Tranh cãi quanh bản quyền tiếng Việt sách "Đắc nhân tâm" và "Quẳng gánh lo đi và vui sống"

11:08 17/12/2008
Việc Trí Việt độc quyền bản tiếng Việt trong khi hai tập sách "Đắc nhân tâm" và "Quẳng gánh lo đi và vui sống" đã có hơn 50 năm gắn bó với bạn đọc Việt Nam qua bản dịch của học giả Nguyễn Hiến Lê vẫn tiếp tục gây tranh cãi trong dư luận.

Ngày 16/12, Công ty Văn hóa sáng tạo Trí Việt - First News chính thức tổ chức công bố bản quyền tiếng Việt ấn phẩm cập nhật mới của "Đắc nhân tâm" và "Quẳng gánh lo đi mà vui sống" của Dale Carnegie, Mỹ. Tuy nhiên, việc Trí Việt độc quyền bản tiếng Việt trong khi hai tập sách đã có hơn 50 năm gắn bó với bạn đọc Việt Nam qua bản dịch của học giả Nguyễn Hiến Lê vẫn tiếp tục gây tranh cãi trong dư luận.

Nhiều ý kiến trái chiều

Được biết, "Đắc nhân tâm" (How to win friends and influence people) và "Quẳng gánh lo đi mà vui sống" (How to stop worrying and Start Living) của tác giả người Mỹ, Dale Carnegie xuất bản lần đầu tiên năm 1936. Cách đây hơn nửa thế kỷ, sách đã được học giả Nguyễn Hiến Lê dịch sang tiếng Việt và trở thành cuốn sách "gối đầu giường" của nhiều thế hệ người Việt.

Gần đây, Công ty Trí Việt đã mua bản quyền tiếng Việt từ Tập đoàn xuất bản Simon & Schuter của Mỹ, trở thành đơn vị độc quyền về bản dịch tiếng Việt tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quyết Thắng thì ông là người được gia đình của ông Nguyễn Hiến Lê ủy quyền về toàn bộ số tác phẩm của cố dịch giả này và tất cả đã được đăng ký bản quyền tại Việt Nam.

Bản sách mới (màu đỏ) của Trí Việt và một số bản cũ của dịch giả Nguyễn Hiến Lê.

Trước khi dịch một tác phẩm nào đó sang tiếng Việt, dịch giả Nguyễn Hiến Lê đều có thư từ, trao đổi, xin phép tác giả của cuốn sách. Ông Thắng rất bất bình khi trên Báo Tuổi trẻ đăng tải thông tin Công ty Trí Việt sẽ tịch thu toàn bộ các bản dịch tiếng Việt hai ấn phẩm nếu lưu hành trên thị trường mà không phải của Trí Việt.

Đồng quan điểm với ông Thắng, một số người khác cũng cho rằng việc dịch mỗi tác phẩm cũng là một sáng tạo nghệ thuật. Hơn nữa, khi thực hiện dịch một tác phẩm, Nguyễn Hiến Lê đều dịch theo lối phóng tác và thời điểm ông dịch hai tác phẩm này sang tiếng Việt thì vấn đề bản quyền chưa được chú ý nhiều tại Việt Nam nên càng không thể không tính đến những đóng góp của ông khi đưa hai tập sách trở thành món ăn tinh thần quen thuộc, bổ ích với độc giả Việt Nam suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Về phía đơn vị mua bản quyền hai ấn phẩm trên đã được cập nhật mới, ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc Công ty Trí Việt cho biết ông cũng từng đọc và rất thích tác phẩm qua bản dịch của Nguyễn Hiến Lê. Sau này, khi đi công tác nước ngoài, ông được biết, ấn bản mới của "How to win friends and influence people" năm 2005 có rất nhiều sửa đổi, bổ sung so với ấn bản cũ xuất bản năm 1936 (ấn bản mà dịch giả Nguyễn Hiến Lê đã dịch).

Một quyết định thấu tình đạt lý?

Cũng theo ông Phước, vì tựa đề tiếng Việt của hai cuốn sách do học giả Nguyễn Hiến Lê dịch đã trở nên quen thuộc và được đánh giá cao về mặt học thuật nên bản dịch lần này vẫn giữ nguyên. Việc dịch hai cuốn sách lần này là sự kế thừa thành tựu của người đi trước. Sự tôn trọng này cũng đã được thể hiện ngay trong phần lời tựa của bản dịch mới. Tuy nhiên, nội dung và ngôn ngữ trong bản dịch mới hiện đại, dễ hiểu hơn với bạn đọc đương thời...

Đại diện đơn vị xuất bản hai cuốn sách này, ông Phạm Sỹ Sáu, Phó Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ cho biết: Ngay sau khi có nhiều phản hồi từ dư luận, đơn vị đã phối hợp cùng với Công ty Trí Việt làm việc với đối tác (Tập đoàn xuất bản Simon & Schuter) tại New York, Mỹ. Sau một tuần kiểm tra dữ liệu, Simon & Schuter đã có văn bản xác nhận chỉ cấp quyền xuất bản tiếng Việt cho Công ty Trí Việt.

