“Bài ca Điện Biên” - cuộc hành quân bằng âm nhạc
Cuộc vận động tháng âm nhạc “Bài ca Điện Biên” do Hội Nhạc sĩ Việt Nam phối hợp với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Điện Biên, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (VHNTVN) tổ chức đã tổng kết trao giải tại TP Điện Biên tối 19/5/2024. Tuy phát động trong thời gian ngắn, chỉ hơn 1 tháng (từ 13/3/2024 đến 24/4/2024) nhưng đã thu hút được 196 tác phẩm của 179 nhạc sĩ từ 47 tỉnh, thành cả nước.
PGS.TS, NS Đỗ Hồng Quân- Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNTVN nhận xét: “Các nhạc sĩ trẻ thế hệ hôm nay tiếp nối truyền thống âm nhạc dân tộc, nối tiếp được mạch nguồn dòng chảy của nền âm nhạc cách mạng mà chính các chiến sĩ - nhạc sĩ của chúng ta 70 năm về trước đã sáng tác ngay trên mặt trận Điện Biên Phủ. Nội dung các tác phẩm có nhịp đập mạch nguồn và có sự yêu mến, trân trọng đối với truyền thống lịch sử âm nhạc. Cuộc thi đã tìm được những tác phẩm sáng tác về Điện Biên Phủ tốt nhất, là một bông hoa trong vườn hoa kỷ niệm 70 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Đây không những là một sáng kiến mới mà cuộc thi còn phát hiện được nhiều tài năng ngôn ngữ âm nhạc mới”.
Cuộc thi chưa có giải nhất nhưng hai tác phẩm giải nhì cũng cho thấy sự trẻ trung, giàu màu sắc. Đó là ca khúc “Bản hùng ca Điện Biên”, nhạc và lời (NVL): Vũ Đức Tân và “Về miền ký ức vàng son” (NVL: Huyền Ngọc). Cả hai tác giả đều thuộc quân đội. “Bản hùng ca Điện Biên” được chọn diễn kết chương trình là phong cách hợp xướng, bề thế, có chiều sâu, giàu hoài niệm thiêng liêng. Ca khúc “Về miền ký ức vàng son” pha trộn màu pop - rock với góc nhìn của giới trẻ trong cảm xúc tự hào về cha anh. Bài hát do giọng ca Minh Thúy thể hiện tạo nên hiệu ứng mạnh mẽ trong khán phòng. Các giải ba được trao cho các tác phẩm: Hợp xướng “Rạng rỡ Điện Biên” NVL: Quang Thanh Giang, “Tôi yêu Điện Biên” NVL: Hồng Sơn. “Điện Biên đợi anh” NVL: Xuân Nhật, “Ký ức Điện Biên”, NVL: Cấn Tùng Lâm, “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên” nhạc: Văn Thành, thơ: Tố Hữu.
Một số tác giả đưa dân ca vào giai điệu khiến tác phẩm trở nên gần gũi như “Mùa xuân Điện Biên” nhạc: Ngọc Khuê, thơ: Triệu Phong. Tác giả “pha màu” dân ca Thái với nhịp múa sạp hợp với lễ hội Tây Bắc. Với “Xuân về với Điện Biên” nhạc sĩ Thu Hường đưa được âm hưởng Tây Bắc vào một cách nhuần nhụy. Ca khúc “Điện Biên - Mối tình đầu tiên”, nhạc: Nguyễn Lê Tâm (Báo CAND), lời phỏng thơ: Hữu Thỉnh đã lọt vào top 17 bài tốt nhất vào chung kết. Tuy không tiến sâu hơn nhưng tác phẩm này được chọn làm tiết mục mở màn đêm tổng kết cuộc vận động. Bài hát này làm tạo hiệu ứng tưng bừng khi có sự giao thoa giữa làn điệu chèo và hò Thanh Hóa. Một số phong cách âm nhạc thịnh hành cũng được ứng dụng như Trần Khắc Tiệp (CAND) đã pha Rap hòa cùng giai điệu pop hiện đại trong tác phẩm “Tự khúc hòa bình Điện Biên chào tương lai”.
4 giải chuyên đề gồm: Giải thưởng mang tên “Đỗ Nhuận” dành cho tác phẩm xuất sắc mang âm hưởng chiến thắng Điện Biên: Ca khúc “Âm vang Điện Biên” nhạc: Giáng Son, thơ: Phạm Hồng Điệp; Giải tác phẩm xuất sắc mang âm hưởng dân gian Tây Bắc trao cho ca khúc “Về Điện Biên đi em”, NVL: Tô Văn; giải tác phẩm xuất sắc về Điện Biên ngày mới trao cho ca khúc “Điện Biên Phủ bản hùng ca còn mãi”, nhạc: Quỳnh Hợp, thơ: Đoàn Hoài Trung. Giải tác phẩm được bình chọn nhiều nhất trao cho ca khúc “Điện Biên Tây Bắc vang mãi khúc quân ca” NVL: Trần Anh Dũng. Bằng khen được gửi tới nhạc sĩ Trương Quang Lục, 91 tuổi và Nguyễn Quý Hải, 92 tuổi.
Tháng âm nhạc “Bài ca Điện Biên” với màu sắc âm nhạc đa dạng, tác giả nhiều thế hệ đã thực sự tạo nên một cuộc “hành quân” kết nối giữa quá khứ với hiện tại và tương lai.