20 ngày, 4 người tử vong vì bị chó dại cắn
PGS.TS. Đỗ Duy Cường, Trưởng Khoa Truyền nhiễm của Bệnh viện (BV) Bạch Mai cho biết, ngày 4-6, đã có thêm một bệnh nhân tử vong do bệnh dại tại Khoa Truyền nhiễm.
Như vậy, chỉ trong vòng 3 tuần, ở đây đã có 2 bệnh nhân tử vong vì bị chó dại cắn. Đáng nói là một trường hợp tử vong lại là bác sĩ thú y.
Đó là chị Phan Thị C. (24 tuổi, Phú Xuyên, Hà Nội) - bác sĩ thú y làm việc tại một phòng khám thú y tư nhân tại tỉnh Phú Thọ.
Hơn 1 tháng trước, chị C. bị con chó ốm cắn vào tay khi đang làm việc. Chị C. đã sơ cứu, sát trùng và băng vết thương lại. 4 ngày sau, con chó bị chết, nhưng chị C. vẫn không tiêm phòng mà chẩn đoán chó chết do bị viêm đường hô hấp trên.
Một số nhân viên cùng làm cũng bị chó cắn đã đi tiêm và khuyên C. đi tiêm, nhưng C. vẫn không đi. Cho đến khi chỗ chó cắn và vùng vai phải bị đau nhức, chân tay tê bì rồi lan ra toàn thân, kèm cảm giác khó thở, sợ gió, sợ nước, chị C. mới được đưa đến BV.
Theo PGS. Cường, chị C. được chuyển đến Khoa Truyền nhiễm vào tối ngày 3-6 với những triệu chứng điển hình của bệnh dại: tỉnh táo, tiếp xúc được nhưng hốt hoảng, vật vã, sợ gió, sợ nước, có tiếng thít thanh quản khi uống nước, rối loạn thần kinh thực vật, nhịp tim nhanh.
| Chị C. khi mới nhập viện với vết chó cắn vào tay và rơi vào tình trạng nặng rất nhanh rồi tử vong. |
Bệnh tiến triển rất nhanh, đến sáng 4-6 bệnh nhân đã bị ngừng tim, ngừng tuần hoàn. Sau khi được cấp cứu, nhịp tim của bệnh nhân đã đập trở lại nhưng tình trạng càng nặng nên gia đình đã xin về nhà và chị C. đã tử vong lúc 10h sáng ngày 4-6.
Bà Nguyễn Thị H. mẹ của chị C. khóc ngất trước cái chết của con và nghẹn ngào cho biết, chị C. mới ra trường, chưa có người yêu, gia đình hoàn cảnh khó khăn. Giờ phòng khám thú y có chịu trách nhiệm trước cái chết của chị không?
Năm nào cũng có nhiều người tử vong do bệnh dại mà tình trạng chủ quan vẫn diễn ra với những cái chết thương tâm. Năm 2017, cả nước có hơn 60 người chết do bệnh dại. Mỗi năm, BV Bệnh nhiệt đới Trung ương có khoảng hơn 10 ca bị chó dại cắn, đều do không tiêm phòng vaccine, chỉ khi bị nặng mới đến BV thì đã muộn.
Cuối tháng 5-2018, 2 bệnh nhi ở Hòa Bình và Lạng Sơn vào BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương do bị chó dại cắn ở giai đoạn cuối. Cả 2 đều bị chó cắn nhưng đã không nói với gia đình, khi phát bệnh nặng mới đi cấp cứu thì đã muộn.
Trước đó, một số tỉnh Tây Nguyên cũng gia tăng số người bị chó dại cắn và tử vong. Hầu hết đều do chủ quan không tiêm vaccine phòng sau khi bị chó cắn và những con chó này cũng không được tiêm phòng dại.
PGS. Cường cho biết bệnh dại là do virus dại lây truyền từ các loại động vật như chó, mèo sang người qua vết cắn hoặc vết trầy xước trên cơ thể. Thời gian ủ bệnh sau khi bị cắn vài tuần, có thể lâu hơn, vài tháng thậm chí hàng năm tùy thuộc số lượng và mức độ tổn thương, vị trí vết cắn có gần thần kinh trung ương hay không.
Triệu chứng điển hình của bệnh dại thường hung dữ, sợ nước, sợ gió, kích thích, rối loạn thần kinh thực vật, tăng tiết nước bọt. Bệnh dại thể liệt có thể gây liệt các chi rồi liệt toàn thân.
Trường hợp bệnh nhân Phan Thị C. khi vào viện, các triệu chứng tiến triển rất nhanh của bệnh dại thể hung dữ. Chỉ chưa đến 1 ngày nhập viện, bệnh nhân đã tử vong. Điều đau xót là bệnh nhân làm bác sĩ thú y, khi bị chó có biểu hiện ốm cắn rồi chết, lẽ ra chị phải hiểu được việc cần thiết của tiêm phòng dại nhưng lại quá chủ quan không đi tiêm.
PGS.TS. Đỗ Duy Cường nhấn mạnh: Bệnh dại khi đã có triệu chứng thì 100% tử vong. Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên việc tiêm vaccine dự phòng bệnh dại sau phơi nhiễm là bắt buộc, nếu bị chó, mèo dại hoặc nghi ngờ bị dại cắn.
Để phòng chống bệnh dại, những gia đình nuôi chó cần tiêm phòng dại cho chó, mèo đầy đủ và đúng lịch; khi bị cắn, cần nhốt hoặc theo dõi chó, mèo trong vòng 1 tuần, nếu bị ốm, chết thì phải tiêm phòng ngay.
Khi bị chó, mèo cắn cần rửa vết thương bằng xà phòng, dưới vòi nước chảy liên tục 10-15 phút để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại. Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 70%, cồn iod hoặc Povidone, Iodine rồi đưa đến cơ sở y tế gấn nhất để tiêm phòng dại kịp thời. Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại.
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đang tạo mọi điều kiện để các đơn vị nhập khẩu vaccine phòng dại về Việt Nam, đảm bảo phục vụ nhu cầu của người dân.