Cũng theo ông Sáu, theo Luật Xuất bản, bản quyền tiếng Việt của dịch giả chỉ có giá trị trong một khoảng thời gian nhất định được thể hiện tại hợp đồng (nếu có), bản quyền gốc vẫn thuộc về người thừa kế của Dale Carnegie. Trong khi đó, theo luật bảo hộ bản quyền của Mỹ mở rộng thì hai ấn phẩm trên vẫn còn trong thời hạn bảo vệ tác quyền nên việc mua bản quyền tiếng Việt của Trí Việt là đúng pháp luật.

Ông Nguyễn Văn Phước cho rằng,  không có chuyện Trí Việt can thiệp để tịch thu, không cho lưu hành bản dịch tiếng Việt của dịch giả Nguyễn Hiến Lê trên thị trường. Riêng ông Nguyễn Quyết Thắng cũng cho biết, trong thời gian tới sẽ vẫn phối hợp với một số đơn vị để tái bản bản dịch của Nguyễn Hiến Lê. Như vậy, người đọc vẫn có điều kiện lựa chọn bản dịch phù hợp nhất với họ

N.H.

Trong chương trình “Mãi mãi niềm tin theo Đảng” vào tối 16/1 – chương trình chính luận nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng, hướng tới Đại hội XIV của Đảng, ca sĩ Anh Tú tạo nhiều bất ngờ khi giới thiệu đến công chúng ca khúc mang tên “Thưa Đảng” do chính anh sáng tác.

Trước thềm trận bán kết Vòng chung kết U23 châu Á, cái tên U23 Trung Quốc mang đến nhiều suy ngẫm lẫn tò mò. Không hào nhoáng, không áp đảo về mặt thế trận, đội bóng trẻ đến từ Đông Á lại lặng lẽ tiến sâu bằng một con đường khác biệt: phòng ngự đến tận cùng và chắt chiu từng khoảnh khắc sinh tồn. Đó không phải là lối chơi hấp dẫn, nhưng lại là một bài toán thực sự hóc búa cho bất kỳ đối thủ nào, trong đó có U23 Việt Nam.

Giữa trùng khơi, trong nhịp sóng vỗ nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc, hơn 1.900 người dân cùng các lực lượng vũ trang trên đặc khu Thổ Châu (tỉnh An Giang) đang hân hoan, tin tưởng hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của dân tộc mà còn mang theo bao mong muốn, kỳ vọng về một cuộc chuyển mình lịch sử cho Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình.

Thực hiện cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, Công an tỉnh Điện Biên vừa bắt 1 đối tượng, tang vật thu giữ 10 bánh ma túy.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có những chuyển dịch phức tạp, Greenland giờ không chỉ là một hòn đảo tự trị băng giá xa xôi của Đan Mạch. Tổng thống Donald Trump gần đây thường xuyên khẳng định, Mỹ phải kiểm soát Greenland để chống lại mối đe dọa từ các đối thủ ở khu vực Bắc Cực. Đặc biệt, với sự xuất hiện của hệ thống Vòm Vàng và hệ thống vũ khí hiện đại, nhu cầu kiểm soát Greenland trở nên đặc biệt cấp thiết.

Trong không khí Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trung ương và địa phương về tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng lớn nhằm xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc; phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Những ngày gần đây, dư luận cả nước đặc biệt quan tâm đến thông tin báo chí phản ánh việc xuất hiện một ngôi nhà rường bằng gỗ dựng ngay trước cổng vào bửu thành của Lăng Hoàng thái hậu Từ Dụ, đồng thời một cổng gỗ dạng tam quan cũng được dựng ở khu vực phía ngoài Lăng vua Thiệu Trị. Cả hai công trình đều do Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế cho xây dựng, với lý do “phục vụ hương khói, nghi lễ” và được thực hiện từ nguồn xã hội hóa.

Với 88 ca ghép gan cho bệnh nhi, Bệnh viện Nhi Trung ương hiện là đơn vị có số ca ghép gan nhi nhiều nhất tại Việt Nam, trong đó có những ca đòi hỏi kỹ thuật khó. Sau mỗi ca ghép thành công là một tương lai được viết lại, một cuộc đời được hồi sinh từ lòng nhân ái của người hiến và gia đình, cùng sự tận tâm, nỗ lực của các y bác sĩ. Ca ghép thứ 88 được thực hiện cuối năm 2025 là dấu mốc quan trọng đánh dấu lần đầu tiên Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện thành công ca ghép gan từ người hiến chết não cho bệnh nhi 3 tuổi bị teo đường mật bẩm sinh.

Ngày 18/1, Ban Quản lý dự án Chương trình phát triển các đô thị loại II (thuộc Sở Tài chính TP Huế) cho biết, đã ban hành quyết định xử phạt Công ty Cổ phần 479 Hòa Bình với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng do vi phạm tiến độ hợp đồng tại gói thầu số 28 nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ và xây dựng tuyến đường 100m nối khu đô thị A-B thuộc khu đô thị An Vân Dương.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文