Vua Hàm Nghi còn là họa sĩ tài hoa

09:09 07/03/2015
Nhắc đến vua Hàm Nghi (1871 – 1944), người ta nhớ đến chân dung một vị vua yêu nước, thủ lĩnh của phong trào Cần Vương chống Pháp. Ít ai biết rằng, trong những năm tháng bị chính quyền thực dân Pháp lưu đày tại Alger (thủ đô Algerie), ông còn là một họa sĩ, một nhà điêu khắc tài hoa với bút danh Tử Xuân.

Người dựng lại chân dung nghệ sĩ của vua Hàm Nghi là cô Amandine Dabat (1987) – nghiên cứu sinh tiến sĩ lịch sử mỹ thuật Việt Nam của trường ĐH Sorbonne – Paris IV. Đặc biệt, cô là hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi tại Pháp. “Tháng 9 - 2009, tôi đang học về lịch sử dịch thuật và khảo cổ học.  Bà nội tặng tôi  bài thơ “Tử Xuân” của nữ sĩ Judith Gautier tặng vua Hàm Nghi. Tôi thấy hay quá, không ngờ trong gia đình chúng tôi lại có một di sản mà chưa ai tìm hiểu, nghiên cứu.

Tôi hỏi giáo sư hướng dẫn, rằng tôi  có thể nghiên cứu đề tài “Vua Hàm Nghi – một cuộc đời nghệ sĩ” cho luận án tiến sĩ của mình hay không? Giáo sư khuyên trước tiên tôi phải kiểm tra tư liệu. Nếu chỉ có mỗi bài thơ  mà nghiên cứu về một tác giả thì không thỏa đáng. Vậy là tôi bắt đầu lục tìm tư liệu và càng lúc càng ngạc nhiên với tổ tiên của mình”, cô tâm sự.

Nguồn tư liệu mà Amandine Dabat tìm được chủ yếu từ kho lưu trữ của gia đình. Theo Amandine Dabat, vua Hàm Nghi bắt đầu vẽ tranh từ năm 1889. Ông được một người sĩ quan Pháp giới thiệu và học vẽ với Marius Reynaud – một họa sĩ Pháp sống ở Algerie. Sau này, vua Hàm Nghi còn học thêm điêu khắc với điêu khắc gia vĩ đại nhất nước Pháp Auguste Rodin (1840 – 1917). Trong buổi tọa đàm tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, Amandine Dabat đã giới thiệu đến công chúng 15 tác phẩm tiêu biểu của vua Hàm Nghi.

Bức “Cây ô liu già” vẽ năm 1905 của vua Hàm Nghi.

Ông thích vẽ tĩnh vật, chân dung và đặc biệt, vẽ phong cảnh Algerie và Pháp. Tranh của ông thường pha lẫn giữa phong cách phương Tây (trường phái ấn tượng) và tinh thần văn hóa Việt Nam. Bối cảnh ông thể hiện trong tranh thường là cây cổ thụ cô độc giữa cánh đồng, xa xa là cánh chim cuối trời gợi nhớ đến hình ảnh làng quê Việt Nam với cánh cò bay lả trên đồng. Màu sắc trong tranh thường trầm buồn, u uẩn và dáng người trong tranh luôn nhỏ bé trước thiên nhiên bao la, rộng lớn.

Với vua Hàm Nghi, nghệ thuật đã trở thành phương tiện để ông hoài nhớ quê hương, gửi gắm nỗi đau khổ, cô độc của người con mất nước, bị lưu đày. “Lúc đầu, tôi nghĩ rằng ông vẽ như một cách để tìm vui, để giải bày. Nhưng khi đã đam mê thì ông vẽ, điêu khắc cả ngày như một nghệ sĩ thực sự. Ông thường điêu khắc tượng phụ nữ bán thân hoặc toàn thân. Theo tôi, ông đã trở thành họa sĩ theo cách tự nhiên”, cô Amandine Dabat nhận xét.

Nổi bật nhất trong di sản tranh của ông chính là bức “Chiều tà”, sáng tác năm 1915. Nhờ sự kiện bán đấu giá bức tranh này tại  Paris ngày 24/11/2010, công chúng Việt Nam mới biết tới vua Hàm Nghi với tư cách là họa sĩ. Trước đó, tranh của ông chưa từng được công bố và giới thiệu với công chúng bởi sinh thời, vua Hàm Nghi xem nghệ thuật là lĩnh vực để ông bày tỏ tâm tình, chia sẻ với bạn bè, người thân. Các bức tranh của ông không bán mà được dành tặng những người thân hữu. 

