Tái sinh di sản văn hoá bằng ngôn ngữ âm nhạc
Những thanh âm quen thuộc trong đời sống, chứa đựng chiều sâu văn hóa của mỗi vùng đất như tiếng trống đất, câu hát trống quân, nhịp búa làng rèn hay tiếng thoi dệt lụa… không chỉ được ghi lại như một tư liệu văn hóa, mà còn trở thành chất liệu sáng tạo cho âm nhạc hiện đại trong chương trình “Thanh âm từ đất Việt”.
“Thanh âm từ đất Việt” do Ban Văn nghệ, Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất, lên sóng VTV1 vào 22h30 thứ Tư hàng tuần, kể từ ngày 18/3. Ban tổ chức cho biết, đây không chỉ là một chương trình âm nhạc đơn thuần mà được xây dựng như một hành trình khám phá bản sắc Việt Nam qua âm thanh, mang đến cách tiếp cận mới về văn hoá và âm nhạc. Mỗi tập phát sóng sẽ mở ra hành trình khám phá Việt Nam qua những thanh âm đời sống – nơi di sản văn hóa được “tái sinh” bằng ngôn ngữ âm nhạc đương đại. Các nghệ sĩ tham gia chương trình sẽ trực tiếp trải nghiệm đời sống địa phương, gặp gỡ nghệ nhân, thu âm những thanh âm bản địa và từ đó phát triển thành các tác phẩm âm nhạc mới – nơi truyền thống và đương đại gặp gỡ trong một không gian sáng tạo chung.
Mỗi tập “Thanh âm từ đất Việt" dài 15 phút, được xây dựng như một hành trình gồm ba phần: Khám phá vùng đất, thu âm và sáng tạo âm nhạc, và cuối cùng là trình diễn tác phẩm hoàn chỉnh. Sự kết hợp giữa truyền hình thực tế, âm nhạc và du lịch văn hóa giúp chương trình mang lại trải nghiệm đa chiều cho khán giả: Vừa khám phá phong cảnh, con người, vừa cảm nhận câu chuyện văn hóa ẩn sau mỗi thanh âm. Kết quả cuối cùng của mỗi tập là một MV âm nhạc vang lên cùng cảnh sắc và nhịp sống của vùng đất ấy.
Tập đầu tiên của chương trình mang tên “Khúc xuân Dạ Trạch”, đưa khán giả đến Đền Dạ Trạch (Hưng Yên) – nơi gắn với truyền thuyết Chử Đồng Tử và là không gian văn hóa của làn điệu trống quân Dạ Trạch. Đồng hành trong hành trình trải nghiệm là diễn viên/ca sĩ Quang Anh trong vai trò MC, cùng nhà sản xuất âm nhạc Lưu Quang Trung và rapper Dr Peem, nhóm Band Văn Nghệ. Các nghệ sĩ sẽ gặp gỡ các nghệ nhân địa phương, tìm hiểu lịch sử của trống quân, trực tiếp dựng “trống đất”, lắng nghe những câu hát giao duyên mộc mạc và thử nghiệm sáng tạo âm nhạc từ nhịp điệu dân gian. Từ những âm thanh thu được tại thực địa, ê-kíp đã phát triển một bản mashup giữa “Khúc Xuân” (sáng tác: Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh) và “Hoa cỏ mùa xuân” (sáng tác: Nhạc sĩ Bảo Chấn), mang hơi thở hiện đại nhưng vẫn giữ tinh thần của trống quân truyền thống.
Theo kế hoạch sản xuất, mùa đầu tiên của chương trình gồm 10 tập, với nhiều điểm đến văn hóa đặc sắc trên khắp cả nước như tiếng rao phố Hà Nội, làng rèn Đa Sỹ, quan họ làng Diềm, làng lụa Vạn Phúc, hang động Quảng Bình hay đàn đá Tây Nguyên. Thông qua mỗi hành trình, chương trình kỳ vọng xây dựng một “bản đồ âm thanh” của Việt Nam.