200.000 người Việt tử vong mỗi năm vì bệnh lý tim mạch
Tại Việt Nam, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong số một với khoảng 200.000 ca mỗi năm, chiếm gần 40% tổng số ca tử vong. Ước tính cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người mắc bệnh tim mạch, và xu hướng ngày càng trẻ hóa.
Đây là chia sẻ của GS.TS Phạm Mạnh Hùng – Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam tại Hội nghị Tim mạch Can thiệp toàn quốc lần thứ 11 tổ chức từ ngày 20-21/9.
Đây là sự kiện khoa học uy tín hàng đầu trong lĩnh vực tim mạch can thiệp tại Việt Nam, thu hút hơn 1.000 chuyên gia, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và nhà nghiên cứu trong nước; đặc biệt có sự tham gia của nhiều giáo sư, chuyên gia tim mạch hàng đầu thế giới từ Singapore, Hàn Quốc, Pháp, Đức, Thái Lan, Indonesia, Cộng hòa Séc…
Theo GS Hùng, tim mạch được ví như “kẻ sát nhân thầm lặng” bởi tiến triển âm thầm nhưng để lại hậu quả nghiêm trọng. Khi tuổi thọ tăng, các yếu tố nguy cơ tích lũy thì các bệnh lý tim mạch cũng gia tăng và đặt ra thách thức đáng kể cho điều trị những bệnh nhân cao tuổi.
GS Hùng cũng cho biết, không chỉ người cao tuổi, mà hiện nay bệnh lý tim mạch ngày càng trẻ hóa, có người chỉ hơn 20 tuổi đã bị nhồi máu cơ tim.
Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Ngoài vấn đề tuổi tác, các bệnh lý mãn tính (như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu), môi trường, hút thuốc lá, lối sống đều góp phần tác động.
Đặc biệt, lối sống đô thị hóa với sự bận rộn công việc làm tăng nguy cơ stress, ít thời gian vận động, ăn nhiều đồ ăn nhanh... là yếu tố làm gia tăng bệnh lý này. Để phòng ngừa bệnh lý tim mạch, người dân cần thay đổi lối sống, bỏ thuốc lá, có chế độ dinh dưỡng lành mạnh để tránh mắc các bệnh mãn tính, luyện tập thể thao đều đặn...
Theo GS Hùng, nhờ những tiến bộ của kỹ thuật tim mạch can thiệp hiện đại, hàng chục nghìn bệnh nhân đã thoát khỏi các ca phẫu thuật tim hở phức tạp, với thời gian hồi phục nhanh hơn, ít biến chứng hơn.
Đặc biệt, các bệnh nhân cao tuổi, nhiều bệnh lý đi kèm – vốn trước đây ít cơ hội điều trị – nay đã được hưởng lợi rõ rệt từ các phương pháp can thiệp ít xâm lấn. Hiện nay, nhiều kỹ thuật can thiệp qua đường ống thông đã trở thành biện pháp điều trị được ưu tiên lựa chọn , nhất là cho bệnh nhân lớn tuổi.
Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam cho biết, từ ca can thiệp động mạch vành đầu tiên năm 1995, can thiệp tim mạch Việt Nam phát triển rất mạnh mẽ.
Trước năm 2000, Việt Nam chỉ có 3 trung tâm tim mạch can thiệp, nay đã có hơn 130 trung tâm tim mạch can thiệp với trên 500 bác sĩ chuyên khoa tim mạch can thiệp, thực hiện khoảng 100.000-150.000 thủ thuật tim mạch can thiệp mỗi năm. Hầu hết các tỉnh thành đều có đơn vị tim mạch can thiệp, góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân.
Nhiều trung tâm đã triển khai các kỹ thuật can thiệp phức tạp, tiên tiến như các nước, người bệnh Việt Nam không phải ra nước ngoài điều trị. Hiện đã có 10 trung tâm làm chủ kỹ thuật thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI), một kỹ thuật phức tạp và tiên tiến trong tim mạch can thiệp.
Nhiều kỹ thuật tiên tiến khác như: Can thiệp các bệnh lý động mạch vành phức tạp (tắc mạn tính, vôi hóa, nguy cơ cao…); thay và sửa van tim qua ống thông; can thiệp các bệnh lý tim bẩm sinh; can thiệp động mạch chủ và bệnh mạch ngoại biên; điều trị suy tim, tăng huyết áp bằng thiết bị qua ống thông…cũng được triển khai thường quy.
Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia thực hiện 7 ca can thiệp truyền hình trực tiếp từ các trung tâm lớn tại Việt Nam, Singapore, CHLB Đức.
“Hội nghị tim mạch can thiệp toàn quốc năm 2025 không chỉ là nơi cập nhật kiến thức, mà còn là cầu nối để thế giới thấy được những bước tiến mạnh mẽ của tim mạch can thiệp Việt Nam. Đây là nền tảng định hình chiến lược phát triển trong thập kỷ tới, mang lại lợi ích thiết thực cho bệnh nhân", GS.TS Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh.