Tượng nhà mồ bán "lưu niệm" giá cao

10:31 11/02/2009
Trước mọi cố gắng thu gom, cất giữ những tượng nhà mồ tiêu biểu của các ngành chức năng và những người tâm huyết thì ngày càng nhiều những bức tượng nhà mồ nguyên gốc được bày bán công khai với giá cực đắt...

Tượng nhà mồ là đặc trưng của văn hóa Tây Nguyên, thể hiện quan niệm sinh tồn, tình cảm sâu sắc, thiêng liêng giữa người đang sống với người đã khuất. Nhưng đau xót thay, tượng nhà mồ đã và đang rơi lệ bởi bàn tay của con người!

Theo phong tục của người Tây Nguyên, tượng nhà mồ là của cải mà người sống chia cho người chết đem theo. Tượng nhà mồ chỉ để phục vụ cho lễ bỏ mả và chỉ có tác dụng trong những ngày lễ hội nên khi lễ hội tàn, tượng bị bỏ lại nghĩa trang vĩnh viễn, mặc cho thiên nhiên hủy diệt.

Năm tháng nắng mưa sẽ dần làm tượng tan biến vào đất, về với người đã khuất ở bên kia thế giới! Lớp tượng này mất đi sẽ được thay thế bằng lớp tượng khác từ sự đi xa của những người khác.

Là thủ phủ của Tây Nguyên, cùng với voi Buôn Đôn, Đắk Lắk còn nổi bật với hệ thống tượng nhà mồ. Nhưng khi đứng trước những bức tượng nhà mồ tuyệt tác ngày nào, chúng tôi thấy những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc trứ danh này đang hấp hối từng giờ.

Quần thể tượng xưa đã được thay thế bằng nhiều tượng gỗ mới đã được đẽo gọt trơn tru, vô hồn được bày bán trong các cửa hàng! Thật đúng như lời ai oán của già Ma Pơn: "Cái tượng làm bây giờ mình nhìn mãi, nhìn mãi mà vẫn thấy im lặng, không thấy nói với mình được điều gì!".

Không chỉ có Đắk Lắk mà tại nhiều khu nhà mồ khác ở Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng…, tượng nhà mồ cũng lâm vào tình cảnh thiếu sức sống và kém về số lượng. Khu nhà mồ nào cũng xác xơ, được sơn quét lòe loẹt và vắng bóng những pho tượng biết nói.

Trong đợt khảo sát gần đây, ngành chức năng tỉnh Đắk Lắk đã phải giật mình trước số lượng các nghệ nhân vốn đã ít ỏi lại ngày càng nhanh chóng thuyên giảm do tuổi già sức yếu.

Già làng Y Thơng kể, cuối thế kỷ XIX (thời Y Thu - vua voi Khunjunob) cả vùng Buôn Đôn có tới hơn 50 người biết tạc tượng nhà mồ, làm cây nêu, nhưng nay chỉ còn được 2 người là Ma Pun (65 tuổi) và Ma Thơ (67 tuổi) thôi. Từ hơn 100 nghệ nhân, cả huyện Buôn Đôn hiện còn chưa đến 10 người...

Nghệ nhân Ma Pun trò chuyện: "Tượng nhà mồ bây giờ ít một phần cũng vì việc tìm cây gỗ để đẽo tượng khó khăn hơn trước. Mặt khác, theo tập tục, để được đặt tượng bên nhà mồ phải có ít nhất một con heo lớn, hoặc một con bò để cúng thần linh… Trong lúc đời sống của nhiều bà con đang gặp nhiều khó khăn nên đành bỏ luôn tục đẽo tượng nhà mồ.

Còn lại rất ít gia đình khá giả muốn giữ lại phong tục xưa đã đi tìm thuê nghệ nhân đẽo tượng, nhưng chi phí cho việc này tốn kém hơn ngày trước rất nhiều". Còn già Y Thơng thở than: "Bọn thanh niên bây giờ thích hát karaoke, thích xem phim tình cảm… Không đứa nào muốn đẽo tượng nhà mồ nữa rồi Giàng ơi!".

Và trớ trêu thay, trước mọi cố gắng thu gom, cất giữ những tượng nhà mồ tiêu biểu của các ngành chức năng và những người tâm huyết thì hiện nay, tại các gian hàng bán đồ cổ, cửa hàng bán đồ lưu niệm lại hiện hữu ngày càng nhiều những bức tượng nhà mồ nguyên gốc được bày bán công khai với giá cực đắt để rồi nhanh chóng bị thuộc về bộ sưu tập của các tư nhân!

Có cách nào lưu tồn được những tượng nhà mồ độc đáo rất xưa, rất riêng trên vùng đất Tây Nguyên huyền thoại này?

Thành Dũng

Tối 1/4, thông tin với phóng viên, lãnh đạo Phòng Cảnh sát giao thông cho biết, liên ngành Công an TP Hà Nội và Sở Xây dựng Hà Nội vừa có đề xuất UBND TP Hà Nội điều chỉnh Quyết định 01/2026, nới lỏng quy định, cho phép dòng xe bán tải lưu thông như xe con.

Điển hình như ứng dụng “Mar Vay” đã lợi dụng hình ảnh, tên gọi và mức độ nhận diện thương hiệu của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) để dụ dỗ khách hàng cài đặt ứng dụng, cung cấp thông tin cá nhân và thực hiện các giao dịch tài chính, sau đó lừa đảo.

Ma túy tiếp tục “nóng” trên cả đường hàng không và đường bộ khi các đường dây xuyên quốc gia gia tăng hoạt động. Chỉ trong 2 tháng đầu năm, hải quan đã phát hiện 35 vụ, bóc gỡ nhiều mắt xích vận chuyển ma túy xuyên quốc gia. Đáng lo ngại, thủ đoạn ngụy trang ngày càng tinh vi, từ việc giấu trong viên con nhộng, hộp bim bim cho đến các gói kẹo, với mục đích qua mặt cơ quan kiểm tra, tiềm ẩn gây nguy cơ lớn cho cộng đồng.

Chiều 1/4, Trại giam Xuân Lộc (Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - Cục C10 - Bộ Công an; đóng quân tại ấp Phượng Vỹ, xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập đơn vị (01/4/1976 – 01/4/2026). 

Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, đặc biệt là những bất ổn liên quan đến an ninh năng lượng toàn cầu, vừa qua, chuyến thăm chính thức tới Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính mang ý nghĩa hết sức quan trọng cả về chính trị, kinh tế và chiến lược lâu dài. Cùng với đó, lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta làm việc với nhiều đối tác như Nhật Bản, UAE, Qatar… nhằm trao đổi, hợp tác đảm bảo nguồn cung năng lượng trong bối cảnh xung đột căng thẳng tại Trung Đông.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 31/3 đã đưa ra tuyên bố mới về Iran trong thông điệp phát đi nhân dịp lễ Quá hải (Passover). Giới quan sát nhận định, tuyên bố này được xem là sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách Israel đánh giá đối thủ, sau nhiều tuần triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran.

Quá trình điều tra, bước đầu Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT), Công an tỉnh Phú Thọ xác định, các bị can đã có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến các nhóm tội danh: “Gây ô nhiễm môi trường”; “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Chứa mại dâm”; “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”; “Mua bán trái phép hóa đơn”;“Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”.

Trong bối cảnh giao mùa, số ca mắc cúm A đang tăng, việc chủ động phòng bệnh bằng vaccine cúm hàng năm giúp bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội, Đội 7, Phòng Cảnh sát kinh tế đã triệt phá thành công đường dây giết, mổ, tiêu thụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả Châu Phi; khởi tố 8 bị can về các tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” và “Giả mạo trong công tác”.

Sau nhiều tháng xảy ra trận lũ lớn vào cuối tháng 10, đầu tháng 11/2025, đến nay dòng sông Tả Trạch chảy qua địa bàn xã Khe Tre (TP Huế) đã và đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Tình trạng này khiến người dân địa phương sinh sống dọc 2 bên bờ sông lo ngại do dòng chảy con sông thay đổi và nguy cơ cao xảy ra sạt lở, uy hiếp nhà dân.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文