Tượng Avalokitesvara Bắc Bình và đàn đá Đắk Sơn là bảo vật quốc gia
Ngày 14/9, tỉnh Lâm Đồng đã công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận tượng Avalokitesvara Bắc Bình là bảo vật quốc gia.
Tượng Avalokitesvara Bắc Bình được người dân phát hiện trong lúc làm rẫy tại thôn Thanh Kiết, xã Phan Thanh, huyện Bắc Bình (cũ) từ trước năm 1945. Năm 1996, tượng được người dân đem chôn giấu trong vườn nhà. Năm 2001, ông Ngô Hiếu Học đào móng xây trụ cổng phát hiện ra pho tượng này.
Tượng Avalokitesvara Bắc Bình là hiện vật văn hóa Chăm, được chế tác từ đá sa thạch hạt mịn, màu xám đen, chiều cao 61cm, trọng lượng 13kg, là hiện vật gốc độc bản có niên đại thế kỷ VIII – IX. Từng đường nét và kỹ thuật chạm trổ đạt tới mức đỉnh cao của nghệ thuật tạo hình.
Tượng có 4 cánh tay: tay phải trên cầm chuỗi hạt, tay trái trên cầm cuốn sách. Hai tay dưới đưa ra phía trước, tay trái cầm bình nước cam lồ, bàn tay trái bị mất, 2 tai to và dài.
Tượng Avalokitesvara Bắc Bình là sản phẩm của quá trình hội tụ các thành tố ngoại sinh và nội sinh, từ kỹ thuật chế tác đá, nghệ thuật tạo hình cho đến triết lý tôn giáo, tạo nên một sản phẩm vừa đáp ứng nhu cầu thờ cúng, vừa đem lại giá trị mỹ thuật cao trên hiện vật, sự trang nghiêm trong một tổng thể bố cục cân đối mà không làm mất đi đường nét mềm mại và sống động, vốn là một trong những đặc trưng nổi bật của nền nghệ thuật tạo hình Chămpa.
Trước đó, ngày 12/9 vừa qua, tỉnh Lâm Đồng cũng đã công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận bảo vật quốc gia đàn đá Đắk Sơn.
Đây là nhạc cụ được chế tác từ loại đá rhyolite (đá phiến biến chất). Đàn đá có niên đại cách ngày nay khoảng 3.500 - 3.000 năm, gồm 16 thanh, chia thành hai nhóm loại hình: thắt co ở giữa (hai rìa cạnh lõm vào) và hình chữ nhật (hai rìa cạnh song song).
Chiều dài trung bình của các thanh là 57cm, chiều rộng trung bình là 12,4cm, trọng lượng trung bình 3.940gram và tần số âm thanh dao động lớn (thấp nhất là 191,9Hz, cao nhất là 4.500Hz).
Đàn đá Đắk Sơn được phát hiện ngẫu nhiên trong lòng đất khi người dân đào hố trồng tiêu ở độ sâu từ 50 - 90cm tại thôn Đắk Sơn, xã Nam Xuân, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông (cũ) vào năm 2014.
Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết, tỉnh Lâm Đồng tự hào sở hữu 7 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh, trong đó có Không gian Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, Di sản tư liệu thế giới Mộc bản Triều Nguyễn…
Ngoài ra, tỉnh Lâm Đồng còn có 10 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; 3 di tích quốc gia đặc biệt và 144 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh được Nhà nước xếp hạng.