin cậy mà những kẻ thù của Macbeth tung đi. Và giờ đây, tới đầu thế kỷ XXI, Nghị viện của xứ Scotland đã phải bắt tay vào minh oan cho Macbeth.

Nội dung chính của vở bi kịch do Shakespears sáng tác là việc Macbeth chiếm đoạt ngai vàng xứ Scotland. Theo đó, để giết vua Duncan nhằm đạt được mục đích tối thượng, Macbeth đã không từ bất cứ một thủ đoạn nào, dù ghê tởm đến mấy. Trong kịch, Duncan được diễn tả như một bậc vua chính nhân quân tử, công bằng và tử tế. Có điều, sự thật lịch sử không phải như vậy.

Dưới triều đại Duncan, Macbeth là một dòng họ danh giá và nắm giữ những lãnh địa rộng lớn ở vùng Tây Bắc Scotland. Dựa trên những sử liệu nghiêm túc, các nhà sử học hiện đại đã xác định được rằng, Duncan trong thực tế là một bạo chúa, gây nhiều tai họa cho dân tộc và tổ quốc mình. Các cuộc xâm lấn đã làm lộ sự bất tài của Duncan trong quân sự. Hàng nghìn người Scotland oai dũng phải bỏ thây một cách vô nghĩa.

Không có gì lạ nếu một ông vua như thế đã khiến cho các thần dân nổi giận và tìm cách lật đổ. Vị vua mới được bầu là Macbeth. Nhưng để lên tới ngai vàng, Macbeth không hề giết hại ai. Còn về nguyên nhân dẫn tới cái chết của Duncan, thì các sử liệu nghiêm túc cho biết, ông vua kém tài, kém đức này đã bỏ mạng trong một trận đấu theo kiểu hiệp sĩ.

Lý do dẫn tới việc hình ảnh của Macbeth bị bôi lem trong tác phẩm tuyệt vời hay của Shakespears là phong tục của xứ Scotland mà người Anh nói chung và chính bản thân Shakespears không hiểu. Tại Scotland, vua là người được bầu, dựa trên những phẩm chất cá nhân thích ứng, chứ không phải theo kiểu cha truyền con nối như tại London. Shakespears, sống sau thời của Macbeth 6 thế kỷ, đã không hiểu được phong tục cổ xưa của người Scotland và hiểu sai việc Macbeth trở thành vua. Thế là một vị minh quân đã trở thành kẻ ác độc dưới ngòi bút giàu trí tưởng tượng của một đại văn hào Anh.

Thêm vào đó, vua Anh Yakov Stuart Đệ Lục, người bảo trợ cho Shakespears lại xuất thân từ dòng họ vốn đối địch với Macbeth. Nể tình "ông chủ", đại văn hào cũng phải "biến tấu" những sự kiện lịch sử trong kịch của mình cho thuận với "sếp"...

Sử liệu đương thời đều miêu tả Macbeth như một vị vua hiền, bản chất là công bằng. Đó là một minh quân có hiểu biết sâu sắc về âm nhạc, văn học, luật học và giỏi cầm quân. Không có gì chung với hình ảnh độc đoán, khát máu mà vở bi kịch của Shakespears đã vẽ nên. Macbeth lên ngôi vào mùa hè năm 1040 tại nơi có "Stone of Destiny", tức Hòn đá số phận. Viên đá thiêng này đã là "báu vật" của các vị vua  Scotland cho tới cuối thế kỷ XVIII, khi nó bị đánh cắp bởi ông vua Anh Eduard Đệ Nhất. Sự trị vì của Macbeth hoàn toàn trái ngược với những gì mà Shakespears miêu tả trong kịch.

Trước khi Macbeth lên ngôi, Scotland bị chia rẽ, loạn lạc không chỉ bởi những cuộc cướp phá của người Na Uy mà còn vì sự bất tài vô dụng của vua Duncan. Macbeth trên ngai vàng đã làm thay đổi một cách căn bản tình hình trong một thời gian tương đối ngắn. Về phương Bắc, ông đã thiết lập được những mối quan hệ hữu hảo với các lãnh chúa hùng mạnh của các tộc người Viking. Về phương Nam, Macbeth đã đẩy lui được những đoàn quân Anh và mở rộng cương thổ của mình tới tận miền Bắc Vương quốc Anh. Scotland lúc đó rộng hơn bây giờ. Vua Macbeth đã là vị vua Scotland đầu tiên tới thăm thành Rome. Hoàng hậu Macbeth đã thực hiện chức phận của mình rất tốt và có tiếng thảo hiền...

