Nghệ An: Tập trung giải quyết “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm

Triển khai nhiều dự án trọng điểm

Xác định hạ tầng là một trong những đột phá chiến lược, Nghệ An đang dồn tổng lực để giải quyết những điểm nghẽn về logistic, năng lượng sạch... Những công trình trọng điểm như: Cảng nước sâu Cửa Lò, Dự án nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, Đường cao tốc Vinh - Thanh Thuỷ… không chỉ mở ra hướng phát triển mới mà còn góp phần định vị vị thế của tỉnh trong chuỗi cung ứng và sản xuất trong khu vực. Chính vì thế, chính quyền các cấp tại Nghệ An đang quyết liệt vào cuộc để làm tốt công tác giải phóng mặt bằng nhằm đảm bảo các công trình chính thức khởi công trước ngày 30/4 này.

Đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy là một trong những dự án trọng điểm được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Tuyến cao tốc có tổng chiều dài 60km, điểm đầu giao với cao tốc Bắc - Nam đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, điểm cuối tại Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy; đi qua địa bàn 9 xã gồm Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, Nam Đàn, Xuân Lâm, Hoa Quân, Sơn Lâm và Kim Bảng. Theo kế hoạch, dự án phấn đấu khởi công trước ngày 30/4/2026.

Về công tác giải phóng mặt bằng, theo số liệu, tổng chiều dài cần thực hiện là 60 km với 2.688 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có 331 hộ ảnh hưởng đất ở và vườn, 2.357 hộ ảnh hưởng đất nông và lâm nghiệp. Dự kiến sẽ có 13 khu tái định cư được xây dựng, bao gồm 12 khu cho hộ dân và 01 khu cho trường bắn Trung đoàn 764.

Hiện đối với dự án thành phần 1, các đơn vị đang đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ để đảm bảo phê duyệt từ 01-02 gói thầu trong tháng 4/2026, làm cơ sở khởi công dự án vào ngày 30/4/2026. Đối với các dự án thành phần giải phóng mặt bằng từ 2 đến 10, tình hình thực hiện còn chậm so với tiến độ. Hiện mới chỉ có dự án thành phần 9 tại xã Sơn Lâm đã có báo cáo thẩm định của Sở Tài chính trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt vào ngày 27/3/2026.

Công tác kiểm kê, kiểm đếm đất và tài sản nhà cửa, vật kiến trúc, cây cối hoa màu, đến nay các xã đang tổ chức thực hiện. Xã Đại Huệ đang triển khai ký hồ sơ áp giá các hộ dân, đến nay được khoảng 90% hộ dân đã ký hồ sơ, các hộ còn lại đang tiếp tục ký hồ sơ, công khai phương án. Xã Hưng Nguyên đã triển khai ký hồ sơ áp giá các hộ dân, đến nay được 107/120 hộ dân đã ký hồ sơ, các hộ còn lại đang tiếp tục ký hồ sơ, công khai phương án…

Tại xã Hưng Nguyên, nơi triển khai khu công nghiệp VSIP Nghệ An 3 với quy mô hơn 181 ha, chính quyền địa phương cũng đang chạy đua với thời gian. Với phần lớn diện tích là đất lúa, công tác kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất được thực hiện tỉ mỉ để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân.

Tại dự án Cảng nước sâu Cửa Lò, UBND xã Hải Lộc đã cử cán bộ tư pháp trực tiếp hướng dẫn các hộ dân hoàn thiện các thủ tục thừa kế, ủy quyền phức tạp. Những vướng mắc về đất nông nghiệp khai hoang được xác minh nguồn gốc rõ ràng trước khi áp giá đền bù. Xã còn xây dựng phương án để trình cấp có thẩm quyền di dời những hộ dân ngoài vùng quy hoạch nhưng sẽ bị ảnh hưởng khi dự án đi vào hoạt động. Cùng với chính quyền cơ sở, các ban ngành cấp tỉnh cũng đã đồng hành sát sao để tháo gỡ các nút thắt tại thực địa.

Tại cuộc họp hôm 31/3, lãnh đạo tỉnh Nghệ An cũng yêu cầu Chủ đầu tư phải vào cuộc quyết liệt hơn, chủ động hơn nữa để đảm bảo thời gian theo kế hoạch đề ra. Các Sở, ngành liên quan cần nâng cao hiệu quả phối hợp, tập trung tháo gỡ các nút thắt để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, với mục tiêu phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện để khởi công dự án theo đúng tiến độ.

Ưu tiên tái định cư và sinh kế bền vững

Cùng với việc đẩy nhanh triển khai các dự án trọng điểm, Nghệ An đẩy mạnh đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và nhà ở xã hội. Dự án Khu công nghiệp Thọ Lộc (giai đoạn 1) có quy mô 500ha, hiện đã hoàn thành GPMB gần 100% diện tích. Các dự án nhà ở xã hội tại xã Trung Lộc với quy mô hàng nghìn căn hộ đang được triển khai đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026–2027. Lãnh đạo tỉnh khẳng định quan điểm kiên quyết lựa chọn nhà đầu tư có năng lực thực chất, không chấp nhận tình trạng đầu tư cầm chừng, giữ đất nhưng chậm triển khai; đồng thời yêu cầu phát triển nhà ở xã hội gắn với trường học, y tế, bảo đảm an sinh cho người lao động.

Tại dự án có vốn đầu tư lớn như Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập với tổng vốn khoảng 59.372 tỉ đồng, được xem là dự án đầu tư có quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh. Dự án được triển khai tại phường Tân Mai, với tổng diện tích sử dụng đất và mặt biển khoảng 152,88 ha, trong đó có 57,29 ha đất liền và 95,59 ha khu vực bờ biển, mặt biển.

Bài toán khó nhất không chỉ là con số tiền đền bù mà là việc lo sinh kế và nơi ăn chốn ở mới cho bà con. Mới đây, khi trực tiếp khảo sát hiện trường tại phường Tân Mai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh đã nhấn mạnh: Quy hoạch khu tái định cư phải gắn liền với hạ tầng xã hội, trường học và giao thông đồng bộ.

Nguyện vọng của các hộ dân  tại nơi có dự án triển khai muốn được tái định cư ngay gần nơi ở cũ để thuận tiện cho việc làm ăn. Lãnh đạo tỉnh đã ghi nhận và chỉ đạo các sở ngành phối hợp với địa phương rà soát quy hoạch, sớm có phương án chính thức trước ngày 15/4/2026. Việc di dời hơn 200 ngôi mộ và tìm vị trí neo đậu mới cho 120 tàu thuyền của ngư dân cũng được đưa vào danh mục các nhiệm vụ trọng tâm cần sớm có giải pháp cụ thể. Bởi giải phóng mặt bằng không phải là thu hồi đất đơn thuần, mà là sự sắp xếp lại không gian sống sao cho nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Chính sự tận tâm và thái độ trọng dân của chính quyền địa phương đã khơi thông tư tưởng, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm không chỉ tạo động lực quan trọng để Nghệ An bứt phá về thu hút đầu tư, mở rộng không gian phát triển mà còn nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, góp phần từng bước hiện thực hoá Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030.