Làm sáng tỏ các thành tựu và vấn đề của văn học nghệ thuật CAND sau nửa thế kỷ

Thượng tướng, PGS.TS Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng uỷ Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an; đồng chí Ngô Đông Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì hội thảo. Dự hội thảo có lãnh đạo các hội văn học, nghệ thuật (VHNT) trung ương, lãnh đạo Công an các đơn vị, địa phương, văn nghệ sĩ, nhà lý luận, phê bình ở trong và ngoài lực lượng CAND.

Hội thảo khoa học “Tổng kết thành tựu và những vấn đề đặt ra trong lĩnh vực VHNT CAND trong 50 năm sau ngày thống nhất đất nước” là hoạt động nhằm cụ thể hóa các hoạt động tổng kết 50 năm nền VHNT Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025) của Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) và Nghị quyết số 05 của Đảng ủy Công an Trung ương về “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác văn hóa, văn nghệ đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”.

Hội thảo cũng là diễn đàn để đội ngũ văn nghệ sĩ CAND tổng kết thành tựu đạt được, chỉ rõ hạn chế, tồn tại và những vấn đề đặt ra nhằm đổi mới tư duy, nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả trong công tác quản lý, sáng tác, lý luận, phê bình, những phương thức giới thiệu, quảng bá VHNT của lực lượng CAND.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Ngô Đông Hải nhận định: Chặng đường 50 năm qua, lực lượng CAND luôn quán triệt quan điểm chỉ đạo của Đảng về vị trí, vai trò đặc biệt của VHNT đối với việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước nói chung và đối với công tác xây dựng lực lượng CAND nói riêng.

Theo đồng chí Ngô Đông Hải, trong bối cảnh chung của đất nước, VHNT CAND cũng phải giải quyết nhiều vấn đề mới đặt ra từ thực tiễn. Đó là vừa phải có tư duy, cách tiếp cận, phương pháp, phong cách sáng tác mới, tìm tòi, phát hiện và khai thác các đề tài, chủ đề mới để phản ánh kịp thời, sinh động đời sống tinh thần, những gian khổ, hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ Công an trong thời bình; vừa có nhiệm vụ là phải phê phán, đấu tranh với những tiêu cực, định hướng và cổ vũ cho sự phát triển của hệ giá trị văn hóa mới trong CAND.

Ở giai đoạn đầu, VHNT CAND chịu tác động “đa chiều” của bối cảnh xã hội; sự hòa hợp, chia sẻ giữa văn nghệ cách mạng và văn nghệ tiến bộ, có tinh thần dân tộc; sự pha trộn giữa thời bình và thời chiến; giữa cái cũ, cái quen thuộc và cái mới, cái khác... khiến những người sáng tạo VHNT khó tránh khỏi những ngỡ ngàng, lúng túng trước những điều mới lạ, phong phú của xã hội và thực tiễn công tác Công an trong giai đoạn cách mạng mới.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung làm rõ bối cảnh lịch sử và sự phát triển của nền VHNT CAND 50 năm qua; đánh giá thực trạng quá trình, thành tựu đạt được; những hạn chế, tồn tại và các vấn đề đặt ra nhằm đổi mới tư duy, nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả trong công tác quản lý, sáng tác, lý luận, phê bình, những phương thức giới thiệu, quảng bá VHNT của lực lượng CAND.

Tham luận tại hội thảo, PGS.TS nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam nhận định: VHNT CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc sống và công việc của lực lượng Công an, mà còn đóng vai trò quan trọng trong giáo dục, nâng cao đời sống tinh thần và đấu tranh tư tưởng, góp phần xây dựng lực lượng CAND vững mạnh và gắn kết với nhân dân. Cùng đất nước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, VHNT CAND phải góp phần đáng kể trong việc khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, khát vọng phát triển đất nước giàu mạnh.

Đồng nhận định trên, Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Hội đồng Lý luận phê bình VHNT Trung ương cho biết, từ năm 1975 đến nay đã có hàng nghìn tác phẩm văn học sáng tác về đề tài CAND, trong đó nhiều tác phẩm có tiếng vang thể hiện phong phú, sinh động cuộc chiến đấu đầy gian khổ, sự mưu trí, dũng cảm, hy sinh to lớn của của lực lượng CAND. Ông đề xuất ghi nhận công lao của những nhà văn CAND nổi bật; xây dựng Nghị quyết mới về phát triển VHNT CAND và bồi dưỡng các cây viết trẻ, tài năng trong lực lượng CAND….

