Vua Hàm Nghi còn là họa sĩ tài hoa

09:09 07/03/2015

Nhắc đến vua Hàm Nghi (1871 – 1944), người ta nhớ đến chân dung một vị vua yêu nước, thủ lĩnh của phong trào Cần Vương chống Pháp. Ít ai biết rằng, trong những năm tháng bị chính quyền thực dân Pháp lưu đày tại Alger (thủ đô Algerie), ông còn là một họa sĩ, một nhà điêu khắc tài hoa với bút danh Tử Xuân.

Người dựng lại chân dung nghệ sĩ của vua Hàm Nghi là cô Amandine Dabat (1987) – nghiên cứu sinh tiến sĩ lịch sử mỹ thuật Việt Nam của trường ĐH Sorbonne – Paris IV. Đặc biệt, cô là hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi tại Pháp. “Tháng 9 - 2009, tôi đang học về lịch sử dịch thuật và khảo cổ học. Bà nội tặng tôi bài thơ “Tử Xuân” của nữ sĩ Judith Gautier tặng vua Hàm Nghi. Tôi thấy hay quá, không ngờ trong gia đình chúng tôi lại có một di sản mà chưa ai tìm hiểu, nghiên cứu.

Tôi hỏi giáo sư hướng dẫn, rằng tôi có thể nghiên cứu đề tài “Vua Hàm Nghi – một cuộc đời nghệ sĩ” cho luận án tiến sĩ của mình hay không? Giáo sư khuyên trước tiên tôi phải kiểm tra tư liệu. Nếu chỉ có mỗi bài thơ mà nghiên cứu về một tác giả thì không thỏa đáng. Vậy là tôi bắt đầu lục tìm tư liệu và càng lúc càng ngạc nhiên với tổ tiên của mình”, cô tâm sự.

Nguồn tư liệu mà Amandine Dabat tìm được chủ yếu từ kho lưu trữ của gia đình. Theo Amandine Dabat, vua Hàm Nghi bắt đầu vẽ tranh từ năm 1889. Ông được một người sĩ quan Pháp giới thiệu và học vẽ với Marius Reynaud – một họa sĩ Pháp sống ở Algerie. Sau này, vua Hàm Nghi còn học thêm điêu khắc với điêu khắc gia vĩ đại nhất nước Pháp Auguste Rodin (1840 – 1917). Trong buổi tọa đàm tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, Amandine Dabat đã giới thiệu đến công chúng 15 tác phẩm tiêu biểu của vua Hàm Nghi.

Bức “Cây ô liu già” vẽ năm 1905 của vua Hàm Nghi.

Ông thích vẽ tĩnh vật, chân dung và đặc biệt, vẽ phong cảnh Algerie và Pháp. Tranh của ông thường pha lẫn giữa phong cách phương Tây (trường phái ấn tượng) và tinh thần văn hóa Việt Nam. Bối cảnh ông thể hiện trong tranh thường là cây cổ thụ cô độc giữa cánh đồng, xa xa là cánh chim cuối trời gợi nhớ đến hình ảnh làng quê Việt Nam với cánh cò bay lả trên đồng. Màu sắc trong tranh thường trầm buồn, u uẩn và dáng người trong tranh luôn nhỏ bé trước thiên nhiên bao la, rộng lớn.

Với vua Hàm Nghi, nghệ thuật đã trở thành phương tiện để ông hoài nhớ quê hương, gửi gắm nỗi đau khổ, cô độc của người con mất nước, bị lưu đày. “Lúc đầu, tôi nghĩ rằng ông vẽ như một cách để tìm vui, để giải bày. Nhưng khi đã đam mê thì ông vẽ, điêu khắc cả ngày như một nghệ sĩ thực sự. Ông thường điêu khắc tượng phụ nữ bán thân hoặc toàn thân. Theo tôi, ông đã trở thành họa sĩ theo cách tự nhiên”, cô Amandine Dabat nhận xét.

Nổi bật nhất trong di sản tranh của ông chính là bức “Chiều tà”, sáng tác năm 1915. Nhờ sự kiện bán đấu giá bức tranh này tại Paris ngày 24/11/2010, công chúng Việt Nam mới biết tới vua Hàm Nghi với tư cách là họa sĩ. Trước đó, tranh của ông chưa từng được công bố và giới thiệu với công chúng bởi sinh thời, vua Hàm Nghi xem nghệ thuật là lĩnh vực để ông bày tỏ tâm tình, chia sẻ với bạn bè, người thân. Các bức tranh của ông không bán mà được dành tặng những người thân hữu.

Năm 1962, căn nhà ông sống ở Algerie bị cháy và cướp. Do đó, mặc dù ông sáng tác rất nhiều tranh và tượng nhưng đến nay, chỉ còn giữ lại khoảng 100 bức tranh trong gia đình và bạn bè ông. Riêng tượng điêu khắc thì không còn bức nào.

Quỳnh Nga

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Bắt giữ đối tượng trang bị súng ngắn khi bán ma tuý

Hơn 1,4 kg ma túy các loại như" Heroine, Methaphetamine, Ketamine, MDMA cùng súng, đạn đã bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện, thu giữ khi bắt giữ đối tượng “sở hữu” 5 tiền án Trương Văn Hải (SN 1974, trú tại tổ dân phố Bần, phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên).

