Trường quay Cổ Loa: Giấc mơ chưa thành hiện thực
Đoàn làm phim "Huyền sử thiên đô" rút đi, những lầu son gác tía, cung điện và thành quách là bối cảnh tạm, không kiến cố được dựng trong khuôn viên trường quay Cổ Loa bắt đầu xiêu vẹo, đổ nát, mục ruỗng. Ước mơ về một điểm du lịch mới đầy hấp dẫn dành cho người hâm mộ điện ảnh giống như các phim trường nức tiếng ở xứ người, xem ra vẫn chỉ là xa vời với địa chỉ một thời, từng là niềm tự hào của giới điện ảnh nước nhà.
Là bối cảnh tạm, không kiên cố, chỉ dùng một lần, lại sử dụng các vật liệu nhẹ nên nhà cửa, phố xóm tiêu điều theo mưa nắng cũng là chuyện thường tình. Trường quay Cổ Loa tiếp tục trở về vẻ thanh vắng thường lệ, dù đã hoàn thành việc nâng cấp giai đoạn 1.
"Lầu son gác tía" điêu tàn
Trên không gian xấp xỉ 15ha ở vị trí có cảnh quan tuyệt đẹp cạnh vòng thành Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội, mới có trường quay nội cảnh là kịp hoàn thành theo đúng kế hoạch của giai đoạn 1. Tuy nhiên, theo NSND Trọng Khôi, người vừa "hành xác" 9 tháng tại trường quay Cổ Loa cùng đoàn làm phim "Huyền sử thiên đô", "tuy được đầu tư tiền tỷ với hệ thống dàn đèn treo, ghi hình, âm thanh hiện đại, đồng bộ và nhà nghỉ liên hoàn cho các đoàn phim nhưng trường quay nội lại thiếu máy lạnh. Làm phim cổ sử, đã phải mũ áo cân đai rườm rà lượt thượt, hóa trang râu tóc đậm đặc rồi thực hiện các cảnh quay ở đây, đúng là cực hình". Nhưng, đại thần Lê Thoàn của phim "Huyền sử thiên đô" vẫn lạc quan: "Nói thì nói vậy, chứ cơ sở vật chất thế này là đã được cải thiện nhiều".
Thực ra, trường quay Cổ Loa đã sớm hình thành từ những năm 1959 - 1960 và liên tiếp các năm sau đó, được nâng cấp hoàn thiện với sự giúp đỡ của các chuyên gia Liên Xô, Đức, Trung Quốc... Thập niên 60, 70 thế kỷ XX, đây là "thủ phủ" của điện ảnh Việt Nam, một tổ hợp liên hoàn từ bối cảnh đến phòng dựng, phòng lồng tiếng, in tráng và là cái nôi cho sự ra đời của nhiều bộ phim nổi tiếng. Sau quãng đời huy hoàng đó, vì nhiều lý do, trường quay Cổ Loa bị bỏ hoang đúng nghĩa cho cỏ mọc, rêu phong và những đàn trâu bò của cư dân quanh vùng thung thăng đùa giỡn. Sang thiên niên kỷ mới, sự cấp bách cần có một trường quay cho nền điện ảnh đang ngày càng phát triển đã hối thúc các nhà quản lý nghĩ đến việc phải cải tạo, hồi sinh trường quay Cổ Loa.
Đến năm 2008, khi hàng loạt dự án phim lịch sử mừng 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội được lên kế hoạch, với kinh phí hàng trăm tỷ đồng, nhưng gặp khó khi thực hiện vì bế tắc vấn đề trường quay, phải lũ lượt sắp hàng qua Trung Quốc thuê bối cảnh, mới đẩy những người có trách nhiệm vào tình thế gấp rút phải hành động. Giai đoạn 1 của dự án được triển khai, và đến nửa đầu năm 2011, hoàn thành với việc đưa vào sử dụng trường quay nội cảnh.
 |
| Phòng ốc, thư quán xiêu vẹo, xộc xệch và bỏ hoang. |
Một phần của các bộ phim "Huyền sử thiên đô", "Thái sư Trần Thủ Độ" được ghi hình tại Cổ Loa. Tiếc rằng, vì chưa có cơ sở vật chất cho trường quay ngoại cảnh, nên các nhà sản xuất buộc phải dựng bối cảnh một lần bằng gỗ dán, mút xốp, thép mỏng quay xong rồi phá bỏ để thực hiện bối cảnh khác hoặc trả mặt bằng cho đoàn phim khác...
Đến giờ, những bối cảnh này đều đã đổ nát, làm uổng phí bao tiền bạc và công sức của những nhà làm phim. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Nhiêm, Giám đốc trường quay Cổ Loa khẳng định: Đây chỉ là giải pháp tình thế, còn khi hoàn thành cả giai đoạn 2, giai đoạn 3, trường quay Cổ Loa mới hiện hữu đúng bộ mặt quy mô, hoành tráng của mình.
Hiện thực hóa giấc mơ, cách nào?
Chính phủ cùng Bộ VH-TT&DL đã có nhiều động thái tích cực, ủng hộ kế hoạch xây dựng Cổ Loa thành trường quay tiêu biểu của Việt
 |
| Bối cảnh phim "Thái sư Trần Thủ Độ". |
Ông Nguyễn Văn Nhiêm tiết lộ: Trong giai đoạn 2, Cổ Loa sẽ phát triển hệ thống trường quay ngoại cảnh khép kín, bao gồm cả các giai đoạn hậu kỳ của phim. Dự kiến năm 2015, Cổ Loa đáp ứng trọn gói nhu cầu của 30 phim truyện nhựa trong một năm và tăng lên 35 phim vào năm 2020. Hướng cho tương lai xa là thiết kế các bối cảnh kiên cố, bền vững có thể sử dụng cho cả dòng phim lịch sử thuộc nhiều triều đại phong kiến và nhiều bộ phim hiện đại. Các bối cảnh này cũng được vận hành để đưa vào phục vụ du lịch như một cách mà các quốc gia có nền điện ảnh tiên tiến vẫn làm.
"Có được trường quay như mong muốn, các nhà làm phim Việt Nam, nhất là dòng phim lịch sử sẽ không phải loay hoay đi ra nước ngoài thuê bối cảnh, vừa tốn kém tiền bạc vừa khó đáp ứng đủ các tiêu chí thuần Việt", NSƯT Tất Bình, đạo diễn vẫn ngược xuôi lo toan cho các phim "Huyền sử thiên đô", "Thái sư Trần Thủ Độ" ngậm ngùi.
Để giấc mơ không là mơ hão, chuyện "tiền đâu" vẫn là mối lo hàng đầu của người trong cuộc. Nguồn kinh phí Nhà nước chỉ đáp ứng phần nào, Bộ VH-TT&DL đang kêu gọi nguồn lợi xã hội hóa từ các doanh nghiệp. Nhưng để có được nguồn vốn chừng 5.000 tỷ đồng từ các nhà đầu tư tư nhân, thì hiện tại, trường quay Cổ Loa vẫn chưa có chính sách, cơ chế gì rõ ràng để cho những người làm ăn thấy được mối lợi, cả món lợi vật chất lẫn giá trị phi vật chất to lớn, ngoài những định hướng chung chung về một địa chỉ văn hóa du lịch hấp dẫn, một không gian Việt Nam đặc trưng ngay giữa lòng đất Cổ Loa nghìn năm dâu bể