Tác giả "Hòn Đất" về cõi vĩnh hằng: Giới văn chương tiếc thương "hòn ngọc" Nam Bộ

19:28 22/08/2014
Vẫn biết ngọn đèn dầu hiu hắt - nhà văn Anh Đức không biết chừng nào thoát qua cơn bạo bệnh và liệu có vượt qua được lâu hay không nhưng sáng thu mưa tháng 8, nghe tin anh mất, nhiều người vẫn bàng hoàng.

Còn nhớ, năm 1966, "Hòn Đất" của anh từ miền Nam gửi ra Hà Nội. Nhà văn Hoài Thanh khi ấy đã đánh giá rất cao, xem như là hòn ngọc của Nam Bộ. Thực tế, độc giả miền Bắc đầu những năm 1956 đã xem "Một chuyện chép ở bệnh viện" của Anh Đức (lúc ấy còn là Bùi Đức Ái) như viên hồng ngọc quý giá ca ngợi cuộc chiến đấu kiên cường ở miền Nam. Ngày ấy, nhà văn Đoàn Giỏi cũng từng coi Anh Đức và Nguyễn Quang Sáng như "hai con ngựa chiến có thể ra trường đua được rồi"!. Hai con thiên lý mã ấy đã đủ vó, đủ bờm và vang tiếng hí trên văn đàn miền Bắc. Khi tập kết ra Hà Nội, cả hai được độc giả Hà Nội đón nhận, khen ngợi rất nhiều. Thời điểm truyện của Anh Đức còn được dịch, chuyển thể thành phim "Chị Tư Hậu", anh đã có những vị trí trong lòng cả bạn đọc lẫn giới văn chương. Nhà văn Nguyễn Tuân cũng từng ca ngợi anh và nhà văn Nguyễn Quang Sáng như những "con ngựa đua đã đủ sức phi nước đại, có thể chạy đua đường trường được". Khi anh đi B (tập kết ra Bắc rồi trở lại miền Nam - PV), Nguyễn Tuân đã từng mượn sóng của đài Tiếng nói Việt Nam để thư từ qua lại với anh, nhắc nhở anh kiên cường ở miền Nam và giữ vững khí tiết người cộng sản. Nhờ sự động viên của nhà văn đàn anh, sự nỗ lực của chính bản thân nhà văn, hàng loạt truyện ngắn ca ngợi sự đấu tranh anh hùng của người dân mảnh đất thành đồng ra đời.

Thật là "Gió càng lay càng dựng thành đồng". Chiến trường Nam Bộ gian khổ nhưng Anh Đức đã vượt qua tất cả để hoàn thành xuất sắc tác phẩm "Hòn Đất". Đây cũng là một trong những truyện dài tiêu biểu nhất của anh về con người sông nước Cửu Long hùng tráng. Tiếc thay anh lại gặp bạo bệnh sau hòa bình. Cuộc chiến đấu với bệnh tật khiến anh hao mòn bao tâm huyết. Đây cũng là một cuộc chiến đấu khác nhưng cực kỳ gian nan, không kém cuộc sống chiến đấu bằng ngòi bút ngoài chiến trường. Bạn bè, người thân, các cấp lãnh đạo đặc biệt quan tâm đến điều trị bệnh cho anh. Giáo sư Trần Trung Chiến, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế đã lịnh cho bệnh viện ra sức cứu chữa và tự tay Bộ trưởng gửi thuốc men quý giá cần thiết. Có lẽ không phụ lòng mọi người, anh đã dũng cảm chiến đấu giành giật sự sống. Gần chục năm vật vã với bệnh tật, mặc dù vợ con tận tụy chăm sóc, thầy thuốc ân cần, anh cũng không qua khỏi. Nhưng với những người từng quen biết nhà văn Anh Đức thì anh luôn là người chiến thắng. Chiến thắng với kẻ thù, chiến thắng bản thân, thắng bệnh tật. Bởi lẽ, con người của anh là con người chiến đấu. Suốt cả cuộc đời từ bưng biền Nam Bộ đến vượt Trường Sơn, khi hòa bình, lúc nằm giường bệnh anh đều kiên cường và kiên quyết chiến thắng tất cả.

Anh Đức là nhà văn có bản lĩnh và luôn luôn sáng tạo. Anh thường nói: nhà văn là nghề sáng tạo ra từ mới. Phải luôn luôn đổi mới, không ngừng tạo ra đổi mới, hình ảnh và ngôn ngữ mới. Yêu thật, đau nỗi đau đời chân thật và viết sự thật luôn là phương châm cầm bút của anh. Bằng sự lao động cần cù và tài năng của mình, anh đã cống hiến cho nền văn học nước nhà rất nhiều tác phẩm giá trị. Anh mất đi, giới văn chương nước nhà mất đi một nhà văn tài hoa, một nhà văn dũng cảm, một chiến sĩ cộng sản kiên trung.

