13 ca ghép phổi thành công và cuộc hội ngộ của “những lá phổi hồi sinh”

Chia sẻ tại chương trình gặp mặt đặc biệt của bệnh nhân ghép phổi nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam vào ngày 24/2, TS.BS cao cấp Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, vào đêm mùng 6 rạng sáng mùng 7 Tết Nguyên đán Bính Ngọ, bệnh viện triển khai ca ghép phổi thứ 13 và cũng là ca ghép phổi đầu tiên trong năm 2026 từ người hiến chết não.

Bệnh nhân là ông N.V.Đ (64 tuổi, Hà Nội) được chẩn đoán mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính nhóm E – kén khí phổi, đái tháo đường từ tháng 2/2024. Bệnh tình ngày càng chuyển biến nặng khiến ông thường xuyên bị suy hô hấp, phải thở oxy tại nhà và thở máy không xâm lấn. Ông có chỉ định ghép phổi để cứu tính mạng, nếu không sự sống chỉ được tính bằng tháng.

Ông Đ được đưa vào danh sách chờ ghép phổi từ tháng 1 năm nay. Vào ngày mùng 6 Tết Nguyên đán, em B.Đ.Q (Hà Nội), nam sinh từng được nhà trường và Công an TP Hà Nội tuyên dương năm 2022 vì hành động nhặt được của rơi, trả lại người mất không may được chẩn đoán chết não tại Bệnh viện Bạch Mai, gia đình đã đồng ý hiến mô, tạng con để cứu 8 người khác.

Phổi của Q đã được điều phối đến Bệnh viện Phổi Trung ương và trùng hợp có các chỉ số phù hợp với ông Đ.

Ngay lập tức, Bệnh viện Phổi Trung ương đã triển khai kế hoạch ghép phổi và huy động đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm để thực hiện ca phẫu thuật. Ghép phổi là kỹ thuật khó nhất trong ghép tạng và càng khó khăn hơn trong quá trình chăm sóc hồi sức sau ghép. Nhưng đã trở thành thường quy, ca ghép hai phổi cho ông Đ diễn ra thuận lợi và thành công ở mức cao nhất theo tiêu chuẩn quốc tế.

Chia sẻ về niềm vui này, TS.BS Đinh Văn Lượng cho biết, đến hôm nay, sau hơn 1 ngày ghép phổi, bệnh nhân đã rút ống nội khí quản, ổn định và đang phục hồi tốt. Đây là niềm hạnh phúc lớn lao của đội ngũ thầy thuốc khi chứng kiến hành trình sự sống mới của người bệnh bắt đầu.

Mùa xuân mới này, chàng trai T.Q.V (31 tuổi, Hà Tĩnh), người ghép phổi vào ngày cuối cùng của năm 2025 hạnh phúc bên mẹ khi mình được tái sinh với lá phổi khỏe mạnh. V mắc bệnh suy hô hấp mãn tính, giãn phế quản bội nhiễm lao phổi cũ. Căn bệnh khiến chàng trai thường xuyên phải đối mặt với những cơn khó thở, nhiễm trùng, ho ra máu, suy hô hấp, sự sống rất mong manh và chỉ có ghép phổi mới cứu được tính mạng.

May mắn thay V nhận được tạng hiến của nam bệnh nhân 51 tuổi (TP Hồ Chí Minh) được chẩn đoán chết não sau những nỗ lực cứu chữa của đội ngũ y bác sĩ nhưng không thành. Với tấm lòng nhân đạo thiện nguyện, gia đình đã đồng ý hiến mô, tạng của anh để cứu sống 8 bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo ở cả 3 miền Bắc – Trung – Nam. Trong đó, lá phổi được điều phối cho Bệnh viện Phổi Trung ương để ghép cho V.

Ca ghép diễn ra trong 8 tiếng thành công. Hai ngày sau, V đã tỉnh và được rút ống nội khí quản, tự thở bằng lá phổi mới. “Em tỉnh lại vào đúng ngày đầu năm mới 2026, giống như một sự khởi đầu mới, một tương lại mới. Giờ đây sức khỏe em như người bình thường, có thể đi, có thể chạy, có thể làm những công việc bình thường”, V chia sẻ.

