"Thằng Mẫn tóc nâu”: Sâu đậm tình người
Thỏa hiệp với lỗi lầm chính là mảnh đất màu mỡ để nuôi mầm cái ác. Lòng tốt con người đặt không đúng chỗ sẽ nhen nhóm cho cái ác. Vở kịch “Thằng Mẫn tóc nâu” là lời nhắn nhủ đối với cán bộ, chiến sỹ Công an trong thi hành nhiệm vụ và kêu gọi trách nhiệm của gia đình và xã hội đối với con trẻ.
Vở kịch Thằng Mẫn tóc nâu của tác giả Lê Trần, dựa theo truyện ngắn cùng tên của cố nhà văn Công an Lê Tri Kỷ, đạo diễn, NSƯT Trần Nhượng và chỉ đạo nghệ thuật NSƯT Thế Hùng (Trưởng đoàn) đã có sự phối hợp rất ăn ý trong việc thể hiện ý đồ nghệ thuật. Thêm vào đó là sự diễn xuất chân thật và có bản sắc của các diễn viên Đoàn nghệ thuật tổng hợp Quảng Trị đã mang đến cho khán giả nhiều cảm xúc.
Vở kịch đề cập đến một gia đình có đứa con hư do sự nuông chiều quá mức của bố mẹ đã gây nên hậu quả xấu, xuất phát từ ý tưởng: Rung một tiếng chuông cảnh báo cho các bậc làm cha làm mẹ và cho cả xã hội về sự thỏa hiệp với những lỗi lầm. Người ta vẫn thường nói ranh giới giữa sự lương thiện và tội ác vô cùng mong manh. Nếu chúng ta không biết nghiêm khắc trước những sai lầm dù là nhỏ của con trẻ thì rồi những sai lầm ấy sẽ trương phình lên trở thành tội lỗi.
Có một câu phương ngôn rất hay rằng: "Một người mẹ yêu con là người mẹ biết ghét những thói hư tật xấu của con mình". Nhân vật người mẹ trong Thằng Mẫn tóc nâu đã hối hận rằng: "Nếu như tôi không nâng nó dậy bằng đôi cánh tay mình mà để nó tự đứng dậy thì có lẽ bây giờ con tôi còn". Còn nhân vật ông bố và người bạn chiến đấu năm xưa (bây giờ là Trưởng Công an một quận) cũng đã thẳng thắn thừa nhận: "Anh và em, cả hai chúng ta đều sai lầm".
Trước buổi diễn báo cáo của Đoàn Nghệ thuật tổng hợp Quảng Trị, chúng tôi đã gặp NSƯT Trần Nhượng. Anh cho biết: "Đương nhiên chúng tôi gặp khá nhiều khó khăn khi chọn dựng vở Thằng Mẫn tóc nâu. Bởi từ năm 1996, vở này đã được Đoàn kịch Công an dàn dựng và biểu diễn. Hơn nữa nội dung vở diễn cũng không thể khác, lời thoại cũng gần như nguyên cũ. Đoàn Nghệ thuật tổng hợp Quảng Trị có dàn diễn viên tương đối mỏng và ít dựng vở. Hơn nữa, kinh phí để đầu tư cho tham gia liên hoan lần này trông chờ cả vào sự hỗ trợ của Bộ Công an".
Vốn tác phẩm sân khấu này mang đậm chất chèo cổ với dàn đế đầy đặn bao quanh. Nhưng theo NSƯT Thế Hùng - Chỉ đạo nghệ thuật, thì cần phải biến hoá để tác phẩm không chỉ là một vở diễn chung chung ai dùng cũng được mà phải làm cho người xem nhận rõ đó là vở diễn của người Quảng Trị, mang đậm dấu ấn của người Quảng Trị, làm cho chất Quảng Trị được nổi bật lên. NSƯT Trần Nhượng cũng đồng tình: "Vì thế, từ những cái tưởng là điểm yếu như diễn viên trẻ, chưa thạo nghề, không diễn bằng kỹ xảo mà bằng sự cảm nhận chân thật đã trở thành thế mạnh để họ diễn mộc mạc, dung dị, chân thật rất Quảng Trị". Dàn đế với trống chầu mang đậm chất chèo cổ dùng để phụ họa không chỉ còn là phụ họa nữa mà tham gia tích cực vào câu chuyện. Các diễn viên tham gia dàn đế cũng vì thế đã diễn rất ăn nhập vào câu chuyện để tạo nên cái mới, cái lạ cho vở diễn.
Kết hợp với lời thoại là các động tác vũ đạo, tiết tấu nhanh cuốn hút người xem vào những tình tiết tưởng như nhỏ nhất và những lời ru con Quảng Trị được cất lên ngay từ khúc dạo đầu vở diễn đã tạo cho người xem một ấn tượng, một ray rứt đến nhói lòng mang gương mặt tình yêu về một miền quê đầy nắng, gió, cát và muôn nỗi nhọc nhằn khốc liệt của cuộc sống đời thường. Trong đó hình ảnh người chiến sỹ Công an được khắc họa có gì đó mộc mạc và gần gũi đời thường.
Tôi hỏi NSƯT Thế Hùng - Trưởng đoàn Nghệ thuật tổng hợp Quảng Trị: "Tham gia Liên hoan sân khấu về ‘Hình tượng người chiến sỹ CAND’ lần này, Đoàn có tham vọng gì lớn không? Ví như được Vàng chẳng hạn?". Anh bảo, trong bất cứ một liên hoan hay một hội diễn ai cũng muốn ghi được một thành tích gì đó. Tuy nhiên, trước tiên Đoàn chỉ muốn tạo nên một ấn tượng đẹp về người Quảng Trị, một sắc thái riêng của Quảng Trị, của miền Trung để giới thiệu cùng bè bạn trong nghề, sau đó mới tính đến chuyện giải.
Các anh chị em diễn viên của đoàn nói với tôi rằng, trên hết đối với họ là sự nỗ lực. Cho dù hai trong bốn nhân vật chính của vở kịch Thằng Mẫn tóc nâu chưa hề nhận vai chính bao giờ nhưng tất cả đều hy vọng về một kết quả tốt đẹp