Vĩnh biệt nhà văn Anh Đức. Mong anh thanh thản ra đi về cõi vĩnh hằng!

Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh một sáng thu mưa rào.

Nhà văn Anh Đức tên thật là Bùi Đức Ái. Ông sinh ngày 5/5/1935 tại tỉnh An Giang. Sớm tham gia hoạt động cách mạng và trở thành cây bút nổi tiếng trong kháng chiến với rất nhiều tác phẩm được đông đảo bạn đọc yêu mến: Biển động, Lão anh hùng dưới hầm bí mật, Một truyện chép ở bệnh viện, Biển xa, Bức thư Cà Mau, Giấc mơ ông lão vườn Chim, Hòn đất, Đứa con của đất, Miền sóng vỗ... Đặc biệt, trong đó, các tác phẩm "Một truyện chép ở bệnh viện", "Hòn đất", "Giấc mơ ông lão vườn chim" và "Bức thư Cà Mau" được đưa vào sách giáo khoa. Riêng tác phẩm "Một truyện chép ở bệnh viện" và "Hòn đất" còn được chuyển thể thành phim, có sức ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều thế hệ qua hình ảnh của hai nhân vật nổi tiếng: chị Tư Hậu (phim "Chị Tư Hậu" chuyển thể từ "Một truyện chép ở bệnh viện" và chị Sứ (phim "Hòn đất). Ông được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2.000.

Ngoài công việc sáng tác, nhà văn Anh Đức còn nắm giữ nhiều vị trí, chức vụ: biên tập viên báo Cứu Quốc Nam Bộ, phó TBT báo Văn nghệ giải phóng, Ủy viên ban thư ký Hội nhà văn Việt Nam, ủy viên Ban thư ký Hội nhà văn Tp.HCM. Những năm cuối đời, ông gặp bạo bệnh. Mặc dù được người thân, bác sĩ tận tình chăm sóc, cứu chữa nhưng ông vẫn không qua khỏi. Rạng sáng ngày 22/8, nhà văn Anh Đức đã trút hơi thở cuối cùng tại bệnh viện Thống Nhất, TP HCM.

Lễ viếng nhà văn Anh Đức bắt đầu từ 18h ngày 22/8 tại trụ sở Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật TP HCM, 81 Trần Quốc Thảo, quận 3. Sau lễ động quan, 8h ngày 24/8, thi hài nhà văn được đưa về an táng tại nghĩa trang thành phố Hồ Chí Minh.

PV

Đoàn Hy Minh

Khi những cánh hoa rừng trên đại ngàn Trường Sơn bắt đầu khoe sắc giữa màn sương mờ ảo của vùng cao phía Tây Đà Nẵng, sắc xuân như đến sớm hơn trên những bản làng của người Cơ Tu tại xã Bến Hiên. Nơi đây, địa danh Cổng Trời (còn gọi là hang Gợp - Di tích lịch sử cấp tỉnh được xếp hạng từ năm 2008) không còn là một vùng đất xa xôi cách trở.

Trong bối cảnh chính quyền Mỹ gần đây tăng cường đáng kể hiện diện quân sự tại Trung Đông, bao gồm việc điều động nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford tới Địa Trung Hải, Liên hợp quốc cùng nhiều nước đã lên tiếng bày tỏ quan ngại, đồng thời khuyến cáo công dân rời Iran càng sớm càng tốt.

Liên quan đến vụ tai nạn giao thông đường thủy đặc biệt nghiêm trọng làm 6 người tử vong tại hồ Thác Bà (tỉnh Lào Cai), ngày 23/2/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Triệu Văn Nội (SN 1995, trú xã Cảm Nhân) về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy”.

Giữa những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, khi dòng người nô nức du xuân, lễ chùa, thăm hỏi người thân, ở nhiều địa bàn cơ sở của TP Hải Phòng, nhiều cán bộ chiến sĩ Công an vẫn lặng lẽ bám địa bàn. Không chỉ giữ gìn an ninh trật tự, họ còn kịp thời có mặt trong những tình huống khẩn cấp, trở thành điểm tựa cho người dân giữa thời khắc tưởng như mong manh nhất.

Giữa nỗi đau mất mát và tang thương, hình ảnh những CBCS Công an tỉnh Lào Cai kiên cường bám trụ nơi hiện trường như một minh chứng lặng lẽ mà bền bỉ cho bản lĩnh, trách nhiệm và sự tận tụy của người chiến sĩ CAND.

Việc cơ quan Công an khẩn trương vào cuộc, bắt giữ các đối tượng có hành vi đuổi đánh du khách tại Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh và xử lý hành vi ép khách trả tiền giữ xe trái phép tại đền Bà Chúa, tỉnh Bắc Ninh đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân. Những động thái kiên quyết này không chỉ thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật mà còn góp phần lập lại trật tự, bảo vệ hình ảnh điểm đến an toàn, văn minh trong mắt du khách.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文