Thời đại thịnh trị của Macbeth kết thúc vào năm 1054, khi con trai vị vua đã bị lật đổ Malcolm Duncan bộc lộ tham vọng lấy lại ngai vàng Scotland. Hoàng gia Anh rất ủng hộ việc này vì cũng muốn một công đôi việc, loại bỏ đi một đối thủ tiềm tàng là Macbeth.

Tuy nhiên, ở chính Scotland, nơi mọi người vẫn nhớ tới những lầm lỗi, sai quấy của Duncan, thì tham vọng đó bị coi là vô lý và khùng dại. Và thế là liên quân Anh - Đan Mạch đã kéo tới Scotland để góp tay vào lật đổ Macbeth và đặt Malcolm lên ngai vàng. Trận chiến giữa hai bên để chiếm và giữ trung tâm chính trị xứ Scotland đã làm chết gần 3 nghìn người Scotland và 1,5 nghìn quân Anh, Đan Mạch. Tuy nhiên, kết quả trông đợi vẫn chưa tới với Malcolm. Mãi tới ngày 15/8/1057, trong trận quyết tử sau cùng, Macbeth mới bị hy sinh. Malcolm trở thành vua mới của Scotland, nhưng sự trị vì của ông ta đã không mang lại điều gì tốt lành cho xứ sở. Từ đó về sau, Scotland không bao giờ đạt được sự phát triển như dưới triều đại của Macbeth.

Macbeth và hoàng hậu của mình đã được khâm liệm tại hòn đảo thiêng dành cho các bậc quân vương Scotland. Nếu thực sự ông là vị vua ác thì làm sao đồng bào của ông lại dành cho ông vinh dự ấy?!

Hoàng My

Đối với những cán bộ Công an làm việc ở trại giam, việc tất tả lo Tết truyền thống cho phạm nhân rồi thực thi nhiệm vụ dẫn đến đón Tết muộn, đón Tết trong trại giam mà không được sum họp cùng với gia đình là chuyện… bình thường. Tại Trại giam Cái Tàu, hầu hết cán bộ quản giáo nơi đây cũng nhiều lần đón Tết như vậy...

Trên hành trình du lịch từ Lào về Việt Nam qua cửa khẩu Quốc tế Nậm Cắn, do bất đồng ngôn ngữ và không thông thạo địa bàn, hai du khách người Nga đã bị lạc ở miền Tây xứ Nghệ. Công an xã Mường Xén, tỉnh Nghệ An đã hỗ trợ nơi ăn, chốn nghỉ và liên hệ xe khách chở hai người về Hà Nội an toàn.

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 (từ 27 tháng 12 năm Ất Tỵ đến 6 tháng 1 năm Bính Ngọ), tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa được giữ vững ổn định, bảo đảm tuyệt đối an toàn, phục vụ nhân dân vui Xuân, đón Tết lành mạnh, bình yên. Các mặt công tác bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, trật tự an toàn giao thông, phòng chống cháy, nổ được triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả; tội phạm hình sự được kéo giảm rõ rệt, tai nạn giao thông giảm trên cả ba tiêu chí.

Trở thành điểm hẹn thường niên của đông đảo du khách thập phương mỗi dịp Tết đến, xuân về, Lễ hội Du lịch Chùa Hương Xuân Bính Ngọ 2026 tiếp tục đón lượng khách cao kỷ lục. Có những địa điểm như động Hương Tích, đường lên cáp treo quá đông khiến khách chờ đợi nhiều giờ. Tuy nhiên, xét trên tổng thể chung, lễ hội năm nay có nhiều cải thiện, an ninh, an toàn cho du khách được đảm bảo.

Sáng 23/2, Trạm Cảnh sát giao thông Châu Phú thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh An Giang cho biết đã bàn giao đối tượng cùng tang vật vụ trộm cắp tài sản cho Công an xã Tri Tôn (tỉnh An Giang) tiếp tục điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Bước vào năm 2026, doanh nghiệp (DN) sản xuất, xuất khẩu thể hiện tâm thế chủ động, mở rộng đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và sẵn sàng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. DN đã tăng tốc sản xuất, đảm bảo tiến độ đơn hàng và củng cố thị phần, quyết tâm chinh phục mục tiêu tăng trưởng hai con số.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文