Chị N.T.P (49 tuổi) ghép phổi vào ngày 8/11/2025 chia sẻ: “Sau 4 tuần xuất viện tôi lên được 4kg”. Chị P bị giãn phế nang đa kén khí, phổi tắc nghẽn mãn tính, không còn thuốc và phương pháp điều trị, cuộc sống gắn liền với máy thở oxy, đã được theo dõi, chờ ghép phổi trong thời gian dài. May mắn đến khi đầu tháng 11/2025, nam quân nhân 55 tuổi chết não hiến tạng tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 có chỉ số phù hợp với chị. Chị P được ghép tạng thành công.

“Tỉnh lại tôi nghĩ như một giấc mơ. Khi đó bác Lượng (TS.BS Đinh Văn Lượng) gọi tôi cử động được tay, cảm giác lúc đó rất xúc động, như hồi sinh”, chị Phương chia sẻ. 

TS.BS Đinh Văn Lượng cho biết, năm 2025 bệnh viện thực hiện thành công 8 ca ghép phổi – vượt chỉ tiêu được Thủ tướng Chính phủ giao vào đầu năm. Đáng chú ý nhất là chỉ trong chưa đầy 2 tháng cuối năm 2025, Bệnh viện đã thực hiện 5 ca ghép phổi, trong đó có: 2 ca ghép trong cùng một ngày; 3 ca ghép liên tiếp trong vòng 7 ngày; ca ghép được thực hiện vào ngày cuối cùng của năm 2025.

Chuỗi thành công này khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật cao, khả năng tổ chức phối hợp liên viện và sự sẵn sàng vận hành Trung tâm ghép phổi vùng trong thời gian tới.

Tính đến nay, tổng số ca ghép phổi thành công tại bệnh viện đã đạt 13 ca, với tỷ lệ ghép thành công 100%, tiệm cận các trung tâm ghép phổi hàng đầu khu vực và thế giới.

Giám đốc Bệnh viện Phổi chia sẻ, điều đáng tự hào là dù trang thiết bị của Việt Nam không hoàn toàn đồng bộ như các nước phát triển, nhưng nhờ sự linh hoạt, sáng tạo và tinh thần phối hợp, các thầy thuốc Việt Nam vẫn làm được ở mức tiêu chuẩn cao nhất. Thành tựu này kéo theo sự phát triển toàn diện của chuyên ngành hô hấp: Nâng cao trình độ chẩn đoán và điều trị bệnh phổi nặng; phát triển phẫu thuật nội soi ung thư phổi đạt trình độ tương đương các nước trong khu vực; thu hút hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên gia.

Hiện nay, danh sách chờ ghép phổi đã có hàng chục bệnh nhân. Nếu không được ghép, sau 3 năm tỷ lệ sống sót dưới 5%. Mỗi ca ghép thành công là một cuộc đời được hồi sinh.

Vì thế, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương tin tưởng, với năng lực hiện tại, nếu nguồn tạng dồi dào hơn, bệnh viện hoàn toàn có thể đạt 40–50 ca/năm. Với nền tảng hiện có và sự đầu tư cơ sở vật chất đang hoàn thiện, Việt Nam hoàn toàn có thể sánh vai với các trung tâm ghép phổi lớn trong khu vực và trên thế giới. Và trên hết, điều khiến các bác sĩ hạnh phúc nhất không phải là thành tích, mà là nhìn thấy bệnh nhân được sống lại một lần nữa. 

Giám đốc Đinh Văn Lượng cho biết, năm 2026, Bệnh viện Phổi Trung ương tiếp tục xây dựng mô hình bệnh viện hiện đại-chuyên sâu, tập trung vào ghép phổi, ung thư phổi và trị liệu tế bào; đầu tư hạ tầng trọng điểm; nâng cao chất lượng chuyên môn, quản trị và công tác xã hội; hoàn thành tốt nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Bệnh viện đã tiếp đón nhiều chuyên gia hàng đầu từ Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)… đến trao đổi chuyên môn với mục tiêu xây dựng Trung tâm ghép phổi chuẩn mực của khu vực Đông Nam Á – vừa điều trị bệnh nhân trong nước, vừa đào tạo, tiếp nhận bệnh nhân quốc tế.

Song song với đó, bệnh viện đang phát triển các kỹ thuật mới như điều trị bằng tế bào gốc trong bệnh phổi. Nếu thành công, người bệnh sẽ không phải ra nước ngoài điều trị với chi phí hàng chục tỷ đồng. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến điều trị theo đúng định hướng “du lịch y tế”.