Khẳng định lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó có CAND luôn là đề tài lớn, nguồn cảm hứng cao đẹp trong sáng tạo VHNT, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Lý luận phê bình VHNT Trung ương cho rằng, để phát huy vai trò, tác dụng của VHNT về mảng đề tài này trong giai đoạn mới, để có nhiều hơn tác phẩm đỉnh cao về tư tưởng, nghệ thuật lôi cuốn công chúng thì chúng ta cần xây dựng và thực hiện một chiến lược đúng đắn, dài hơi.

Phát biểu tổng kết hội thảo, Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ đã nêu 5 nội dung nổi bật của hội thảo. Cụ thể, hội thảo đã thống nhất cao về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của VHNT nói chung, VHNT trong CAND nói riêng trong phục vụ cho sự nghiệp bảo vệ ANTT và xây dựng lực lượng CAND không ngừng phát triển. Hội thảo thống nhất, đánh giá cao về những thành tựu nổi bật về VHNT CAND sau 50 năm qua kể từ ngày thống nhất đất nước, đồng thời đã chỉ rõ 3 nhóm tồn tại, hạn chế của VHNT CAND; đánh giá về 3 nhóm kinh nghiệm nổi bật. Hội thảo đã nêu và gợi mở những vấn đề đặt ra, có tác động đến VHNT nói chung, VHNT CAND nói riêng trong thời gian tới.

Khẳng định lực lượng CAND tiếp thu toàn bộ các ý kiến, đồng chí Thứ trưởng cũng đã giao Cục Công tác chính trị tiếp tục tổng hợp các ý kiến để kịp thời tham mưu với Đảng uỷ Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới hơn nữa về công tác VHNT CAND trong thời gian tới.

Dịp này, Thứ trưởng Trần Quốc Tỏ cũng đã gợi mở 4 nội dung, đề nghị các đại biểu nghiên cứu làm rõ hơn, sáng tỏ hơn để áp dụng vào thực tiễn công tác trong những năm tới. Thứ nhất là tiếp tục nâng cao nhận thức hơn nữa, hiểu sâu và thấu đáo hơn nữa về cụm từ “văn học", và cụm từ “nghệ thuật”, làm rõ hơn về mối quan hệ biện chứng giữa “văn học" và "nghệ thuật", xác định VHNT là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền văn hóa, xác định về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của VHNT trong sự nghiệp bảo đảm ANTT và xây dựng lực lượng CAND; coi đây là vũ khí sắc bén, đi trước, mở đường trong công tác và chiến đấu…

Thứ hai là tiếp tục nâng cao hơn nữa vai trò trách nhiệm của cấp ủy, lãnh đạo Công an các cấp trong việc tiếp tục đổi mới, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển mạnh mẽ, đa dạng của VHNT về đề tài CAND, nội dung, loại hình, phương pháp sáng tác, nâng cao chất lượng toàn diện của VHNT CAND. Kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của các chi hội VHNT, quan tâm xây dựng đội ngũ đảm nhận công tác văn hóa, văn nghệ có phẩm chất, năng lực thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, tham mưu, hướng dẫn và là lực lượng nòng cốt trong hoạt động văn hóa, văn nghệ, VHNT.

Thứ ba là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sáng tác, quảng bá các tác phẩm VHNT, xây dựng, phát triển và nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của các nhà hát nghệ thuật chuyên nghiệp; duy trì và phát triển sâu rộng phong trào văn nghệ quần chúng góp phần nâng cao đời sống văn hóa tỉnh thần của cán bộ, chiến sĩ. Quan tâm đầu tư kinh phí và huy động nguồn lực xã hội hóa đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động văn hóa, văn nghệ, từng bước hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa từ Bộ đến cơ sở. Tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế về VHNT CAND, tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ văn nghệ sĩ hợp tác, giao lưu, tiếp cận với các xu hướng, sản phẩm VHNT mới, tiến bộ trong khu vực và trên thế giới.

Thứ tư là Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục quán triệt thực hiện các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an về văn hóa, nghệ thuật, nhất là Nghị quyết số 05 của Đảng ủy Công an Trung ương về “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác văn hóa, văn nghệ đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”. Khai thác tối đa kết quả từ hội thảo để chủ động triển khai xây dựng và phát triển VHNT gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao; tiếp tục nghiên cứu làm rõ lý luận và thực tiễn về những vấn đề mới của VHNT đã và đang đặt ra đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự và xây dựng lực lượng CAND trong tình hình mới.