Năm 1962, căn nhà ông sống ở Algerie bị cháy và  cướp. Do đó, mặc dù ông sáng tác rất nhiều tranh và tượng nhưng đến nay, chỉ còn giữ lại khoảng 100 bức tranh trong gia đình và bạn bè ông. Riêng tượng điêu khắc thì không còn bức nào.

Quỳnh Nga

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

Trong 2 ngày 9 và 10/4, tại Thủ đô Viêng Chăn, nước CHDCND Lào đã diễn ra Hội nghị Hợp tác An ninh Việt Nam - Lào lần thứ XVI. Tham dự Hội nghị, Đoàn đại biểu Bộ Công an nước CHXHCN Việt Nam do Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu; Đoàn đại biểu Bộ Công an nước CHDCND Lào do Trung tướng Èn Ùn-a-nông-nút, Thứ trưởng, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an dẫn đầu.

Việc xây dựng và ban hành Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý của nước ta trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, với yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ lợi ích quốc gia, đồng thời bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và tin cậy đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Sau thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, cuộc gặp trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại Islamabad được kỳ vọng mở ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng, nhưng cũng đối mặt nhiều hoài nghi khi hai bên vẫn giữ lập trường cứng rắn về các vấn đề cốt lõi, từ hạt nhân đến an ninh khu vực và vai trò của các điểm nóng như Lebanon.

Để giữ chân và thu hút người giỏi vào lực lượng Công an nhân dân (CAND), điều quan trọng nhất là phải có cách tiếp cận đồng bộ, thực chất và đủ sức cạnh tranh theo đúng tinh thần được xác định tại Kế hoạch số 15 của Đảng ủy Công an Trung ương. Đồng thời, cũng cần tiếp cận theo tư duy mới: Không chỉ tuyển được người giỏi mà quan trọng hơn là phải tạo được môi trường làm việc, cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn để người giỏi, người tài muốn vào, yên tâm ở lại và có cơ hội phát triển lâu dài.

Dự án cao tốc đường bộ Bắc – Nam phía Đông đã đưa vào khai thác, lưu thông, trong đó một số đoạn, tuyến đã tổ chức thu phí nhưng vẫn còn một số hạng mục chưa hoàn thiện; các trạm dừng nghỉ cũng ì ạch thi công và đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai nạn trên cao tốc qua các tỉnh miền Trung gia tăng trong thời gian gần đây.

Một đứa trẻ có hai người chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế gia đình có yếu tố LGBT (gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ) nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Điều này tạo ra "khoảng trống pháp lý", khiến người còn lại không có quyền đại diện hay địa vị pháp lý đối với đứa trẻ khi có sự cố xảy ra.

Với Zinedine Zidane, dẫn dắt đội tuyển Pháp không đơn thuần là một lựa chọn nghề nghiệp, mà còn là mục tiêu mang ý nghĩa đặc biệt trong hành trình sự nghiệp. Kể từ khi rời Real Madrid vào năm 2021, huyền thoại bóng đá Pháp gần như đứng ngoài mọi lời mời gọi ở cấp CLB để chờ đợi cơ hội dẫn dắt “Les Bleus”.

Ngày 11/4, Công an tỉnh Gia Lai tiếp tục phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an và cơ quan liên quan khẩn trương khám nghiệm hiện trường, điều tra làm rõ nguyên nhân vụ 4 người trong một gia đình tử vong tại thôn Chánh Hóa, xã Cát Tiến (Báo CAND đã đưa tin).

Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow (SFT) năm 2026 là sân chơi quy mô toàn quốc dành cho học sinh THCS và THPT nhằm thúc đẩy ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp thiết thực để giải quyết những vấn đề của xã hội và địa phương, đồng thời khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong giới trẻ trên khắp cả nước.

Nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) trước mùa mưa bão, lực lượng Cảnh sát đường thủy Hà Nội đang đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên các tuyến sông, đặc biệt là sông Hồng, tập trung vào điều kiện an toàn của bến bãi, phương tiện và việc chấp hành quy định của người tham gia giao thông.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文