Hàng loạt ô tô dồn toa ở Hà Nội, xe con bị "vò nát"

Vụ tai nạn liên hoàn xảy ra giữa hàng loạt ô tô trên tuyến Vành đai 3 trên cao, đoạn cầu Thăng Long theo hướng đi Nội Bài khiến nhiều phương tiện bị hư hỏng, trong đó có một chiếc xe con bị "vò nát".

TP Hồ Chí Minh: Gắn mã định danh cho công trình hạ tầng

Triển khai mã định danh thống nhất cho công trình hạ tầng phục vụ công tác theo dõi, quản lý công trình là một trong những nội dung đáng chú ý của kế hoạch thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Bộ Y tế cảnh báo khẩn về loại virus lây từ chuột sau chùm ca bệnh tử vong trên tàu du lịch

Bộ Y tế phát đi cảnh báo về nguy cơ bệnh do virus Hanta sau khi ghi nhận chùm ca mắc và tử vong trên tàu du lịch quốc tế ở khu vực Nam Đại Tây Dương, đồng thời khuyến cáo người dân chủ động phòng ngừa nguy cơ lây bệnh từ chuột.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Giá vàng tiếp tục giảm

Giá vàng thế giới giảm mạnh kéo giá vàng trong nước đi xuống, giảm cả triệu đồng mỗi lượng.

Nổ lớn tại nhà máy pháo hoa ở Trung Quốc: Ít nhất 21 người thiệt mạng

Một vụ nổ nghiêm trọng xảy ra tại nhà máy sản xuất pháo hoa ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã khiến ít nhất 21 người thiệt mạng và 61 người bị thương, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin ngày 5/5. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã yêu cầu tiến hành điều tra toàn diện, làm rõ nguyên nhân và xử lý trách nhiệm liên quan.

Giải cứu 21 nạn nhân mắc kẹt trong vụ tai nạn giao thông trên cao tốc

Cơ quan Công an đã đến hiện trường giải cứu 21 người mắc kẹt trong vụ tai nạn giao thông trên cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, đưa đi bệnh viện cấp cứu.

Tạm giữ 3 đối tượng dùng nón bảo hiểm đánh người trên đường

Ngày 5/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh cho biết đã tạm giữ 3 đối tượng: Phan Văn Nhựt (SN 2006, ngụ phường Tam Thắng), Nguyễn Quốc Chỉnh (SN 2004) và Lê Phú Thành (SN 2007, cùng ngụ phường Vũng Tàu) để điều tra về hành vi “Gây rối trật tự công cộng”.

Sữa a2 Platinum Premium bị thu hồi tại Mỹ, Bộ Y tế yêu cầu ngừng kinh doanh

Trước việc 3 lô sữa a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0–12 tháng tuổi phát hiện chứa cereulide – độc tố bền nhiệt do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra, có thể gây hại cho trẻ nhỏ, Bộ Y tế đề nghị rà soát, thu hồi, ngừng kinh doanh.

Thẩm mỹ viện Khơ Thị bị phạt 95 triệu đồng, buộc tiêu hủy nhiều mỹ phẩm

Ngày 5/5, Phòng Kiểm tra - Pháp chế (Sở Y tế TP Hồ Chí Minh) vừa ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều đơn vị kinh doanh dược phẩm, mỹ phẩm trên địa bàn. Đáng chú ý, có đơn vị bị phạt nặng 95 triệu đồng và bị đình chỉ hoạt động do hàng loạt sai phạm nghiêm trọng.

Tuyên án 38 bị cáo chiếm đoạt tiền khách hàng từ thẻ tín dụng

Đào Thị Kiều Oanh cùng các đồng phạm đã thiết lập đường dây chuyển đổi tín dụng thành tiền mặt, sử dụng số điện thoại ảo và các thủ đoạn công nghệ để rút tiền từ thẻ tín dụng của hàng trăm người, chiếm đoạt cả tỷ đồng.

Cảnh báo tình trạng học sinh sử dụng xe “độ, chế” nguy cơ mất ATGT

Thời gian gần đây, trên địa bàn xã Thạnh An (TP Cần Thơ), tình trạng học sinh sử dụng xe đạp điện, xe máy điện, xe máy 50cc "độ, chế" có chiều hướng gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông (ATGT), cháy nổ và đe dọa tính mạng, sức khỏe của người điều khiển cũng như cộng đồng.

Ô tô lao vào khu đi bộ ở Đức khiến nhiều người thương vong

Một vụ “xe điên” kinh hoàng đã xảy ra tại trung tâm thành phố Leipzig, miền Đông nước Đức vào ngày 4/5 (giờ địa phương), khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương nặng. Đây là vụ việc mới nhất trong chuỗi các vụ lao xe gây chấn động nước Đức những năm gần đây.

Cướp 2,4kg vàng rồi mua ô tô và tổ chức "tiệc" ma túy

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 4 đối tượng liên quan đến vụ cướp giật tài sản đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn, đồng thời thu hồi số tài sản trị giá khoảng 10 tỷ đồng.