Làm rõ nguyên nhân mất nước mặt ao hồ và sụt giảm nước ngầm
Thời gian qua, người dân 2 xã Phú Vinh và Hồng Thượng, huyện miền núi A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế liên tục “cầu cứu” đến cơ quan chức năng huyện, tỉnh về tình trạng mạch nước ngầm ở địa bàn bị sụt giảm nghiêm trọng khiến nhiều giếng trơ cạn đáy và hiện tượng mất nước bề mặt ao, hồ…
Thực tế này đã khiến hàng trăm hộ dân gặp khó khăn trong sản xuất, nuôi trồng và sinh hoạt. Nhiều người dân cho rằng, dự án thủy điện triển khai trên địa bàn là nguyên nhân gây tụt giảm mạch nước ngầm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đời sống dân sinh, nhiều diện tích đất sản xuất bỏ hoang kéo dài nhiều năm.
Trước tình hình trên, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã cho phép thực hiện đề tài cấp thiết về nghiên cứu, xác định nguyên nhân hiện tượng mất nước ao, hồ và sụt giảm tầng nước ngầm tại khu vực xã Phú Vinh và xã Hồng Thượng, giao trực tiếp cho Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế thực hiện và TS Nguyễn Thị Thuỷ làm chủ nhiệm đề tài.
Qua hơn 2 năm triển khai thực hiện, vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thừa Thiên-Huế đã tổ chức nghiệm thu đề tài. TS Nguyễn Thị Thủy cho biết, kết quả khảo sát nước mặt ở giữa cuối mùa mưa cho thấy khu vực đang thiếu nước sản xuất khá nghiêm trọng.
Theo TS Nguyễn Thị Thủy, qua nghiên cứu cho thấy, sự suy giảm mực nước mặt và nước ngầm ở 2 xã Phú Vinh và Hồng Thượng có thể do khô hạn, sụt mất nước do gia tăng hệ số thấm dọc theo các đứt gãy bởi động đất, sụt mất nước do thay đổi cấu trúc của tầng chứa nước, sụt mất nước qua tuyến hầm.
Như vậy, có thể thấy nguyên nhân gây ra hiện tượng sụt mất nước khu vực nghiên cứu là do thay đổi cấu trúc tầng chứa nước trong giai đoạn thi công cũng như vận hành sử dụng Nhà máy thủy điện A Lưới.
Ông Hồ Thắng, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Thừa Thiên-Huế đánh giá rất cao tính toàn diện của đề tài trên. Theo ông Thắng, kết quả của đề tài là cơ sở khoa học và thực tiễn có độ tin cậy cao, là tài liệu tham khảo, chuyển giao cho các nhà hoạch định chiến lược quy hoạch, là cơ sở tham khảo giúp cộng đồng địa bàn nghiên cứu khắc phục giảm thiểu thiệt hại và thích ứng với hiện tượng sụt, mất nước ở 2 xã Phú Vinh và Hồng Thượng.
Hiện, các nhà nghiên cứu đã đề xuất nhiều giải pháp để giảm thiểu tác động của hiện tượng sụt mất nước. Giải pháp trước mắt cũng như lâu dài là chuyển đổi loại hình sử dụng đất (từ đất trồng lúa, đất mặt nước sang đất trồng cây lâu năm, thậm chí đất năng lượng...), chọn cơ cấu cây trồng hợp lý với tình trạng thiếu nước; nâng cấp các hồ chứa hiện có, bổ sung các hồ chứa mới.
Lồng ghép công tác phòng tránh nguy cơ sụt mất nước với phòng, chống thiên tai, hạn hán tại 2 xã Hồng Thủy và Phú Vinh.